ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಜೀವನಾಡಿಯಾಗಿರುವ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ ಈ ಬಾರಿ ತೀವ್ರ ಕೈಕೊಟ್ಟಿದ್ದು, ಕಳೆದ 126 ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ದೇಶವು ಕಂಡ ಮೂರನೇ ಅತ್ಯಂತ ಕಳಪೆ ಮಳೆಗಾಲ ಇದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆಯ ದತ್ತಾಂಶಗಳು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿವೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜೂನ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶದಲ್ಲಿ 165 ಮಿಮೀ ಮಳೆಯಾಗಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಕೇವಲ 92.1 ಮಿಮೀ ಮಳೆ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 42% ಮಳೆ ಕೊರತೆ ಉಂಟಾಗಿದೆ. 1901ರಿಂದೀಚೆಗೆ ಜೂನ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ 100 ಮಿಮೀಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಳೆಯಾದ ನಾಲ್ಕೇ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 2026ನೇ ವರ್ಷವೂ ಸೇರಿದೆ. 2009ರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಳೆ (87.5 ಮಿಮೀ) ದಾಖಲಾಗಿತ್ತು.
ಜೂನ್ 2026ರ ಮಳೆಯ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತವು ಸುಮಾರು 40% ರಿಂದ 45% ವರೆಗೆ ಮಳೆ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. 1901ರಿಂದೀಚೆಗೆ, ಜೂನ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ 100 ಮಿ.ಮೀ.ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಳೆಯಾಗಿರುವುದು ಈ ವರ್ಷ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೇವಲ ಐದು ಅಥವಾ ಆರು ಬಾರಿ ಮಾತ್ರ. 2026ರ ಜೂನ್ ತಿಂಗಳು ಇದುವರೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಳೆಯಾದ ಜೂನ್ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಅಥವಾ ಐದನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರಲಿದೆ ಎಂದು ಹವಾಮಾನ ತಜ್ಞರು ಅಂದಾಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಜಾಗತಿಕ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ ನಿನೋ ಪರಿಣಾಮದಿಂದಾಗಿ ಮುಂಗಾರು ಮಾರುತಗಳು ದುರ್ಬಲಗೊಂಡಿರುವುದು ಈ ಮಳೆ ಕೊರತೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಎಂದು ಹವಾಮಾನ ತಜ್ಞರು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ದೇಶದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಾಡಿಕೆಗಿಂತ ಬಹಳಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಳೆಯಾಗಿದ್ದು, ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಸರಾಸರಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಇದು ಕೃಷಿ ವಲಯದ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿದೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಹಿಂದೆ 1900ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆ ಇಂತಹ ಸನ್ನಿವೇಶ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿತ್ತು. ಈಗ 126 ವರ್ಷಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಅವಧಿಯ ನಂತರ ಮಳೆ ಕೊರತೆಯ ಇಂತಹ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ದೇಶ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಆತಂಕಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಮುಖ ಖಾರಿಫ್ ಬೆಳೆಗಳಾದ ಭತ್ತ, ಜೋಳ, ಮತ್ತು ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳ ಬಿತ್ತನೆಯ ಮೇಲೆ ಮಳೆ ಕೊರತೆಯ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ. ಮಳೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಕುಸಿತ ಕಂಡಿದ್ದು, ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೂ ಸಮಸ್ಯೆ ಉಂಟಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಆತಂಕದಿಂದಾಗಿ, ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಯ ಮೇಲೆ ಇದು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿದೆ.
ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ರಾಜ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿರಂತರ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದು, ಬರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಸಿದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಪರ್ಯಾಯ ಬೆಳೆಗಳ ಪೆÇ್ರೀತ್ಸಾಹ, ಕೃಷಿ ವಿಮಾ ಯೋಜನೆಗಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಅನುಷ್ಠಾನ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಮಿತವ್ಯಯದ ಬಳಕೆಯ ಕುರಿತು ರೈತರಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆಯಾಗದಿದ್ದರೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಇದರ ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕುವಂತಿಲ್ಲ.
ಮಳೆ ಕೊರತೆಗೆ ಕಾರಣಗಳು
ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರದ ನೀರಿನ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿನ ಏರಿಕೆಯು ಮಳೆ ಮೋಡಗಳ ರಚನೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ.ಸೋಮಾಲಿ ಜೆಟ್ ಬಲಹೀನತೆ: ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮಳೆ ಮೋಡಗಳನ್ನು ತರುವ ಮಾರುತಗಳ ವೇಗ ಈ ಬಾರಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.ಮಳೆ ತರುವ ಮೋಡಗಳನ್ನು ಪೆÇೀಷಿಸುವ ಈ ವಾತಾವರಣದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಪ್ರತಿಕೂಲ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಬಾರಿ ಪೂರ್ವ-ಮುಂಗಾರು ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಬಲ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಉಂಟಾಗದಿರುವುದು ಮಳೆಯ ಆಗಮನಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ತೇವಾಂಶದ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಕುಂಠಿತಗೊಳಿಸಿದೆ.
ಜೂನ್ ತಿಂಗಳ ಮಳೆ ಕೊರತೆಯು ಮುಂಗಾರು ಹಂಗಾಮಿನ ಬೆಳೆಗಳ (ಖಾರಿಫ್ ಬೆಳೆಗಳಾದ ಭತ್ತ, ಸೋಯಾಬೀನ್, ಕಬ್ಬು ಇತ್ಯಾದಿ) ಬಿತ್ತನೆ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ವಿಳಂಬಗೊಳಿಸಿದೆ. ಇದು ರೈತರಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಆತಂಕಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದು, ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಬೆಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆಯು ಜುಲೈ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಿದ್ದರೂ, ಸದ್ಯದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ಕೃಷಿ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸವಾಲಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ.
ರಾಜ್ಯದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ: ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲೂ ಈ ಬಾರಿಯ ಮುಂಗಾರು ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಹಿನ್ನಡೆ ಅನುಭವಿಸಿದೆ. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ 40-42% ಮಳೆ ಕೊರತೆ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದು, ಮಲೆನಾಡು ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿ ಭಾಗಗಳಲ್ಲೂ ವಾಡಿಕೆಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಳೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಜಲಾಶಯಗಳ ಒಳಹರಿವು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ, ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅಡಚಣೆಯಾಗಿದೆ.
ಮುಂದಿನ ಮುನ್ಸೂಚನೆ: ಜುಲೈ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಮರುಸಂಘಟಿತಗೊಳ್ಳುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದ್ದರೂ, ಜೂನ್ನಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಭಾರಿ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸುವುದು ಸವಾಲಿನ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕೂಡ ಈ ಮಳೆ ಕೊರತೆಯು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಹಣದುಬ್ಬರದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ.ರೈತರು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಇದು ತೀವ್ರ ಆತಂಕದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಮುಂಗಾರಿನ ಚೇತರಿಕೆಗಾಗಿ ಎಲ್ಲರೂ ಎದುರು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.