ಬಿಜೆಪಿಗೆ ಭದ್ರಬುನಾದಿ ಹಾಕಿದ ಅಡ್ವಾಣಿ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಯಾತ್ರೆಯ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತು

ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ನಾಯಕರು ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದ ಅವಧಿಗಿಂತಲೂ ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಚಿಂತನೆ, ಸಂಘಟನಾ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಅವರು ರೂಪಿಸಿದ ರಾಜಕೀಯ ಪಥದ ಮೂಲಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ಅಂತಹ ಅಪರೂಪದ ನಾಯಕರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವ ಹೆಸರು ಲಾಲ್ ಕೃಷ್ಣ ಅಡ್ವಾಣಿ. ನವೆಂಬರ್ 8, 1927ರಂದು ಅವಿಭಜಿತ ಭಾರತದ ಕರಾಚಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಅಡ್ವಾಣಿ ನಾಳೆ 100ನೇ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಪದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಲಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಜನ್ಮದಿನವನ್ನು ಬಿಜೆಪಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಪಕ್ಷದ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಹವನ, ಪೂಜೆ ಹಾಗೂ ಅವರ ಸುದೀರ್ಘ ರಾಜಕೀಯ ಪಯಣವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಇದು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಹಿರಿಯ ನಾಯಕನ ಜನ್ಮದಿನವಲ್ಲ. ಒಂದು ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘಟನೆ ಹೇಗೆ ಅಂಚಿನಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆದಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂದರ್ಭವೂ ಹೌದು.

ಕರಾಚಿಯಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜಕಾರಣದವರೆಗೆ...

ಅಡ್ವಾಣಿ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಪಯಣದ ಆರಂಭವೇ ವಿಭಜನೆಯ ನೋವಿನ ನಡುವೆ. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಸಂಘದ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದ ಅವರು 1942ರಲ್ಲಿ ಆರ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್‌ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರಾದರು. 1947ರ ವಿಭಜನೆಯ ನಂತರ ಸಿಂಧ್‌ನಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದ ಅಡ್ವಾಣಿ, ರಾಜಸ್ಥಾನ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಘಟನಾ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು. ನಂತರ ಭಾರತೀಯ ಜನಸಂಘದ ಮೂಲಕ ಸಕ್ರಿಯ ರಾಜಕಾರಣಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.

ಇಲ್ಲಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಪಯಣ ಮುಂದಿನ ಹಲವು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿತು.

ಜನಸಂಘದಿಂದ ಬಿಜೆಪಿಯವರೆಗೆ…

1980ರಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದಾಗ ಪಕ್ಷದ ಮುಂದೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು ಇತ್ತು. ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಪ್ರಾಬಲ್ಯಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಬಿಜೆಪಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ರಾಜಕೀಯ ನೆಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯ ನಾಯಕತ್ವದ ಜೊತೆಗೆ ಅಡ್ವಾಣಿ ಅವರ ಸಂಘಟನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿಯಾಯಿತು.

1984ರ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಎರಡು ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಕುಸಿದಿದ್ದ ಬಿಜೆಪಿ, ಅಡ್ವಾಣಿ ಅವರ ಸಂಘಟನಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಬಳಿಕ ವೇಗವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. 1989ರಲ್ಲಿ 86 ಸ್ಥಾನ, 1991ರಲ್ಲಿ 120ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಾನಗಳು ಮತ್ತು 1996ರಲ್ಲಿ ಲೋಕಸಭೆಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪಕ್ಷವಾಗುವ ಹಂತಕ್ಕೆ ಬಿಜೆಪಿ ಏರಿತು. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅಡ್ವಾಣಿ ಅವರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ತಿರುವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ರಾಮಮಂದಿರ ಚಳವಳಿ: ರಾಜಕೀಯದ ದಿಕ್ಕನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿದ ರಥಯಾತ್ರೆ

ಅಡ್ವಾಣಿ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವ ಅಧ್ಯಾಯವೆಂದರೆ ರಾಮಜನ್ಮಭೂಮಿ ಚಳವಳಿ.

