ನವದೆಹಲಿ: ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಹರಡಿರುವ ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್ ಜಾಲಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಕ್ರಮ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ (ಮನಿ ಲಾಂಡರಿಂಗ್) ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಜಾರಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯವು (ED) ವಕೀಲರೊಬ್ಬರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದೆ.
ಈ ಜಾಲವು ಸುಮಾರು 28,000 ಕೋಟಿ ರೂ. ಮೌಲ್ಯದ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದೆ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 2,900 ಕೋಟಿ ರೂ. ನಗದನ್ನು ಜಮೆ ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಬಂಧನದೊಂದಿಗೆ, ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿತರಾದವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಏಳಕ್ಕೆ ಏರಿದೆ.
ಮುಂಬೈನ ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ, ದೆಹಲಿಗೆ ತೆರಳಲು ವಿಮಾನ ಹತ್ತಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದ ರಾಶೇಶ್ ಉಪಾಧ್ಯಾಯನನ್ನು (ಈತನನ್ನು ರಾಶೇಶ್ ಶಾ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) EDಯ ಪಣಜಿ ತಂಡವು ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆಯಿತು. ಈತನ ಪತ್ತೆಗೆ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆ (CISF) ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಹಕರಿಸಿದರು ಎಂದು ಅಧಿಕೃತ ಮೂಲಗಳು ಪಿಟಿಐ (PTI) ಸುದ್ದಿಸಂಸ್ಥೆಗೆ ತಿಳಿಸಿವೆ.
ಉಪಾಧ್ಯಾಯನನ್ನು ಪಣಜಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದು, ‘ಅಕ್ರಮ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆ’ (PMLA) ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಹಾಜರುಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಆತನನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 29ರವರೆಗೆ ED ವಶಕ್ಕೆ (ಕಸ್ಟಡಿಗೆ) ನೀಡಿದೆ ಎಂದು ಮೂಲಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.
ಗೋವಾ ಪೊಲೀಸರು ಜೂನ್ 9, 2025ರಂದು ಎಫ್‌ಐಆರ್ (FIR) ದಾಖಲಿಸಿದ ನಂತರ ಈ ತನಿಖೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಗೋವಾದ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರನ್ನು ಸೈಬರ್ ವಂಚಕರು ‘ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್’ ಮಾಡಿ, ಮೇ 21 ಮತ್ತು ಜೂನ್ 2, 2025ರ ನಡುವೆ ವಿವಿಧ ‘ಮ್ಯೂಲ್ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ’ (ವಂಚನೆಗೆ ಬಳಸಲಾದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳು) 2.60 ಕೋಟಿ ರೂ. ವರ್ಗಾಯಿಸುವಂತೆ ಮೋಸಗೊಳಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು ED ಈ ಹಿಂದೆ ತಿಳಿಸಿತ್ತು.
ಉಪಾಧ್ಯಾಯನನ್ನು ತಮ್ಮ ವಶಕ್ಕೆ ನೀಡುವಂತೆ ಕೋರಿದಾಗ, ಆತ ಈ ಜಾಲದ ಒಂದು “ಪ್ರಮುಖ ಕೊಂಡಿ” (key node) ಎಂದು ED ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಿತು. ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ ಜಾಲಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಪೊಲೀಸರ ದೂರಿನ ಮೇರೆಗೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿದಾಗ, ‘ಅಂಗಡಿಯಾ’ಗಳ (ನಗದು ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸುವ ಖಾಸಗಿ ಜಾಲ) ಮೂಲಕ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಲಂಚ ನೀಡಿ ಆ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಆತ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಎಂದು ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಆರೋಪಿಸಿದೆ.
ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ವಕೀಲನಾಗಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಆರೋಪಿಗಳ ಪರವಾಗಿ ಅಥವಾ ಅವರ ಕಂಪನಿಗಳ ಪರವಾಗಿ ಎಂದಿಗೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹಾಜರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ‘ವಕಾಲತ್ನಾಮೆ’ (ಕಕ್ಷಿದಾರರನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲು ವಕೀಲರಿಗೆ ನೀಡುವ ಅಧಿಕಾರ ಪತ್ರ) ಸಲ್ಲಿಸಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ED ಆರೋಪಿಸಿದೆ. ಏಜೆನ್ಸಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಗೋವಾ ಸಂತ್ರಸ್ತೆಯಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಹಣವನ್ನು ನಕಲಿ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮೂಲಕ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುವ ಸರಕು, ಪ್ರಯಾಣ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ 400 ಮ್ಯೂಲ್ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ.
ನಂತರ ಹಣವನ್ನು ನಗದು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹಿಂಪಡೆಯಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆದ ಹಣ ಬದಲಾಯಿಸುವವರ ಮೂಲಕ ವಿದೇಶಿ ಕರೆನ್ಸಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಯಿತು.
ಆಪಾದಿತ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಖಾತೆಗಳು 20 ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಲಿಪಶುಗಳಿಂದ ಬಂದ 300 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೂರುಗಳು ಮತ್ತು 160 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಥಮ ಮಾಹಿತಿ ವರದಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ ಎಂದು ED ಹೇಳಿದೆ. ವರದಿಯಾದ ನಷ್ಟವು ರೂ. 400 ಕೋಟಿ ಮೀರಿದೆ.
ಲಂಚ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಅಂಗಡಿಯಾಗಳು ಮತ್ತು ಭಾಗಿಯಾಗಿರುವ ಇತರ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಮತ್ತು ಆಪಾದಿತ ಅಪರಾಧದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆದಾಯವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಬಂಧನವು ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧವಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ವಂಚಕರು ಆಡಿಯೋ ಅಥವಾ ವಿಡಿಯೋ ಕರೆಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಜಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಂತೆ ನಟಿಸುತ್ತಾರೆ, ಬಲಿಪಶುಗಳಿಗೆ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಣವನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಒತ್ತಡ ಹೇರುತ್ತಾರೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನು ಆಧಾರವಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅಂತಹ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು 1930 ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ ಸಹಾಯವಾಣಿ ಅಥವಾ cybercrime.gov.in ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕ ತಕ್ಷಣ ವರದಿ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಹೇಳಿದೆ.
ಈ ಪ್ರಕರಣವು ಸುಮಾರು 28,000 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ನಡೆದ ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆ ಜಾಲದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದ್ದು, ಹಣದ ಹರಿವು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳ ಪಾತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಜಾರಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ ತನಿಖೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಏಳನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
