ನವದೆಹಲಿ: 2,000 ರೂ.ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಮೇಲೆ MDR ಹೊರೆಯನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರ ಮೇಲೆ ಹೊರಿಸದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ UPI ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ಜಾರಿಯಾಗಲಿದೆ.
UPI ವಹಿವಾಟುಗಳ ಮೇಲಿನ ‘ಮರ್ಚೆಂಟ್ ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್ ರೇಟ್’ (MDR) ಅನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರ ಮೇಲೆ ಹೊರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ಇಡಲಿವೆ. MDR ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯವು ‘ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್'(IBA) ಮತ್ತು ‘ಕಾನ್ಫೆಡರೇಷನ್ ಆಫ್ ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಟ್ರೇಡರ್ಸ್'(CAIT) ಜೊತೆ ಸಭೆ ನಡೆಸಲಿದೆ. UPI ಮೇಲಿನ MDR ಅನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರ ಮೇಲೆ ವರ್ಗಾಯಿಸದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು IBA ಒಂದು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ರೂಪಿಸಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಶುಲ್ಕಗಳು ಯಾವುವು?
ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15 ರಿಂದ, 2,000 ರೂ.ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತದ ‘ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗೆ'(person-to-merchant) ನಡೆಯುವ UPI ಪಾವತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಶೇಕಡಾ 0.4 ರಷ್ಟು MDR ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಹಕರ ಬದಲಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಈ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ; 75,000 ರೂ. ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಈ ಶುಲ್ಕವು ಗರಿಷ್ಠ 300 ರೂ.ಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಡುವಿನ ಪಾವತಿಗಳು ಹಾಗೂ ದೈನಂದಿನ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಪಾವತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಉಚಿತವಾಗಿಯೇ ಮುಂದುವರಿಯಲಿವೆ. ರೈಲ್ವೆ, ಟೆಲಿಕಾಂ, ಇಂಧನ ಮತ್ತು ವಿಮೆಯಂತಹ ಅಗತ್ಯ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ, 2,000 ರೂ.ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಹಿವಾಟಿನ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿ ವಹಿವಾಟಿಗೆ 5 ರೂ.ಗಳ ನಿಗದಿತ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ (ಮ್ಯೂಚುಯಲ್ ಫಂಡ್ಗಳು, ಸ್ಟಾಕ್ ಬ್ರೋಕಿಂಗ್) ಶೇಕಡಾ 0.02 ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ದರ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಕೂಡ ಪ್ರತಿ ವಹಿವಾಟಿಗೆ ಗರಿಷ್ಠ 300 ರೂ.ಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
UPI QR ಕೋಡ್ಗಳ ಮೂಲಕ ತಿಂಗಳಿಗೆ 1 ಲಕ್ಷ ರೂ.ವರೆಗೆ ಹಣ ಪಡೆಯುವ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಶುಲ್ಕದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ವಿನಾಯಿತಿಯು ಒಟ್ಟು ವ್ಯಾಪಾರಿ ವಹಿವಾಟುಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಶೇಕಡ 96 ರಷ್ಟನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
UPI MDR ವಹಿವಾಟುಗಳ ವಿವರಗಳು
ಅಗತ್ಯ ವಲಯಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ದರ: ರೈಲ್ವೆ, ಟೆಲಿಕಾಂ, ವಿಮೆ, ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಪರಿಕರಗಳಂತಹ ವಲಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ 2,000 ರೂ.ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿ ವಹಿವಾಟಿಗೆ 5 ರೂ.ಗಳ ನಿಗದಿತ MDR ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಲಯಗಳು UPI P2M (ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗೆ) ವಹಿವಾಟುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣದ (volume) ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು ಶೇಕಡ 17 ರಷ್ಟು ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ 46 ರಷ್ಟು ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
ಷೇರು ಹೂಡಿಕೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಶುಲ್ಕಗಳು: ಮ್ಯೂಚುಯಲ್ ಫಂಡ್ಗಳು, ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ (ಹೂಡಿಕೆ ಪತ್ರಗಳು), ಸ್ಟಾಕ್ ಬ್ರೋಕರ್ಗಳು ಮತ್ತು ಡೀಲರ್ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪಾವತಿಗಳಿಗೆ ಶೇಕಡಾ 0.02 ರಷ್ಟು MDR ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಪ್ರತಿ ವಹಿವಾಟಿಗೆ ಗರಿಷ್ಠ 300 ರೂ.ಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ: ‘ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗೆ’ (P2PM) ವರ್ಗದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ UPI QR ಕೋಡ್ಗಳ ಮೂಲಕ ತಿಂಗಳಿಗೆ 1 ಲಕ್ಷ ರೂ.ವರೆಗೆ ಹಣ ಪಡೆಯುವ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಎಲ್ಲಾ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಮೇಲೆ ಕಡ್ಡಾಯ ಶೂನ್ಯ MDR ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಯಾವುದೇ ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ ಅಥವಾ ಗುಪ್ತ ಶುಲ್ಕಗಳಿಲ್ಲ: ಯುಪಿಐ (UPI) ಆ್ಯಪ್ ಒದಗಿಸುವವರು ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ ಶುಲ್ಕಗಳು ಅಥವಾ ಗುಪ್ತ ಶುಲ್ಕಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಲು ಅನುಮತಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಯುಪಿಐ ಮೂಲಕ ಪಾವತಿ ಮಾಡುವ ಗ್ರಾಹಕರ ಮೇಲೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಎಂಡಿಆರ್ (MDR) ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಹೊರಿಸದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳಿಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಉಚಿತ ಯುಪಿಐ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಮಾಸಿಕ ಮಿತಿಗಳಿಲ್ಲ: ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಉಚಿತ ಯುಪಿಐ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಯಾವುದೇ ಮಾಸಿಕ ಕೋಟಾಗಳು, ವಹಿವಾಟಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಿತಿಗಳು ಅಥವಾ ಹಂತ-ಆಧಾರಿತ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.