1990ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 25ರಂದು ಗುಜರಾತ್‌ನ ಸೋಮನಾಥದಿಂದ ಅಯೋಧ್ಯೆಯತ್ತ ಅವರು ಆರಂಭಿಸಿದ ರಾಮ ರಥಯಾತ್ರೆ ದೇಶದ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತು. ರಾಮಮಂದಿರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಯ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ತರುವಲ್ಲಿ ಈ ಯಾತ್ರೆ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತು.

ರಥಯಾತ್ರೆ ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರವಾಸವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದು ಬಿಜೆಪಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಜನಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಜನಮobilisationಗೆ ವೇದಿಕೆಯಾಯಿತು. ಯಾತ್ರೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಜನಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. ಇದೇ ವೇಳೆ ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಮು ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ಮತ್ತು ಹಿಂಸಾಚಾರದ ಘಟನೆಗಳೂ ನಡೆದವು. ಹೀಗಾಗಿ ಅಡ್ವಾಣಿ ಅವರ ರಥಯಾತ್ರೆ ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯೂ ವಿವಾದಾತ್ಮಕವೂ ಆದ ಅಧ್ಯಾಯವಾಗಿ ಉಳಿಯಿತು.

ಆದರೆ ರಾಜಕೀಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದರೆ, ಈ ಅವಧಿಯೇ ಬಿಜೆಪಿಯನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಯಿತು.

ಅಯೋಧ್ಯೆಯಿಂದ ರಾಮಮಂದಿರದವರೆಗೆ…

1992ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 6ರಂದು ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಬಾಬರಿ ಮಸೀದಿ ಧ್ವಂಸಗೊಂಡ ಘಟನೆ ದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಗುರುತು ಮೂಡಿಸಿತು. ಅಡ್ವಾಣಿ ಅವರು ಆ ದಿನ ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಆ ಘಟನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ವಿವಾದಗಳು ನಂತರವೂ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಮುಂದುವರಿದವು.

ದಶಕಗಳ ನಂತರ, 2019ರಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ತೀರ್ಪು ಹಾಗೂ 2024ರಲ್ಲಿ ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ರಾಮಮಂದಿರದ ಪ್ರಾಣಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ನಡೆದಾಗ, ಅಡ್ವಾಣಿ ಅವರ ದೀರ್ಘ ರಾಜಕೀಯ ಪಯಣದ ಮತ್ತೊಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಧ್ಯಾಯ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಂತಾಯಿತು. ರಾಮಮಂದಿರ ಚಳವಳಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಮುಖವಾಗಿದ್ದ ಅಡ್ವಾಣಿ ಅವರು ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯದ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಂದ ದೂರ ಉಳಿದರೂ, ಆ ಚಳವಳಿಯ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅವರ ಹೆಸರು ಅಳಿಸಲಾಗದಂತಾಗಿದೆ.

ವಾಜಪೇಯಿ–ಅಡ್ವಾಣಿ: ಬಿಜೆಪಿಯ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ತಂಭಗಳು

ಬಿಜೆಪಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಅಡ್ವಾಣಿ ಮತ್ತು ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ ಅವರ ಜೋಡಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸದೆ ಹೇಳುವುದು ಕಷ್ಟ.

ವಾಜಪೇಯಿ ಜನಮನ ಸೆಳೆಯುವ ವಾಗ್ಮಿ ಮತ್ತು ಸಮನ್ವಯದ ರಾಜಕಾರಣಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಅಡ್ವಾಣಿ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ರಾಜಕೀಯ ತಂತ್ರಗಾರನಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇಬ್ಬರ ವಿಭಿನ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳು ಬಿಜೆಪಿಯ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಪೂರಕವಾದವು.

1998 ಮತ್ತು 1999ರ ಬಳಿಕ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ನೇತೃತ್ವದ ಎನ್‌ಡಿಎ ಸರ್ಕಾರ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಈ ಜೋಡಿಯ ರಾಜಕೀಯ ಪಯಣ ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಎತ್ತರಕ್ಕೇರಿತು. ಅಡ್ವಾಣಿ ಗೃಹ ಸಚಿವರಾಗಿ ಹಾಗೂ 2002ರಿಂದ 2004ರವರೆಗೆ ಉಪ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.

ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆಯ ಕನಸು… ಆದರೆ ಇತಿಹಾಸದ ಮತ್ತೊಂದು ತಿರುವು

ಅಡ್ವಾಣಿ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಪಯಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆಯ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಯೂ ಪ್ರಮುಖ ಅಧ್ಯಾಯ. 2004ರ ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರವೂ ಅವರು ಬಿಜೆಪಿಯ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಆದರೆ ರಾಜಕೀಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಪ್ರಧಾನಿ ಸ್ಥಾನಕ್ಕಿಂತ ಪಕ್ಷದ ಹಿರಿಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕನ ಪಾತ್ರದತ್ತ ಕರೆದೊಯ್ದವು.

2013ರಲ್ಲಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರನ್ನು 2014ರ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯ ಪ್ರಚಾರ ಸಮಿತಿಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಡ್ವಾಣಿ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ ಪಕ್ಷದ ಹಲವು ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ್ದು ಬಿಜೆಪಿಯ ಒಳರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿನ ಮಹತ್ವದ ಕ್ಷಣವಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ ಮೋದಿ ನೇತೃತ್ವದ ಬಿಜೆಪಿ ಭರ್ಜರಿ ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸಿತು.

ಇತಿಹಾಸದ ವಿಚಿತ್ರ ತಿರುವೆಂದರೆ—ಒಮ್ಮೆ ತಾನೇ ಪಕ್ಷವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ರೂಪಿಸಲು ದುಡಿದ ಅಡ್ವಾಣಿ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಪಯಣದ ಮುಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಅವರದೇ ರಾಜಕೀಯ ಶಿಷ್ಯತ್ವದ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ದೇಶದ ಪ್ರಧಾನಿಯಾದರು.

ಮೋದಿ–ಅಡ್ವಾಣಿ: ಗುರು-ಶಿಷ್ಯ ಸಂಬಂಧದ ರಾಜಕೀಯ ಚಿತ್ರಣ

ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅಡ್ವಾಣಿ ಅವರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಬಿಜೆಪಿ ಹಲವು ಬಾರಿ ಸ್ಮರಿಸಿದೆ. 1990ರ ರಥಯಾತ್ರೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಾತ್ರೆಯ ಸಂಘಟನಾ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೋದಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ್ದರು.

ಕಾಲ ಬದಲಾಯಿತು. ನಾಯಕತ್ವ ಬದಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಅಡ್ವಾಣಿ ಅವರಿಗೆ ಬಿಜೆಪಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ಸ್ಥಾನ ಮಾತ್ರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಳಿದುಹೋಗಲಿಲ್ಲ.

2014ರಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ ಅಡ್ವಾಣಿ, ವಾಜಪೇಯಿ ಮತ್ತು ಮುರಳಿ ಮನೋಹರ ಜೋಶಿ ಅವರನ್ನು ಪಕ್ಷದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ ಮಂಡಲಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.

ಭಾರತ ರತ್ನ: ರಾಜಕೀಯ ಪಯಣಕ್ಕೆ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಗೌರವ

2024ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಅಡ್ವಾಣಿ ಅವರಿಗೆ ದೇಶದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ ಭಾರತ ರತ್ನ ಘೋಷಿಸಿತು. ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು ಅವರ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದರು. ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಿರಿಯ ನಾಯಕರು ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು.

ಇದು ಅಡ್ವಾಣಿ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಬದುಕಿನ ದೀರ್ಘ ಅಧ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ಅಧಿಕೃತ ಗೌರವವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು.

ಈಗ ಶತಮಾನದ ಹೊಸ್ತಿಲಲ್ಲಿ…

ನವೆಂಬರ್ 8, 2026. ಅಡ್ವಾಣಿ 99 ವರ್ಷ ಪೂರೈಸಿ 100ನೇ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಡುವ ದಿನ.

ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಹವನ ಮತ್ತು ಪೂಜೆ ಆಯೋಜಿಸಿದೆ. ಅಡ್ವಾಣಿ ಅವರ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ನಡೆಯಲಿದೆ. ಬಿಜೆಪಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ನಿತಿನ್ ನಬೀನ್, ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಪಿಯೂಷ್ ಗೋಯಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ನಾಯಕರು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. ಅಡ್ವಾಣಿ ಅವರ ಪುತ್ರಿ ಪ್ರತಿಭಾ ಅಡ್ವಾಣಿ ಕೂಡ ಉಪಸ್ಥಿತರಿರಲಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪಯಣವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ವಿಶೇಷ ವಿಡಿಯೋ ಪ್ರದರ್ಶನವೂ ನಡೆಯಲಿದೆ.

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅಡ್ವಾಣಿ ಅವರು ಎದೆ ಸೋಂಕಿನ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ದೆಹಲಿಯ ಅಪೋಲೊ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದು, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 19ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದ್ದರು. ವಯೋಸಹಜ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಲವು ಬಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ದಾಖಲಾತಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಒಂದು ನಾಯಕ… ಹಲವು ಅಧ್ಯಾಯಗಳು

ಅಡ್ವಾಣಿ ಅವರನ್ನು ಕೇವಲ ಬಿಜೆಪಿಯ ಹಿರಿಯ ನಾಯಕ ಎಂದು ನೋಡುವುದು ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಪಯಣವನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವಂತಾಗುತ್ತದೆ.

ಅವರು ವಿಭಜನೆಯ ನೋವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ ಸಿಂಧಿ ಶರಣಾರ್ಥಿ.

ಅವರು ಆರ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್‌ನ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ.

ಅವರು ಜನಸಂಘದ ಸಂಘಟಕ.

ಅವರು ಬಿಜೆಪಿಯ ನಿರ್ಮಾತೃಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು.

ಅವರು ರಾಮಜನ್ಮಭೂಮಿ ಚಳವಳಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ.

ಅವರು ಪಕ್ಷದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ.

ಅವರು ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವ.

ಅವರು ಭಾರತದ ಉಪಪ್ರಧಾನಿ.

ಅವರು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ.

ಮತ್ತು ಕೊನೆಗೆ—ದೇಶದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಗೌರವವಾದ ಭಾರತ ರತ್ನ ಪಡೆದ ಹಿರಿಯ ರಾಜಕಾರಣಿ.

ಅಡ್ವಾಣಿ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಪರಂಪರೆ ಎಂದರೇನು?

ಅಡ್ವಾಣಿ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಎರಡು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು.

ಒಂದು ಕಡೆ, ಅವರು ಬಿಜೆಪಿಯನ್ನು ಎರಡು ಲೋಕಸಭಾ ಸ್ಥಾನಗಳಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಸಿದ ಸಂಘಟನಾ ನಾಯಕರಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ, ರಾಮಜನ್ಮಭೂಮಿ ಚಳವಳಿ ಮತ್ತು ರಥಯಾತ್ರೆಯಂತಹ ಘಟನೆಗಳು ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಧ್ರುವೀಕರಣಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾದವು ಎಂಬ ವಿಮರ್ಶೆಯೂ ಇದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಅಡ್ವಾಣಿ ಅವರ ಪಯಣವನ್ನು ಕೇವಲ ಪ್ರಶಂಸೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೋ ಅಥವಾ ಕೇವಲ ಟೀಕೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೋ ನೋಡುವ ಬದಲು, ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಅಧ್ಯಾಯವಾಗಿ ನೋಡುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತ.

ಅವರ ಜೀವನದ ದೊಡ್ಡ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೇ ಇದು—ಅಡ್ವಾಣಿ ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯದ ಭಾಗವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಹಲವು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕೀಯದ ದಿಕ್ಕು ಬದಲಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು.

ನಾಳೆ ಅವರು 100ನೇ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಡುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ಹವನ-ಪೂಜೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವುದು, ಅವರ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಮತ್ತು ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಪಯಣವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು ಒಂದು ಪಕ್ಷ ತನ್ನ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಪೀಳಿಗೆಯ ನಾಯಕರಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಗೌರವದ ಸಂಕೇತ.

ಅಡ್ವಾಣಿ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಯಾತ್ರೆ ಮುಗಿದಿರಬಹುದು; ಆದರೆ ಅವರು ಕಟ್ಟಿದ ರಾಜಕೀಯ ದಾರಿ, ಬಿತ್ತಿದ ವಿಚಾರಗಳು ಮತ್ತು ಬಿಜೆಪಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಬೀರಿದ ಪ್ರಭಾವ—ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕೀಯದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಚರ್ಚೆಯಾಗುವ ಅಧ್ಯಾಯವಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯಲಿದೆ.