ಗಗನಕ್ಕೇರಿದ ಅಕ್ಕಿ ಬೆಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಮಹತ್ವದ ಕ್ರಮ

ನವದೆಹಲಿ: ದೇಶೀಯ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಡಲು, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು 2026-27ನೇ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ‘ಓಪನ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಸೇಲ್ ಸ್ಕೀಮ್ ಡೊಮೆಸ್ಟಿಕ್ (-OMSS) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕಿ ಮಾರಾಟದ ಗುರಿಯನ್ನು 25 ಲಕ್ಷ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್‌ಗಳಿಂದ(LMT) 50 ಲಕ್ಷ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್‌ ಗಳಿಗೆ ದ್ವಿಗುಣಗೊಳಿಸಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 31, 2026ರ ವೇಳೆಗೆ ಇ-ಹರಾಜಿನ ಮೂಲಕ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ 25 ಲಕ್ಷ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಕಳೆದ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದ ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 11 ಲಕ್ಷ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.

ಅಕ್ಕಿ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಲು, ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕಿ ಲಭ್ಯವಿರುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ದಾಸ್ತಾನು ಸಂಗ್ರಹಣೆಯನ್ನು (hoarding) ತಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಕ್ರಮಗಳ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ಸರ್ಕಾರ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ, ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಭತ್ತವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಮ್ಮ ಬಳಿ ಇರುವ ದಾಸ್ತಾನಿನ ವಿವರವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವುದನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ದಾಸ್ತಾನು ಮಿತಿಗಳನ್ನು (stock limits) ವಿಧಿಸಲು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಐದು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕಿಯ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ನಿಗದಿತ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳ ಮೂಲಕ ‘ಭಾರತ್ ರೈಸ್’ (Bharat Rice) ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಭತ್ತದ ದಾಸ್ತಾನು ವಿವರ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ

ನವೆಂಬರ್ 6, 2026ರಂದು ಹೊರಡಿಸಿದ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾರವು ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ಸಗಟು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ದೊಡ್ಡ ಚಿಲ್ಲರೆ ಸರಪಳಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು (big-chain retailers) ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳು ಅಥವಾ ಅಕ್ಕಿ ಗಿರಣಿದಾರರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಬಳಿ ಇರುವ ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಭತ್ತದ ದಾಸ್ತಾನು ವಿವರವನ್ನು ಘೋಷಿಸುವಂತೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದೆ.

ಈ ಕಡ್ಡಾಯ ಘೋಷಣೆಯು ಆರು ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ: ಬಾಸುಮತಿ ಅಕ್ಕಿ, ಬಾಸುಮತಿಯಲ್ಲದ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಅಕ್ಕಿ, ಬಾಸುಮತಿಯಲ್ಲದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಕ್ಕಿ, ಬೇಯಿಸಿದ ಅಕ್ಕಿ (parboiled rice), ನುಚ್ಚಕ್ಕಿ (broken rice) ಮತ್ತು ಭತ್ತ.

ಈ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ‘ಫುಡ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಪೋರ್ಟಲ್’ನಲ್ಲಿ (https://foodstock.dfpd.gov.in) ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಶುಕ್ರವಾರ ತಮ್ಮ ಬಳಿ ಇರುವ ದಾಸ್ತಾನಿನ ವಿವರವನ್ನು ನವೀಕರಿಸಬೇಕು. ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಯು ನಿಖರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ನವೀಕರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕೂಡ ಇವರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಪೋರ್ಟಲ್‌ ನಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸದ ಅಥವಾ ನಿಗದಿತ ದಾಸ್ತಾನು ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವ ಘಟಕಗಳು 1955 ರ ಅಗತ್ಯ ಸರಕುಗಳ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 6 ಮತ್ತು 7 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ದಂಡನಾತ್ಮಕ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗುತ್ತವೆ.

ದಕ್ಷಿಣದ ಐದು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ದಾಸ್ತಾನು ಮಿತಿಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಲು ಅನುಮತಿ

ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಮಂಜಸ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕಿಯ ಸಾಕಷ್ಟು ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ಅಗತ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಸೂಕ್ತ ನಿಯಂತ್ರಣ ಆದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಭತ್ತದ ಮೇಲೆ ದಾಸ್ತಾನು ಮಿತಿಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ, ಕರ್ನಾಟಕ, ಕೇರಳ, ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ತೆಲಂಗಾಣಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಒಪ್ಪಿಗೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸಿದೆ.

ದಾಸ್ತಾನು ಮಿತಿಗಳು ಜನವರಿ 31, 2027 ರವರೆಗೆ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಸರಬರಾಜುಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳೆರಡೂ ಅವುಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

NAFED, NCCF ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರೀಯ ಭಂಡಾರ್‌ ಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಭಾರತ್ ಅಕ್ಕಿ ಹಂಚಿಕೆ

ಭಾರತ್ ಅಕ್ಕಿಯ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೂರು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಲು ಸರ್ಕಾರ ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ – ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೃಷಿ ಸಹಕಾರಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಒಕ್ಕೂಟ (NAFED), ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರಿ ಗ್ರಾಹಕರ ಒಕ್ಕೂಟ (NCCF) ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರೀಯ ಭಂಡಾರ್.

ಈ ಕ್ರಮವು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಭಾರತ್ ರೈಸ್ ಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ರಾಜ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಕೈಗೆಟುಕುವ ಅಕ್ಕಿ ವಿಧವನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ತಲುಪಲು ಮತ್ತು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಎಲ್ಲಾ ಸಂಭಾವ್ಯ ವಿತರಣಾ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಮೂರು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಂಚಿಕೆಯು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸರಬರಾಜುಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಚಿಲ್ಲರೆ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಮಧ್ಯಮಗೊಳಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಸಂಘಟಿತ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ, ಸರ್ಕಾರವು ಸಾಕಷ್ಟು ಅಕ್ಕಿ ಸರಬರಾಜುಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು, ಊಹಾತ್ಮಕ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಣೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವುದು, ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಗ್ರಾಹಕರು ಸಮಂಜಸ ದರದಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯ ಆಹಾರ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.