ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ವಿರುದ್ಧ ಆರೋಪ–ಪ್ರತ್ಯಾರೋಪ ತೀವ್ರ; ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ವಿರುದ್ಧ ಬಿಜೆಪಿ ವಾಗ್ದಾಳಿ

ನವದೆಹಲಿ-: ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (SIR), ಫಾರ್ಮ್‌–6 ಹಾಗೂ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ಕುರಿತ ವಿವಾದ ಇದೀಗ ಬಿಜೆಪಿ–ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಡುವಿನ ತೀವ್ರ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಕುರಿತು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಬಿಜೆಪಿ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಮತ್ತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ವಿರುದ್ಧ ತಿರುಗೇಟು ನೀಡಿದ್ದು, ಚುನಾವಣಾ ಸೋಲು ಅಥವಾ ರಾಜಕೀಯ ಹಿನ್ನಡೆಯ ನಂತರ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲೆ ಆರೋಪ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.

ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಾಗಿ, ಕಳೆದ ಹತ್ತು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಇಬ್ಬರು ಆಯುಕ್ತರಾದ ಸುಖಬೀರ್ ಸಿಂಗ್ ಸಂಧು ಮತ್ತು ವಿವೇಕ್ ಜೋಶಿ, ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತ ಜ್ಞಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದ ಆಯೋಗದ ಕೆಲವು ಕ್ರಮಗಳ ಕುರಿತು ದಾಖಲಾತಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ 14 ಬಾರಿ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು ಎಂಬ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ವರದಿ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದಿದೆ. ವರದಿಯಲ್ಲಿ SIR, ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳ ಅಳಿಸುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಸಂಬಂಧಿತ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕ್ರಮಗಳ ಕುರಿತು ಆಕ್ಷೇಪಗಳಿದ್ದವು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ

‘ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ’ದ ವರದಿ

ಈ ವರದಿ ಹೊರಬಂದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿ ಕುರಿತು ತೀವ್ರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿದವು. ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ, SIR ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹಾಗೂ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿನ ಅಕ್ರಮಗಳ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸಿದರು. ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಕೆಲ ನಾಯಕರು ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ ರಾಜೀನಾಮೆಗೂ ಆಗ್ರಹಿಸಿದರು.

ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ವಾದದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಫಾರ್ಮ್‌–6, ಮತದಾರರ ಸೇರ್ಪಡೆ–ತೆಗೆದುಹಾಕುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಮತದಾರರ ದತ್ತಾಂಶ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. SIR ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೆಸರುಗಳು ಕೈಬಿಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹಾಗೂ ನಂತರ ಹೆಸರು ಮರುಸೇರ್ಪಡೆಗೆ ಇರುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕುರಿತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟನೆಗೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಆಯೋಗದ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ

ಆಯೋಗದ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ಏನು?

ಆದರೆ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಈ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದೆ. SIRಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಮೂವರು ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ ಸರ್ವಾನುಮತದ ಅನುಮೋದನೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಆಯೋಗ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಆಂತರಿಕ ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪ್ರಶ್ನೆ ಅಥವಾ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಇರುವುದು ಒಂದೇ ವಿಷಯವಲ್ಲ ಎಂದು ಆಯೋಗ ಹೇಳಿದೆ.

ಫಾರ್ಮ್‌–6 ಕುರಿತ ವಿವಾದಕ್ಕೂ ಆಯೋಗ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಿದ್ದು, ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಹೆಸರು ಸೇರಿಸಲು ಬಳಸುವ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಫಾರ್ಮ್‌–6 ಅನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಅದರೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಘೋಷಣೆಯ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಆಯೋಗ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ತೀರ್ಪನ್ನೂ ಆಯೋಗ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ.

ಸೆ.27ರಂದು ಆಯೋಗದ ಸಭೆಯ ಬಳಿಕ ಮತದಾರರ ನೋಂದಣಿ, SIR ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಕುರಿತು ಹಲವು ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಫಾರ್ಮ್‌–6 ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಆಯೋಗ ನೀಡಿದ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.

ಬಿಜೆಪಿಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ

ಬಿಜೆಪಿಯ ತಿರುಗೇಟು

ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಬಿಜೆಪಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ವಿರುದ್ಧ ವಾಗ್ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ತನ್ನ ರಾಜಕೀಯ ಆರೋಪಗಳಿಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದಂತಹ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಬಿಜೆಪಿ ಆರೋಪಿಸಿದೆ. ಆಯೋಗದ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಸಾಮೂಹಿಕವಾಗಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು SIRಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಸರ್ವಾನುಮತದಿಂದಾಗಿವೆ ಎಂಬ ಆಯೋಗದ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಬಿಜೆಪಿ ತನ್ನ ವಾದಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಇದೇ ವೇಳೆ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಯೋಗಿ ಆದಿತ್ಯನಾಥ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಬಿಜೆಪಿಯ ಹಲವು ನಾಯಕರು SIR ಕುರಿತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಮಿತ್ರಪಕ್ಷಗಳ ಟೀಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ. SIR ಎಂಬುದು ಚುನಾವಣಾ ಪಟ್ಟಿಯ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದು, ಈ ಹಿಂದೆ ಕೂಡ ಇಂತಹ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಮುಂದುವರಿದ ಆರೋಪ–ಪ್ರತ್ಯಾರೋಪ

ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮುಂದುವರಿಕೆ

ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಸಮಾಜವಾದಿ ಪಕ್ಷ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿವೆ. ಆಯೋಗದೊಳಗಿನ ಆಕ್ಷೇಪಗಳು ಹೊರಬಂದಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ಅವು ವಾದಿಸುತ್ತಿವೆ. ಎಡಪಕ್ಷಗಳೂ SIR, ಫಾರ್ಮ್‌–6 ಮತ್ತು ಮತದಾರರ ದತ್ತಾಂಶ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಉತ್ತರ ಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಿವೆ.

ಇದರ ನಡುವೆ AIMIM ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಪಕ್ಷಗಳು ಕೂಡ ಆಯೋಗದೊಳಗಿನ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯದ ವರದಿಯನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿವೆ. ಆದರೆ ಆಯೋಗದ ಅಧಿಕೃತ ನಿಲುವು ಮಾತ್ರ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ—ಆಂತರಿಕ ಚರ್ಚೆಗಳು ಅಥವಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಆಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರದಲ್ಲಿನ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಾರದು; SIR ಕುರಿತ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಸರ್ವಾನುಮತದಿಂದಾಗಿವೆ ಎಂಬುದು ಅದರ ವಾದ.

‘ವೋಟ್ ಚೋರಿ’ ಆರೋಪದಿಂದ ಮತ್ತಷ್ಟು ತೀವ್ರವಾದ ಕದನ

ಈ ವಿವಾದವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಘಟನೆಯಾಗಿ ನೋಡುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಕಳೆದ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ‘ವೋಟ್ ಚೋರಿ’ ಆರೋಪ–ಪ್ರತ್ಯಾರೋಪದ ಮುಂದುವರಿಕೆಯಾಗಿ ನೋಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿನ ಅಕ್ರಮ, ನಕಲಿ ಅಥವಾ ಅಸಮರ್ಪಕ ನಮೂದುಗಳು, ಹೆಸರುಗಳ ಅಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಮತದಾರರ ಸೇರ್ಪಡೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಕುರಿತು ಹಲವು ಬಾರಿ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಆಯೋಗದ ಆಂತರಿಕ ಆಕ್ಷೇಪಗಳ ವರದಿ ಈ ರಾಜಕೀಯ ವಾಗ್ವಾದಕ್ಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಇಂಧನ ನೀಡಿದೆ.

ಆದರೆ ಈ ಆರೋಪಗಳ ಅಂತಿಮ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯ ಕುರಿತು ರಾಜಕೀಯ ಹೇಳಿಕೆಗಳಿಗಿಂತ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳು, ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ಪರಿಶೀಲನಾ ದತ್ತಾಂಶ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಪರಿಶೀಲನೆಗಳೇ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಲಿವೆ. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕಡೆ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ತನ್ನ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಸರ್ವಾನುಮತದಿಂದಾಗಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಆಯೋಗದ ಒಳಗಿನ ದಾಖಲಾಗಿರುವ ಆಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನೇ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಕುರಿತ ತಮ್ಮ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿ ಮುಂದಿಡುತ್ತಿವೆ.

ಹೀಗಾಗಿ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 28ರ ವೇಳೆಗೆ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಕುರಿತ ವಿವಾದವು ಕೇವಲ SIR ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ನಿಖರತೆ, ಫಾರ್ಮ್‌–6 ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ, ಆಯೋಗದ ಆಂತರಿಕ ನಿರ್ಧಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ಚುನಾವಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೇಲಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಶ್ವಾಸ—ಈ ನಾಲ್ಕೂ ಅಂಶಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿವೆ