ನವದೆಹಲಿ: ಹಬ್ಬದ ಸೀಸನ್ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ದೈತ್ಯರಾದ Amazon, Flipkart ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಆನ್ಲೈನ್ ಶಾಪಿಂಗ್ ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ಗಳು ಭರ್ಜರಿ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಸೇಲ್ಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತವೆ. ‘ಬಿಗ್ ಬಿಲಿಯನ್ ಡೇಸ್’, ‘ಗ್ರೇಟ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್’ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಸೇಲ್ಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್, ಟಿವಿ, ಲ್ಯಾಪ್ಟಾಪ್, ಬಟ್ಟೆ, ಗೃಹೋಪಯೋಗಿ ವಸ್ತುಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮೇಲೆ ಶೇ.70ರಿಂದ 80ರವರೆಗೆ ರಿಯಾಯಿತಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇಷ್ಟೊಂದು ಭಾರಿ ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್ ನೀಡಿದರೂ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಕಂಪನಿಗಳು ಹೇಗೆ ಹಣ ಗಳಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಬಹುತೇಕರ ಪ್ರಶ್ನೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಈ ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೊರೆ Amazon ಅಥವಾ Flipkart ಒಂದರ ಮೇಲೆಯೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಮಾರಾಟಗಾರರು, ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ಗಳು, ಹಳೆಯ ಸ್ಟಾಕ್ಗಳು, ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಾರಾಟ ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಹಕರ ಖರೀದಿ ಮನೋಭಾವದ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಹಲವು ತಂತ್ರಗಳು ಇದರ ಹಿಂದೆ ಇರುತ್ತವೆ.
ಮಾರಾಟಗಾರರಿಂದ ಕಮಿಷನ್
Amazon ಮತ್ತು Flipkart ಬಹುತೇಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಸ್ವತಃ ತಯಾರಿಸಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಮಾರಾಟಗಾರರು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರ ನಡುವೆ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಮಾರಾಟಗಾರರಿಗೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್, ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಕಂಪನಿಗಳು ಕಮಿಷನ್ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.
ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಸೇಲ್ ವೇಳೆ ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ಗಳು ತಮ್ಮ ಕಮಿಷನ್ನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಅದೇ ವೇಳೆ ಮಾರಾಟಗಾರರು ಮತ್ತು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ಗಳೂ ಉತ್ಪನ್ನದ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ಭಾರಿ ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್ನ ಹೊರೆ ಒಂದೇ ಪಕ್ಷದ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ.
ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದು ಹಾಗೂ ಹೊಸ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಸೆಳೆಯುವುದಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಉತ್ಪನ್ನದ ಲಾಭ ಕಡಿಮೆಯಾದರೂ ಮಾರಾಟದ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಒಟ್ಟಾರೆ ಆದಾಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು.
ಹಳೆಯ ಸ್ಟಾಕ್ಗಳಿಗೂ ಭಾರಿ ರಿಯಾಯಿತಿ
ಬಟ್ಟೆ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಹಳೆಯ ಸ್ಟಾಕ್ಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಲು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ಗಳು ಭಾರಿ ರಿಯಾಯಿತಿ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಇಮೇಜ್ಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗದಂತೆ ನೇರವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್ ಘೋಷಿಸಲು ಕೆಲವು ಕಂಪನಿಗಳು ಹಿಂದೇಟು ಹಾಕಬಹುದು.
ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಕ್ವಿಡೇಶನ್ ಕಂಪನಿಗಳು ಹಳೆಯ ಸ್ಟಾಕ್ಗಳನ್ನು ಮೂಲ ರಿಟೇಲ್ ಬೆಲೆಯ ಒಂದು ಭಾಗದ ಬೆಲೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಬಹುದು. ನಂತರ ಅವುಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಲಾಭಾಂಶದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬಹುದು.
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆನ್ಲೈನ್ ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ಗಳು ಕೆಲವು ಆಯ್ದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಲಾಭದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ನಷ್ಟದಲ್ಲಿಯೂ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬಹುದು. ಇದರ ಉದ್ದೇಶ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ತಮ್ಮ ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ಗೆ ಸೆಳೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅವರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಖರೀದಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಾಗಿದೆ.
ಬಲ್ಕ್ ಸೆಲ್ಲಿಂಗ್ನಿಂದ ವೆಚ್ಚ ಕಡಿಮೆ
ಭಾರಿ ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್ಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಾರಾಟ (Bulk Selling). ಒಂದು ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಿದಾಗ ಅಥವಾ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದಾಗ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಸಾಗಣೆ ಹಾಗೂ ಇತರ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿ ಯೂನಿಟ್ಗೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು.
ಮೊಬೈಲ್, ಟಿವಿ, ಲ್ಯಾಪ್ಟಾಪ್, ಏರ್ ಕಂಡೀಷನರ್ಗಳಂತಹ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಸೇಲ್ಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಕಂಪನಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಾರಾಟಗಾರರು ಕಡಿಮೆ ಲಾಭಾಂಶದಲ್ಲಿಯೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಒಟ್ಟಾರೆ ಆದಾಯ ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು.
ಅಂದರೆ, ಒಂದು ಉತ್ಪನ್ನದಿಂದ ಸಿಗುವ ಲಾಭ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದರೂ ಸಾವಿರಾರು ಅಥವಾ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಯೂನಿಟ್ಗಳ ಮಾರಾಟದಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಆದಾಯ ಗಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
FOMO ಮೂಲಕ ಖರೀದಿಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ
ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಸೇಲ್ಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಖರೀದಿಸುವಂತೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಲು FOMO (Fear of Missing Out) ತಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ, ಉತ್ತಮ ಆಫರ್ ಅನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಭಯವನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸುವುದು.
ಸೇಲ್ಗಳ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬಾಲಿವುಡ್ ತಾರೆಯರು, ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರು ಸೇರಿದಂತೆ ಜನಪ್ರಿಯ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ‘ಸೀಮಿತ ಅವಧಿಯ ಆಫರ್’, ‘ಇನ್ನೇನು ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳು’, ‘ಇಂದೇ ಕೊನೆಯ ಅವಕಾಶ’ ಎಂಬ ರೀತಿಯ ಪ್ರಚಾರದ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಹಕರಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣ ಖರೀದಿಸುವ ಮನೋಭಾವ ಮೂಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದರಿಂದ ಕೆಲವರು ತಮಗೆ ತಕ್ಷಣ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನೂ ಖರೀದಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಇದು ಸೇಲ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಕೃತಕ ಕೊರತೆಯ ತಂತ್ರವೂ ಬಳಕೆ
ಗ್ರಾಹಕರ ಖರೀದಿ ನಿರ್ಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಮತ್ತೊಂದು ತಂತ್ರವೆಂದರೆ ಕೃತಕ ಕೊರತೆ (Artificial Scarcity). ವೆಬ್ಸೈಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ಕೌಂಟ್ಡೌನ್ ಟೈಮರ್ಗಳನ್ನು ಹಾಕಿ ಆಫರ್ ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸುವ ಮೂಲಕ ತಕ್ಷಣ ಖರೀದಿಸುವ ಒತ್ತಡ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸೇಲ್ಗೂ ಮುನ್ನ ಉತ್ಪನ್ನದ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ನಂತರ ಅದರ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್ ಘೋಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಭಾರಿ ಉಳಿತಾಯವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಮೂಡಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್ ಕಂಡ ತಕ್ಷಣ ಖರೀದಿಸುವ ಬದಲು, ಅದೇ ಉತ್ಪನ್ನದ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಬೇರೆ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ಗಳಲ್ಲೂ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡುವುದು ಉತ್ತಮ.
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಭಾರಿ ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್ ತೋರಿಸಲಾದ ಉತ್ಪನ್ನವೇ ‘Out of Stock’ ಎಂದು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಅಂದರೆ ಉತ್ಪನ್ನ ಖರೀದಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಅದರ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ರಿಯಾಯಿತಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿರಬಹುದು.
ನಿಜವಾದ ಲಾಭ ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್ನಲ್ಲೇ ಇರಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ!
ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಕಂಪನಿಗಳ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಸೇಲ್ನ ಉದ್ದೇಶ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಉತ್ಪನ್ನದಲ್ಲೂ ನೇರ ಲಾಭ ಗಳಿಸುವುದಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಲಾಭಾಂಶದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಷ್ಟದಲ್ಲಿಯೂ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ಗೆ ಸೆಳೆಯುವುದು ಪ್ರಮುಖ ತಂತ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಗ್ರಾಹಕರು ಒಮ್ಮೆ ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ನ ನಿಯಮಿತ ಖರೀದಿದಾರರಾದ ಬಳಿಕ, ಇತರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಸೇವೆಗಳು, ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾದರಿಗಳ ಮೂಲಕ ಕಂಪನಿಗಳು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆದಾಯ ಗಳಿಸಬಹುದು.
ಹೀಗಾಗಿ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಸೇಲ್ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ಶೇ.70–80ರಷ್ಟು ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್ ಎಂದರೆ ಕಂಪನಿಯೇ ಅಷ್ಟೊಂದು ನಷ್ಟವನ್ನು ಭರಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ. ಮಾರಾಟಗಾರರ ಕಮಿಷನ್, ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ಗಳ ರಿಯಾಯಿತಿ, ಹಳೆಯ ಸ್ಟಾಕ್ ತೆರವು, ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಾರಾಟ, ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ತಂತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ವ್ಯವಹಾರ ಗುರಿಗಳು ಸೇರಿ ಈ ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್ ಮಾದರಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ‘80% OFF’ ಎಂಬ ಆಫರ್ ಕಂಡಾಗ, ಅದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅಷ್ಟೇ ದೊಡ್ಡ ಉಳಿತಾಯವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಬೆಲೆ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ಬಳಿಕವೇ ಖರೀದಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ.
