ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸೈಬರ್ ಮೋಸಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿವೆ. ಇದನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (RBI) ಕಠಿಣ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ. ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ (ಬಾಧಿತರಿಗೆ) ಹಣ ಮರಳಿ ಸಿಗುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಹೊಸ ಫ್ರೇಮ್ವರ್ಕ್ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಪ್ರಕಾರ, ತಕ್ಷಣ ದೂರು ನೀಡಿದರೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಹಣವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವ ಅವಕಾಶ ಇದೆ.
ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸೈಬರ್ ಮೋಸಗಳು ಹೆಚ್ಚಳ
ದೇಶದಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಲೆನ್ದೆನಗಳು ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವಂತೆ, ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಿಗಳು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳಲ್ಲಿನ ಹಣವನ್ನು ಕಬಳಿಸಲು ಹೊಸ ಹೊಸ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಫಿಷಿಂಗ್ ಲಿಂಕ್ಗಳು, ನಕಲಿ ಕಾಲ್ಗಳು, ಮಾಲ್ವೇರ್, ಆ್ಯಪ್ ಆಧಾರಿತ ಮೋಸಗಳ ಮೂಲಕ ಜನರನ್ನು ವಂಚಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.ಹ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಲಾದ UPI ಖಾತೆಗಳು, ಕಾರ್ಡ್ ಸ್ಕಿಮ್ಮಿಂಗ್ ಹಾಗೂ ರಿಮೋಟ್ ಆಕ್ಸೆಸ್ ಆ್ಯಪ್ಗಳ ಮೂಲಕವೂ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ RBI ಗ್ರಾಹಕರ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಹಲವು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ.ಹಣ ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವುದು ಗ್ರಾಹಕರು ಎಷ್ಟು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತಾರೋ ಅದರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ.
ಹಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡರೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು..?
ನಿಮ್ಮ ಅನುಮತಿ ಇಲ್ಲದೆ ಹಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದರೆ ಮೊದಲ ಕೆಲವು ನಿಮಿಷಗಳು ಹಾಗೂ ಗಂಟೆಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ. ತಕ್ಷಣ ಕ್ರಮ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ನಷ್ಟವನ್ನು ತಡೆಯಬಹುದು.
- ತಕ್ಷಣ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಬೇಕು
- ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತಗೊಳಿಸಬೇಕು
- ಮೋಸದ ಲೆನ್ದೆನಗಳನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಬೇಕು
ತಕ್ಷಣ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡರೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮೋಸದ ಹಣವನ್ನು ಮರಳಿ ನೀಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ.
RBI ನಿಯಮಗಳು ಏನು ಹೇಳುತ್ತವೆ..?
RBI ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ:
- ಬ್ಯಾಂಕ್ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ, ಸಿಸ್ಟಮ್ ವೈಫಲ್ಯ ಅಥವಾ ತೃತೀಯ ಪಕ್ಷದ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಿಂದ ಮೋಸ ನಡೆದರೆ ಹಣ ಮರಳಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ
- ಗ್ರಾಹಕರ ಪಾತ್ರ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ 5 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಬೇಕು
- ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ
- 4 ರಿಂದ 7 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ದೂರು ನೀಡಿದರೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಮಾಣದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಇರಬಹುದು
- OTP, PIN, CVV ಹಂಚಿಕೆ ಅಥವಾ ಸಂಶಯಾಸ್ಪದ ಲಿಂಕ್ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿದರೆ ಹಣ ಮರಳಿ ಸಿಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ
- ದೂರು ವಿಳಂಬವಾದರೆ ಗ್ರಾಹಕರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ
ಅನಧಿಕೃತ ಲೆನ್ದೆನಗಳ ದೂರುಗಳನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು 90 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಪರಿಹರಿಸಬೇಕು.
ತಕ್ಷಣ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಕ್ರಮಗಳು
ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ ತಿಳಿಸಿದ ನಂತರ:
- 1930 ಸೈಬರ್ ಕ್ರೈಮ್ ಹೆಲ್ಪ್ಲೈನ್ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಬೇಕು
- ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೈಬರ್ ಕ್ರೈಮ್ ವರದಿ ಪೋರ್ಟಲ್ನಲ್ಲಿ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಬೇಕು
ಇದರಿಂದ ಹಣ ಮುಂದಕ್ಕೆ ವರ್ಗವಾಗುವ ಮೊದಲು ತಡೆಯುವ ಅವಕಾಶ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಸಮಯೋಚಿತ ಕ್ರಮದಿಂದ ಹಣ ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.
