ಬೆಂಗಳೂರು: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನಿಗೂ ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್, ಪ್ಯಾನ್ ಕಾರ್ಡ್ ಹಾಗೂ ವೋಟರ್ ಐಡಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಗುರುತಿನ ದಾಖಲೆಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿವೆ. ಬ್ಯಾಂಕ್ ವ್ಯವಹಾರ, ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು, ಆಸ್ತಿ ವಹಿವಾಟು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಈ ದಾಖಲೆಗಳು ಅಗತ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ಮೃತಪಟ್ಟ ಬಳಿಕ ಅವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿರುವ ಈ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವರಿಗೆ ಗೊಂದಲವಿರುತ್ತದೆ.
ಮರಣದ ನಂತರ ಆಧಾರ್, ಪ್ಯಾನ್ ಹಾಗೂ ವೋಟರ್ ಐಡಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಕ್ರಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇಲ್ಲಿದೆ ಮಾಹಿತಿ.
ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?
ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮರಣದ ನಂತರ ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ವಾಪಸ್ ನೀಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಇಲ್ಲ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಜನನ-ಮರಣ ನೋಂದಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಆಧಾರ್ ಮಾಹಿತಿಯ ನಡುವಿನ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದಾಗಿ, ಮರಣದ ಮಾಹಿತಿ ದಾಖಲಾದ ಬಳಿಕ ಆಧಾರ್ ದುರುಪಯೋಗವಾಗದಂತೆ ಅಗತ್ಯ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಇತರರು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದಂತೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯ.
ಪ್ಯಾನ್ ಕಾರ್ಡ್ ತಕ್ಷಣ ರದ್ದು ಮಾಡಬೇಡಿ
ಪ್ಯಾನ್ ಕಾರ್ಡ್ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ದಾಖಲೆಯಾಗಿದೆ. ವ್ಯಕ್ತಿ ಮೃತಪಟ್ಟ ತಕ್ಷಣ ಅವರ ಪ್ಯಾನ್ ಕಾರ್ಡ್ ಅನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ.
ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳು, ಹೂಡಿಕೆಗಳು, ತೆರಿಗೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಾಕಿ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಅಥವಾ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಮರುಪಾವತಿ (ರಿಫಂಡ್) ಇದ್ದರೆ, ಅವುಗಳ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಪ್ಯಾನ್ ಕಾರ್ಡ್ ಅಗತ್ಯವಾಗಬಹುದು.
ಎಲ್ಲಾ ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಬಳಿಕ, ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಾರಸುದಾರರು ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಗೆ ಪ್ಯಾನ್ ಕಾರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಬಹುದು. ಇದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿರದಿದ್ದರೂ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬಹುದಾದ ಹಣಕಾಸು ವಂಚನೆಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಯಾಗಿ ಮಾಡುವುದು ಉತ್ತಮ.
ವೋಟರ್ ಐಡಿ ರದ್ದುಪಡಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?
ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೆಸರನ್ನು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು ಅಗತ್ಯ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಚುನಾವಣಾ ನೋಂದಣಿ ಅಧಿಕಾರಿಗೆ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಫಾರ್ಮ್ 7 ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೆಸರನ್ನು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕುವಂತೆ ಮನವಿ ಮಾಡಬಹುದು.
ಇದರಿಂದ ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮತದಾರರ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ ದುರುಪಯೋಗವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು.
ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ಗೂ ನಿಯಮವಿದೆ
ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ಗೆ ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಮಾನ್ಯತಾ ಅವಧಿ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಅವಧಿ ಮುಗಿದ ಬಳಿಕ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಅಮಾನ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ರದ್ದುಪಡಿಸಲು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.
ದಾಖಲೆಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ
ವ್ಯಕ್ತಿ ಮೃತಪಟ್ಟ ಬಳಿಕ ಅವರ ಆಧಾರ್, ಪ್ಯಾನ್, ವೋಟರ್ ಐಡಿ, ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಸೇರಿದಂತೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಅಪರಿಚಿತರ ಕೈಗೆ ಸಿಗದಂತೆ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಬೇಕು.
ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿರುವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳು, ಹೂಡಿಕೆಗಳು, ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಬಳಿಕ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ದಾಖಲೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಗತ್ಯ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು ಉತ್ತಮ.
ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆ ಮತ್ತು ಗುರುತಿನ ದಾಖಲೆಗಳ ದುರುಪಯೋಗ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಕುಟುಂಬಸ್ಥರ ಪ್ರಮುಖ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ.