ನವದೆಹಲಿ: ಇದುವರೆಗೆ ಬಹುತೇಕ ಉಚಿತವಾಗಿದ್ದ ಯುಪಿಐ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15ರಿಂದ ಹೊಸ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಶುಲ್ಕ ನಿಯಮ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿದೆ. ₹2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗೆ ಮಾಡುವ ಯುಪಿಐ ಪಾವತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಶೇ.0.4ರಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಾರಿ ರಿಯಾಯಿತಿ ಶುಲ್ಕ ಅನ್ವಯವಾಗಲಿದೆ.
ಈ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಗ್ರಾಹಕರ ಮೇಲೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದರೆ, ಹಲವರು ಯುಪಿಐ ಬದಲು ನಗದು, ಸಾಲದ ಕಾರ್ಡ್, ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ವರ್ಗಾವಣೆಯತ್ತ ಹೋಗಬಹುದು ಎಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮೀಕ್ಷಾ ಸಂಸ್ಥೆ ನಡೆಸಿದ ಹೊಸ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಸೂಚಿಸಿದೆ.
ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ 291 ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಯುಪಿಐ ಬಳಕೆದಾರರಿಂದ 67 ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಬಂದಿವೆ. ವ್ಯಾಪಾರಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶುಲ್ಕ ಕೇಳಿದರೆ ಏನು ಮಾಡುತ್ತೀರಿ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಮಾತ್ರ 31,206 ಮಂದಿ ಉತ್ತರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ವ್ಯಾಪಾರಿ ರಿಯಾಯಿತಿ ಶುಲ್ಕ ಎಂದರೇನು?
ವ್ಯಾಪಾರಿ ರಿಯಾಯಿತಿ ಶುಲ್ಕ ಎಂದರೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ನಡೆದಾಗ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು, ಪಾವತಿ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಯುಪಿಐ ಆ್ಯಪ್ಗಳ ನಡುವೆ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗುವ ಶುಲ್ಕ.
ಇದುವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಯುಪಿಐ ಪಾವತಿಗಳಿಗೆ ಶೂನ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಶುಲ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇತ್ತು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15ರಿಂದ ₹2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೆಲವು ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗೆ ಮಾಡುವ ಯುಪಿಐ ಪಾವತಿಗಳಿಗೆ ಶೇ.0.4ರಷ್ಟು ಶುಲ್ಕ ಅನ್ವಯವಾಗಲಿದೆ.
ಆದರೆ ಈ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರ ಮೇಲೆ ಹಾಕುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯದ ಪ್ರಕಾರ ಇದು ಸರ್ಕಾರ ಅಥವಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಾವತಿ ನಿಗಮ ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವ ತೆರಿಗೆಯಲ್ಲ.
ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಈ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸದಂತೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳಿಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಯುಪಿಐ ಆ್ಯಪ್ಗಳು ಕೂಡ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವೇದಿಕೆ ಶುಲ್ಕ ಅಥವಾ ಗುಪ್ತ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಬಾರದು ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಶುಲ್ಕ ಕೇಳಿದರೆ ನಗದಿಗೆ ಹೋಗ್ತಾರಾ?
ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರಿ ₹2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಯುಪಿಐ ಪಾವತಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ ಕೇಳಿದರೆ ಏನು ಮಾಡುತ್ತೀರಿ ಎಂದು ಬಳಕೆದಾರರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಾಗಿದೆ.
27% ಮಂದಿ ನಗದಿನಲ್ಲಿ ಪಾವತಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. 26% ಮಂದಿ ಸಾಲದ ಕಾರ್ಡ್ ಬಳಸುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. 14% ಮಂದಿ ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಇನ್ನು 4% ಮಂದಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ವರ್ಗಾವಣೆ, ನೆಫ್ಟ್ ಅಥವಾ ಐಎಂಪಿಎಸ್ ಬಳಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. 9% ಮಂದಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶುಲ್ಕವಿಲ್ಲದ ಬೇರೆ ಪಾವತಿ ವಿಧಾನ ನೀಡುವಂತೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಯನ್ನು ಕೇಳುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕೇವಲ 14% ಮಂದಿ ಮಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮೊತ್ತವನ್ನು ತಾವೇ ಪಾವತಿಸಿ ಯುಪಿಐ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಮತ್ತೊಂದು 2% ಮಂದಿ ಖರೀದಿಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವ ಅಥವಾ ಮುಂದೂಡುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. 4% ಮಂದಿ ಏನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಅಂದರೆ, ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಏಳು ಮಂದಿಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಮಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವೆಚ್ಚವಿದ್ದರೂ ಯುಪಿಐ ಬಳಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.76% ಮಂದಿ ದೊಡ್ಡ ಪಾವತಿಗೆ ಯುಪಿಐ ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು
₹2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಯುಪಿಐ ಪಾವತಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವೆಚ್ಚ ಬಂದರೆ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಪಾವತಿ ವಿಧಾನ ಬಳಸುತ್ತೀರಿ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನೂ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ 37,654 ಮಂದಿ ಉತ್ತರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
26% ಮಂದಿ ಸಾಲದ ಕಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಮತ್ತೊಂದು 26% ಮಂದಿ ನಗದು ಬಳಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಬಳಸುವುದಾಗಿ 13% ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ ವರ್ಗಾವಣೆ, ನೆಫ್ಟ್ ಅಥವಾ ಐಎಂಪಿಎಸ್ ಬಳಸುವುದಾಗಿ 11% ಮಂದಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕೇವಲ 20% ಮಂದಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶುಲ್ಕವಿದ್ದರೂ ₹2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಖರೀದಿಗೆ ಯುಪಿಐ ತಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖ ಪಾವತಿ ವಿಧಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ 76% ಬಳಕೆದಾರರು ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಪಾವತಿಯನ್ನು ಯುಪಿಐನಿಂದ ಬೇರೆ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಎಲ್ಲ ಯುಪಿಐ ಪಾವತಿಗೂ ಶುಲ್ಕ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ
ಹೊಸ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಶುಲ್ಕ ನಿಯಮ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಯುಪಿಐ ಪಾವತಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ.₹2,000 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮೊತ್ತದ ಯುಪಿಐ ಪಾವತಿಗಳಿಗೆ ಶುಲ್ಕ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಮಾಡುವ ಯುಪಿಐ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆಯೂ ಉಚಿತವಾಗಿರಲಿದೆ.
ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಯುಪಿಐ ಸಂಕೇತದ ಮೂಲಕ ತಿಂಗಳಿಗೆ ₹1 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಕಾರ ಸುಮಾರು 96% ವ್ಯಾಪಾರಿ ವಹಿವಾಟುಗಳು ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಆದರೆ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಪಾವತಿಗಳಲ್ಲಿ ಯುಪಿಐ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ ಈ ವಿಭಾಗದ ಮೇಲೆ ಹೊಸ ಶುಲ್ಕ ನಿಯಮದ ಪರಿಣಾಮ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಬಹುದು.
ಆಗಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಯುಪಿಐ ಮೂಲಕ ₹29.82 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ವಹಿವಾಟು
2026ರ ಆಗಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಯುಪಿಐ ಮೂಲಕ ದಾಖಲೆಯ 24.51 ಬಿಲಿಯನ್ ವಹಿವಾಟುಗಳು ನಡೆದಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಒಟ್ಟು ಮೌಲ್ಯ ₹29.82 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಯಷ್ಟಿತ್ತು ಎಂದು ಸಮೀಕ್ಷಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಇದರಲ್ಲಿ 15.51 ಬಿಲಿಯನ್ ವಹಿವಾಟುಗಳು ವ್ಯಾಪಾರಿ ಪಾವತಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಮೌಲ್ಯ ₹8.95 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಯಷ್ಟಿತ್ತು. ಈ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಪಾವತಿಗಳ ಒಟ್ಟು ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ ₹2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಪಾಲು 67% ಆಗಿತ್ತು.
ಹೀಗಾಗಿ ಶುಲ್ಕ ಅನ್ವಯಿಸುವ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಒಟ್ಟಾರೆ ಯುಪಿಐ ವಹಿವಾಟಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕಡಿಮೆಯಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಪಾವತಿಗಳ ಕಾರಣ ಒಟ್ಟು ಹಣದ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದರ ಪಾಲು ಹೆಚ್ಚಿದೆ.
ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಲ್ಲೂ ಶುಲ್ಕದ ಬಗ್ಗೆ ಆತಂಕ
ಗ್ರಾಹಕರಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಲ್ಲೂ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಶುಲ್ಕದ ಕುರಿತು ಹಿಂಜರಿಕೆ ಇದೆ ಎಂದು ಮತ್ತೊಂದು ಸಮೀಕ್ಷೆ ತಿಳಿಸಿದೆ.
242 ಜಿಲ್ಲೆಗಳ 32 ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 17% ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ₹2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಯುಪಿಐ ಪಾವತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಶೇ.0.4ರಷ್ಟು ಶುಲ್ಕವನ್ನು ತಾವೇ ಭರಿಸಲು ಸಿದ್ಧ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
41% ಮಂದಿ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಶುಲ್ಕ ಭರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮತ್ತೊಂದು 9% ಮಂದಿ ಯುಪಿಐ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದೇ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
₹5,000 ಪಾವತಿಗೆ ₹20 ಶುಲ್ಕ
ಶೇ.0.4ರಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಾರಿ ಶುಲ್ಕದ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ₹5,000 ಮೌಲ್ಯದ ಯುಪಿಐ ಪಾವತಿಗೆ ₹20 ಶುಲ್ಕವಾಗುತ್ತದೆ. ₹50,000 ಪಾವತಿಗೆ ಇದು ₹200 ಆಗುತ್ತದೆ.
ವ್ಯಾಪಾರಿ ಶುಲ್ಕದ ಮೇಲೆ 18% ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆ ಕೂಡ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಒಳಹರಿವು ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ಪಡೆಯಬಹುದು ಎಂದು ಸಮೀಕ್ಷಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಾಹಿತಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಈ ಶುಲ್ಕದ ಮೊತ್ತ ಸಣ್ಣದಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಆದರೆ ಇದುವರೆಗೆ ಉಚಿತವಾಗಿದ್ದ ಪಾವತಿ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ ಕೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದೇ ಬಳಕೆದಾರರ ನಿರ್ಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15ರಿಂದ ಏನಾಗಲಿದೆ?
ಗ್ರಾಹಕರು ವ್ಯಾಪಾರಿ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಹೇಳಿದೆ.ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 22ರಂದು ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವೆ ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್ ಅವರು ವ್ಯಾಪಾರಿ ಶುಲ್ಕದ ಹೊಣೆ ಗ್ರಾಹಕರದ್ದಲ್ಲ ಮತ್ತು ಈ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಸಮೀಕ್ಷಾ ಸಂಸ್ಥೆ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರ ಮೇಲೆ ಹಾಕದಂತೆ ನಿಗಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸಲು ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯವು ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳ ಸಂಘದೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಈ ಬಗ್ಗೆ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವ ಅಭಿಯಾನವನ್ನೂ ನಡೆಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಿದರೆ ಯಾವ ದಂಡ ಅಥವಾ ಮರುಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರಲಿದೆ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸಮೀಕ್ಷಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಹೇಳಿದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15ರಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಶುಲ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ನಂತರ, ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರು ಇದನ್ನು ಹೇಗೆ ಎದುರಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಲಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ನಿಲುವಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಗ್ರಾಹಕರು ವ್ಯಾಪಾರಿ ಶುಲ್ಕದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ.