ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಾಹನಗಳನ್ನು ರಸ್ತೆಯ ಎಡಬದಿಯಲ್ಲಿ ಚಲಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅಮೆರಿಕ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಯುರೋಪಿನ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಹನಗಳು ರಸ್ತೆಯ ಬಲಬದಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಕಾರುಗಳು ಆಧುನಿಕ ಆವಿಷ್ಕಾರವಾಗಿದ್ದರೂ, ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಸಂಚಾರ ನಿಯಮಗಳು ಏಕೆ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಹಲವರಲ್ಲಿ ಮೂಡುತ್ತದೆ.
ಮಧ್ಯಯುಗದ ಕಾಲದಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಸಂಪ್ರದಾಯ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎಡಬದಿಯ ಚಾಲನಾ ಪದ್ಧತಿಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕಾದರೆ ಕಾರುಗಳ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕೂ ಮುಂಚಿನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು. ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಜನರು ಬಲಗೈ ಬಳಸುವವರಾಗಿದ್ದರು. ರಾಜರು ಮತ್ತು ಯೋಧರು ಕುದುರೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡುವಾಗ ಎದುರಿನಿಂದ ಯಾರಾದರೂ ಬಂದರೆ, ಬಲಗೈಯಲ್ಲಿ ಕತ್ತಿ ಹಿಡಿದು ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಿದ್ಧರಾಗಲು ಅಥವಾ ಸ್ನೇಹಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕೈಕುಲುಕಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ರಸ್ತೆಯ ಎಡಬದಿಯಲ್ಲೇ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.ಅಂದರೆ, ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ “ಟ್ರಾಫಿಕ್ ನಿಯಮ” ಸಾರಿಗೆಗಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಭದ್ರತೆಗಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು.
ಬ್ರಿಟಿಷರ ಪ್ರಭಾವ
ಯುದ್ಧಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಬ್ರಿಟನ್ ನಂತರ ಕಾನೂನುಬದ್ಧಗೊಳಿಸಿತು. ತನ್ನ ವಸಾಹತುಗಳಾದ ಭಾರತ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಎಡಬದಿಯ ಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು.ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆದ ನಂತರವೂ ಭಾರತ ಈ ನಿಯಮವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸದ ಕಾರಣ, ಇಂದಿಗೂ ದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಹನಗಳು ರಸ್ತೆಯ ಎಡಬದಿಯಲ್ಲೇ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಯುರೋಪ್ನಲ್ಲಿ ಬಲಬದಿಯ ಚಾಲನೆ ಹೇಗೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು?
ಯುರೋಪಿನ ಹಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಲಬದಿಯ ಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಲು ಫ್ರಾನ್ಸ್ನ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಬೊನಪಾರ್ಟ್ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಸ್ಪೇನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳು ಈ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡವು. ಇದರಿಂದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಸಾಹತುಗಳು ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿನ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಚಾರ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಉಂಟಾಯಿತು.
ಅಮೆರಿಕದ ಕಥೆ ವಿಭಿನ್ನ
18ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ದೊಡ್ಡ ಸರಕು ಬಂಡಿಗಳಿಗೆ ಚಾಲಕರಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಆಸನವಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಎಡಬದಿಯ ಕುದುರೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಬಲಗೈಯಿಂದ ಬಂಡಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆಯ ಬಲಬದಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವುದು ಎದುರಿನಿಂದ ಬರುವ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಲು ಹೆಚ್ಚು ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿತ್ತು.
ನಂತರ 1908ರಲ್ಲಿ ಹೆನ್ರಿ ಫೋರ್ಡ್ ಪರಿಚಯಿಸಿದ Ford Model T ಕಾರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಟೀರಿಂಗ್ ಎಡಬದಿಯಲ್ಲಿದ್ದರಿಂದ ಬಲಬದಿಯ ಚಾಲನೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಯಿತು. ಹೀಗೆ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಲಬದಿಯ ಸಂಚಾರ ಪದ್ಧತಿಗೆ ಬದಲಾಯಿತು.
ಈಗ ನಿಯಮ ಬದಲಿಸುವುದು ಏಕೆ ಕಷ್ಟ?
ಒಂದು ದೇಶದ ಸಂಚಾರ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಬದಲಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ರಸ್ತೆ ಚಿಹ್ನೆಗಳು, ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಸಿಗ್ನಲ್ಗಳು, ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು, ಸೇತುವೆಗಳು ಹಾಗೂ ವಾಹನಗಳ ವಿನ್ಯಾಸವರೆಗೂ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬದಲಾಯಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.1967ರಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಡನ್ “ಡೇಗನ್ ಎಚ್” (Dagen H) ಯೋಜನೆಯಡಿ ಎಡಬದಿಯಿಂದ ಬಲಬದಿಯ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಇತಿಹಾಸದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಂಚಾರ ಬದಲಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಒಂದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಸಂಗತಿ
ಇಂದು ವಿಶ್ವದ ಸುಮಾರು 75% ದೇಶಗಳು ರಸ್ತೆಯ ಬಲಬದಿಯಲ್ಲಿ ವಾಹನ ಚಾಲನೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಭಾರತ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲ ದೇಶಗಳು ಇನ್ನೂ ಎಡಬದಿಯ ಸಂಚಾರ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಇದರ ಹಿಂದಿನ ಕಾರಣ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಯೋಧರ ರಕ್ಷಣಾ ತಂತ್ರ ಎಂಬುದು ಅಚ್ಚರಿಯ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ.ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ನೀವು ವಾಹನ ಚಾಲನೆ ಮಾಡುವಾಗ, ಶತಮಾನಗಳ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದೀರಿ ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿಡಿ!
