ನವದೆಹಲಿ: ಛತ್ ಪೂಜೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ‘ಉಷಾ ಅರ್ಘ್ಯ’ (ಸೂರ್ಯೋದಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸುವ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ) ಸಲ್ಲಿಸುವ ಭಕ್ತರ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ, ದೆಹಲಿ ಮೆಟ್ರೋ ರೈಲು ನಿಗಮವು (DMRC) ಸೋಮವಾರದಂದು ತನ್ನ ನಿಗದಿತ ಸಮಯಕ್ಕಿಂತ ಎರಡು ಗಂಟೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ, ಅಂದರೆ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 4.30 ಕ್ಕೆ ರೈಲು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಿದೆ.
ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳ ಛತ್ ಹಬ್ಬದ ಭಾಗವಾಗಿ, ಭಕ್ತರು ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ‘ಉಷಾ ಅರ್ಘ್ಯ’ವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವ ಸೋಮವಾರದಂದು ಈ ವಿಶೇಷ ಮುಂಜಾನೆಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು DMRC ‘X’ (ಟ್ವಿಟರ್) ನಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.
DMRC ಜಾಲದ ಎಲ್ಲಾ ಟರ್ಮಿನಲ್ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿಂದ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೆಟ್ರೋ ಸೇವೆಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಭಕ್ತರು ಮುಂಜಾನೆಯೇ ತಮ್ಮ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ತಲುಪಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಿಗಮ ಹೇಳಿದೆ.
ನಿಯಮಿತ ಸೇವೆಗಳು (regular revenue services) ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವವರೆಗೂ ಎಲ್ಲಾ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ 15 ನಿಮಿಷಕ್ಕೊಂದು ರೈಲು ಸಂಚರಿಸಲಿದೆ. ಆ ನಂತರ, ಆ ದಿನಕ್ಕೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯ ಪ್ರಕಾರ ರೈಲುಗಳು ಸಂಚರಿಸಲಿವೆ ಎಂದು ಅದು ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಛತ್ ಪೂಜಾ 2026 ಖರ್ನಾ: ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ಹೇಗೆ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಪೂಜಾ ವಿಧಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯಿರಿ
ಛತ್ ಪೂಜಾ 2026 ಖರ್ನಾ: ಛತ್ ಪೂಜೆ 2026 ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಭಕ್ತರು ಈ ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳ ಹಬ್ಬದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ‘ಖರ್ನಾ’ವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಛತ್ ಹಬ್ಬದ ಎರಡನೇ ದಿನದಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಖರ್ನಾದಲ್ಲಿ, ಭಕ್ತರು ದಿನವಿಡೀ ಉಪವಾಸವಿದ್ದು, ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ದೇವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಾತ್ವಿಕ ಆಹಾರಗಳನ್ನು (ಪ್ರಸಾದ) ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಈ ವರ್ಷ, ಖರ್ನಾವನ್ನು ನವೆಂಬರ್ 14, ಶನಿವಾರದಂದು (ಇಂದು) ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ‘ಲೋಹಂಡಾ’ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ಆಚರಣೆಯು ಛತ್ ವ್ರತವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಭಕ್ತರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೈವೇದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ಲದೊಂದಿಗೆ ತಯಾರಿಸಿದ ಅಕ್ಕಿಯ ಖೀರ್ (ಇದನ್ನು ‘ರಸಿಯಾವ್’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ), ಗೋಧಿ ರೊಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಕಾಲೋಚಿತ ಹಣ್ಣುಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಈ ನೈವೇದ್ಯಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ, ಶುಚಿತ್ವ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಪಾವಿತ್ರ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವ್ರತವನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸುವ ಮೊದಲು, ಸಂಜೆಯ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಖರ್ನಾ ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ದೇವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ನಂತರ ಭಕ್ತರು ಸುಮಾರು 36 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ‘ನಿರ್ಜಲ’ (ನೀರೂ ಸೇವಿಸದ) ಉಪವಾಸವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಉಪವಾಸವು ನವೆಂಬರ್ 16 ರಂದು ಉದಯಿಸುವ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ‘ಉಷಾ ಅರ್ಘ್ಯ’ವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವವರೆಗೂ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.
ಛತ್ ಪೂಜೆ 2026: ಖರ್ನಾ ಯಾವಾಗ?
‘ದೃಕ್ ಪಂಚಾಂಗ’ದ ಪ್ರಕಾರ, ಛತ್ ಪೂಜೆಯು 2026 ರಲ್ಲಿ ನವೆಂಬರ್ 13 ರಿಂದ ನವೆಂಬರ್ 16 ರವರೆಗೆ ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯಲಿದೆ.
ನವೆಂಬರ್ 13, ಶುಕ್ರವಾರ: ನಹಾಯ್ ಖಾಯ್
ನವೆಂಬರ್ 14, ಶನಿವಾರ: ಲೋಹಂಡಾ ಮತ್ತು ಖರ್ನಾ
ನವೆಂಬರ್ 15, ಭಾನುವಾರ: ಸಂಧ್ಯಾ ಅರ್ಘ್ಯ (ಅಸ್ತಮಿಸುವ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಸಂಜೆ ಅರ್ಪಿಸುವ ನೈವೇದ್ಯ)
ನವೆಂಬರ್ 16, ಸೋಮವಾರ: ಉಷಾ ಅರ್ಘ್ಯ (ಉದಯಿಸುವ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವ ನೈವೇದ್ಯ) ಮತ್ತು ಪಾರಣ
ಖರ್ನಾ ಹಬ್ಬದ ಎರಡನೇ ದಿನವಾಗಿದ್ದು, ಮುಂದೆ ಬರಲಿರುವ ದೀರ್ಘ ಉಪವಾಸಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧರಾಗುತ್ತಿರುವ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ.
ಛತ್ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ‘ಖರ್ನಾ’ ಎಂದರೇನು? ‘ಲೋಹಂಡ’ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ‘ಖರ್ನಾ’, ಛತ್ ಪೂಜೆಯ ಎರಡನೇ ದಿನವಾಗಿದೆ. ಈ ದಿನ, ಭಕ್ತರು ಸೂರ್ಯೋದಯದಿಂದ ಸಂಜೆಯವರೆಗೆ ಉಪವಾಸವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಈ ಉಪವಾಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಆಹಾರವನ್ನಾಗಲಿ ಅಥವಾ ನೀರನ್ನಾಗಲಿ ಸೇವಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ನಂತರ, ಭಕ್ತರು ಸಂಜೆಯ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಸೂರ್ಯ ದೇವ ಮತ್ತು ಛಠಿ ಮೈಯಾಗೆ ತಾಜಾವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಆಹಾರವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಭಕ್ತರು ಈ ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಇದರೊಂದಿಗೆ ಅಂದಿನ ಉಪವಾಸವು ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಖರ್ನಾದ ನಂತರ, ಭಕ್ತರು ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣವಾದ ‘ನಿರ್ಜಲ ವ್ರತ’ವನ್ನು (ನೀರು ಕೂಡ ಸೇವಿಸದ ವ್ರತ) ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಸುಮಾರು 36 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುವ ಈ ವ್ರತವು, ಛಠ್ ಪೂಜೆಯ ಕೊನೆಯ ದಿನದಂದು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ‘ಉಷಾ ಅರ್ಘ್ಯ’ದ ನಂತರ ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಛತ್ ಪೂಜೆ ಖರ್ನಾ 2026: ಪ್ರಸಾದವಾಗಿ ಯಾವ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ?
ಖರ್ನಾ ಪ್ರಸಾದವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಸರಳ, ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಮತ್ತು ಸಾತ್ವಿಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಆಹಾರವನ್ನು ಈರುಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಬಳಸದೆ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಕ್ಕರೆಯ ಬದಲಿಗೆ ಬೆಲ್ಲವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಖರ್ನಾ ಪ್ರಸಾದ:
ರಸಿಯಾವ್ (ಬೆಲ್ಲದ ಅನ್ನದ ಖೀರ್)
‘ರಸಿಯಾವ್’ ಖರ್ನಾದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಖಾದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ಅಕ್ಕಿ, ಹಾಲು ಮತ್ತು ಬೆಲ್ಲವನ್ನು ಬಳಸಿ ತಯಾರಿಸುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಿಹಿ ಖಾದ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಹಾಲಿನೊಂದಿಗೆ, ಅದು ಮೃದುವಾದ ಮತ್ತು ದಪ್ಪನೆಯ ಹದಕ್ಕೆ ಬರುವವರೆಗೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬೇಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಿಹಿಯನ್ನು ನೀಡಲು ಇದರಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ಲವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹಾಲಿನ ಬದಲಿಗೆ ನೀರನ್ನು ಬಳಸಿ ಈ ಖಾದ್ಯವನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ರೋಟಿ ಅಥವಾ ಸೋಹಾರಿ
ಗೋಧಿ ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ರೊಟ್ಟಿ – ಇದನ್ನು ಕೆಲವು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ‘ಸೋಹಾರಿ’ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ – ಇದು ಖರ್ನಾ ನೈವೇದ್ಯದ ಮತ್ತೊಂದು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದೆ.
ಗೋಧಿ ಹಿಟ್ಟು ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು ಬಳಸಿ ಈ ರೊಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಬೇಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕುಟುಂಬದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ಇವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಶುದ್ಧ ದೇಸಿ ತುಪ್ಪವನ್ನು ಬಡಿಸಬಹುದು.
ಬಾಳೆಹಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲೋಚಿತ ಹಣ್ಣುಗಳು
ಖರ್ನಾ ಪ್ರಸಾದದಲ್ಲಿ ಬಾಳೆಹಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾಲೋಚಿತ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಹಣ್ಣುಗಳು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೈವೇದ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಸಂಜೆಯ ಪೂಜೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಸಿಯಾವ್ ಮತ್ತು ರೊಟ್ಟಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಖರ್ನಾ ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ಹೇಗೆ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? ಪಾಲಿಸಬೇಕಾದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಿಯಮಗಳು
ಖರ್ನಾ ಪ್ರಸಾದ ತಯಾರಿಕೆಯು ಛಠ್ ಪೂಜೆಯ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಶುಚಿತ್ವ ಮತ್ತು ಪಾವಿತ್ರ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಭಕ್ತರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಲಾಗುವ ಕೆಲವು ಪದ್ಧತಿಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:
ಅಡುಗೆ ಪಾತ್ರೆಗಳ ಶುಚಿತ್ವ: ‘ಖರ್ನಾ’ ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸುವ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಶುಚಿಯಾಗಿ ತೊಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವರು ಈ ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಹೊಸ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಡುಗೆ ವಿಧಾನಗಳು: ಅನೇಕ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ, ಮಣ್ಣಿನ ಒಲೆಯಲ್ಲಿ (ಚುಲ್ಹಾ) ಕಟ್ಟಿಗೆ ಅಥವಾ ಒಣಗಿದ ಸಗಣಿ ಉಂಡೆಗಳನ್ನು (ಉಪಳೆ) ಇಂಧನವಾಗಿ ಬಳಸಿ ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಮಾವಿನ ಮರದ ಕಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಚರಣೆಗಳು ಒಂದೊಂದು ಕಡೆ ಒಂದೊಂದು ರೀತಿಯಿರಬಹುದು; ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನವು ಆಯಾ ಕುಟುಂಬದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಧಾರ್ಮಿಕ ಶುಚಿತ್ವದ ಪಾಲನೆ: ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿ (ವ್ರತಿ) ಅಥವಾ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಶುಚಿತ್ವದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ಕುಟುಂಬದ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಸದಸ್ಯರು ಈ ಆಹಾರವನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ನೈವೇದ್ಯ ಅರ್ಪಿಸುವ ಮುನ್ನ ರುಚಿ ನೋಡದಿರುವುದು: ತಯಾರಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಹಾರವನ್ನು ರುಚಿ ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ. ಭಕ್ತರು ಸೇವಿಸುವ ಮೊದಲು, ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ದೇವರಿಗೆ ‘ಭೋಗ’ ಅಥವಾ ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಾತ್ವಿಕ ಪದಾರ್ಥಗಳು: ‘ಖರ್ನಾ’ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಈರುಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿಯನ್ನು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ. ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಸಕ್ಕರೆಯ ಬದಲಿಗೆ ಬೆಲ್ಲವನ್ನು ಬಳಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉಳಿದಂತೆ, ಬಳಸುವ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಆಯಾ ಕುಟುಂಬದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತವೆ.