ಪನೀರ್ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಕಲಿ ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಬ್ರೇಕ್ ? ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನೋಟಿಸ್!

ನವದೆಹಲಿ: ಹಾಲಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ನಿಜವಾದ ಪನೀರ್ ಬದಲಿಗೆ, ಇತರ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಪನೀರ್ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಬೇಕೆಂದು ಕೋರಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ಅರ್ಜಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ, ಭಾರತೀಯ ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (FSSAI) ಹಾಗೂ ದೆಹಲಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನೋಟಿಸ್ ಜಾರಿ ಮಾಡಿದೆ.

ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ನಿತಿನ್ ಸಾಂಬ್ರೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸಂಜಯ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ವಿಭಾಗೀಯ ಪೀಠವು ಅರ್ಜಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಆರು ವಾರಗಳೊಳಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದೆ. ಕಾನೂನು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿ ರಿಧಿಮಾ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ವಕೀಲ ಎ.ಪಿ. ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ್ ಈ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಅಸಲಿ ಪನೀರ್‌ಗೂ ಅನಲಾಗ್ ಪನೀರ್‌ಗೂ ಏನು ವ್ಯತ್ಯಾಸ?

ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪನೀರ್ ಹಾಲಿನಿಂದ ತಯಾರಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಅನಲಾಗ್ ಪನೀರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಲಿನ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಸಸ್ಯಜನ್ಯ ಎಣ್ಣೆ, ಪಿಷ್ಟ (ಸ್ಟಾರ್ಚ್), ಸಸ್ಯ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳು, ಎಮಲ್ಸಿಫೈಯರ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ಆಹಾರ ಸೇರ್ಪಡೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ನೋಡಲು, ಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಗೆ ಪನೀರ್‌ನಂತೆಯೇ ಕಾಣುವ ಈ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಲಿನಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಕೆಲವು ಅಥವಾ ಎಲ್ಲ ಘಟಕಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಹಾಲೇತರ ಮೂಲದ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಇಂತಹ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ನಿಜವಾದ ಪನೀರ್ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಭಾವಿಸಿ ಗ್ರಾಹಕರು ಖರೀದಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿರುವುದರಿಂದ, ಅವುಗಳ ತಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟದ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಅರ್ಜಿದಾರರು ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಕಳೆದ ತಿಂಗಳು ಭಾರತೀಯ ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (FSSAI), ಹಾಲಿನಿಂದ ಪಡೆಯದ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಪನೀರ್‌ನ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ನಿರ್ಬಂಧ ವಿಧಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಮುಂದಿಟ್ಟಿತ್ತು.

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 24ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾದ ಕರಡು ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಹಾಲಿನಿಂದ ಪಡೆಯದ ಘಟಕಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಪನೀರ್ ಅನ್ನು ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ನಿಷೇಧಿತ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಈಗಾಗಲೇ ‘ಅನಲಾಗ್ ಇನ್ ಡೈರಿ ಕಾಂಟೆಕ್ಸ್ಟ್’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪರವಾನಗಿ ಅಥವಾ ನೋಂದಣಿ ಪಡೆದಿರುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಹೆಸರು, ಲೇಬಲ್ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿ ‘ಪನೀರ್’ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕರಡು ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಕ್ರಮ

ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಗುಜರಾತ್, ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳ ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, FSSAI ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಅನಲಾಗ್ ಅಥವಾ ಹಾಲೇತರ ಪನೀರ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕಾ ಕ್ರಮ ಹಾಗೂ ಜಾರಿ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅರ್ಜಿದಾರರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ದೆಹಲಿ ಕೂಡ ಇಂತಹ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕ್ರಮಗಳಿಂದ ಹೊರತಾಗಿರಬಾರದು ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಪನೀರ್ ಮತ್ತು ಪನೀರ್‌ನಿಂದ ತಯಾರಿಸುವ ಆಹಾರಗಳಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳು, ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು, ಕ್ಯಾಟರಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಕ್ಲೌಡ್ ಕಿಚನ್‌ಗಳು, ಸಗಟು ಮತ್ತು ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಹಾಗೂ ಆಹಾರ ವಿತರಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ಜಾಲವಿದೆ ಎಂದು ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅನಲಾಗ್ ಪನೀರ್ ತಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲು ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತಾ ಆಯುಕ್ತರಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡುವಂತೆಯೂ ಅರ್ಜಿದಾರರು ಕೋರಿದ್ದಾರೆ.

ಗ್ರಾಹಕರ ಆರೋಗ್ಯದ ಹಕ್ಕಿನ ಪ್ರಶ್ನೆ

ಪನೀರ್ ಅನೇಕ ಜನರು ಸೇವಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಗ್ರಾಹಕರು ಖರೀದಿಸುವ ಆಹಾರವು ಅದರ ಸ್ವರೂಪ, ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅನುಗುಣವಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಆಹಾರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ನೈಜ ಸ್ವರೂಪದ ಬಗ್ಗೆ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ಮಾಹಿತಿ ದೊರೆಯುವುದು ಅವರ ಆರೋಗ್ಯದ ಹಕ್ಕಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಸಂವಿಧಾನದ 21ನೇ ವಿಧಿಯಡಿ ಖಾತರಿಪಡಿಸಿರುವ ಆರೋಗ್ಯದ ಹಕ್ಕಿನೊಂದಿಗೆ ಈ ವಿಚಾರ ನಂಟು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಅರ್ಜಿದಾರರು ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ ದೆಹಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಪರ ವಕೀಲ ಸಮೀರ್ ವಶಿಷ್ಠ್, ಅನಲಾಗ್ ಪನೀರ್ ಮಾರಾಟದ ವಿರುದ್ಧ ಸರ್ಕಾರ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಂತಹ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದ ತಕ್ಷಣ ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದೂ ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಮುಂದೇನು?

ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ, FSSAI ಮತ್ತು ದೆಹಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾದ ಬಳಿಕ ಪ್ರಕರಣದ ಮುಂದಿನ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಯಲಿದೆ. ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಹಾಲೇತರ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಪನೀರ್ ಎಂದು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕ್ರಮಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ.