ನವದೆಹಲಿ: ನೀವು ಪ್ರತಿದಿನ ಮೊಬೈಲ್ ಮೂಲಕ UPI ಪಾವತಿ ಮಾಡುತ್ತೀರಾ? ಹಣ ಕಳುಹಿಸುವುದು, ಬಿಲ್ ಪಾವತಿಸುವುದು, ಆನ್ಲೈನ್ ಶಾಪಿಂಗ್ ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಮೊಬೈಲ್ ಪೇಮೆಂಟ್ ಅನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದೀರಾ? ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿರುವ ಹೊಸ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ಸುರಕ್ಷತಾ ನಿಯಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಲಿಂಕ್ ಆಗಿರುವ ನಿಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್ ನಂಬರ್ ಅಥವಾ ಇಮೇಲ್ ಐಡಿಯನ್ನು ಬದಲಿಸಿದರೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಆನ್ಲೈನ್ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಬರೋಬ್ಬರಿ 12 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಕಾಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿರುವಂತೆಯೇ ಸೈಬರ್ ವಂಚಕರ ಹಾವಳಿಯೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಗ್ರಾಹಕರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ಕನ್ನ ಹಾಕುವ ವಂಚಕರು, ಖಾತೆಗೆ ಲಿಂಕ್ ಆಗಿರುವ ಮೊಬೈಲ್ ನಂಬರ್ ಅಥವಾ ಇಮೇಲ್ ಐಡಿಯನ್ನು ಬದಲಿಸಿ ಹಣ ದೋಚುವ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇಂತಹ ವಂಚನೆಗಳಿಗೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕಿ ಗ್ರಾಹಕರ ಹಣವನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿಡಲು RBI ಈ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ.
ಮೊಬೈಲ್ ನಂಬರ್ ಬದಲಿಸಿದರೆ 12 ಗಂಟೆ ಪಾವತಿ ಬಂದ್!
ಹೊಸ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಲಿಂಕ್ ಆಗಿರುವ ಮೊಬೈಲ್ ನಂಬರ್ ಅಥವಾ ಇಮೇಲ್ ವಿಳಾಸವನ್ನು ಬದಲಿಸಿದಾಗ 12 ಗಂಟೆಗಳ ಕೂಲಿಂಗ್ ಪೀರಿಯಡ್ ಅನ್ವಯವಾಗಲಿದೆ. ಅಂದರೆ, ಮಾಹಿತಿ ಬದಲಿಸಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಆನ್ಲೈನ್ ಪಾವತಿ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಈ ಅವಧಿಯ ಉದ್ದೇಶ, ವಂಚಕರು ಗ್ರಾಹಕರ ಖಾತೆಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಪಡೆದು ತಕ್ಷಣವೇ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವುದಾಗಿದೆ. ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಆಗಿರುವ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಅಗತ್ಯ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಇದು ಸಮಯಾವಕಾಶ ಒದಗಿಸಲಿದೆ.
ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆ ನಡೆದರೆ 6 ಗಂಟೆಯೊಳಗೆ ವರದಿ ಕಡ್ಡಾಯ
ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಮಸ್ಯೆ, ಆಂತರಿಕ ವಂಚನೆ ಅಥವಾ ಹಣದ ಸೆಟ್ಲ್ಮೆಂಟ್ ವಿಳಂಬದಂತಹ ಗಂಭೀರ ಘಟನೆಗಳು ನಡೆದರೆ ಆರು ಗಂಟೆಗಳೊಳಗೆ RBIಗೆ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು.
ಅಲ್ಲದೆ, ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು CERT-Inಗೂ ತಕ್ಷಣ ವರದಿ ಮಾಡುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಗ್ರಾಹಕರ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೊಸ ಕ್ರಮಗಳು
RBIಯ ಹೊಸ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಹಲವು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
-
ಆನ್ಲೈನ್ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಬಹುಹಂತದ ದೃಢೀಕರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಡ್ಡಾಯ.
-
ಗ್ರಾಹಕರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಡ್ ವಿವರಗಳಿಗೆ ಎನ್ಕ್ರಿಪ್ಶನ್ ಭದ್ರತೆ.
-
ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಹಣಕಾಸು ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ರಿಯಲ್ಟೈಮ್ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ.
-
ಸೈಬರ್ ದಾಳಿ ನಡೆದಾಗ ತಕ್ಷಣ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಡ್ಡಾಯ.
ಯಾರಿಗೆ ಅನ್ವಯವಾಗಲಿದೆ ಈ ಹೊಸ ನಿಯಮ?
NPCI ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಳಸುವ ಪಾವತಿ ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ಗಳು, ಪೇಮೆಂಟ್ ಅಗ್ರಿಗೇಟರ್ಗಳು, ಪೇಮೆಂಟ್ ಗೇಟ್ವೇ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಮತ್ತು ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ವಿತರಕರು, ಡಿಜಿಟಲ್ ವಾಲೆಟ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ವೈಟ್ ಲೇಬಲ್ ATM ನಿರ್ವಾಹಕರು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಬ್ಯಾಂಕೇತರ ಪಾವತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಈ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು ಅನ್ವಯಿಸಲಿವೆ.
ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಬ್ಯಾಂಕೇತರ ಪಾವತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ನಿಯಮಗಳು ತಕ್ಷಣದಿಂದಲೇ ಅನ್ವಯವಾಗಲಿದ್ದು, ಸಣ್ಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಏಪ್ರಿಲ್ 1, 2028ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿವೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿದಾರರು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಸಂಗತಿ
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಮೊಬೈಲ್ ಮೂಲಕ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡುವ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸುರಕ್ಷಿತಗೊಳಿಸುವುದು ಈ ಕ್ರಮಗಳ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಮೊಬೈಲ್ ನಂಬರ್ ಅಥವಾ ಇಮೇಲ್ ಬದಲಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿರುವುದು ಕೆಲವರಿಗೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಅನಾನುಕೂಲ ಎನಿಸಿದರೂ, ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆ ತಡೆಯುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಇದು ಮಹತ್ವದ ಕ್ರಮವಾಗಬಹುದು.
ಸೂಚನೆ: ಈ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿನ ನಿಯಮಗಳ ಜಾರಿ ದಿನಾಂಕ, 12 ಗಂಟೆಗಳ ಕೂಲಿಂಗ್ ಪೀರಿಯಡ್ ಮತ್ತು ಅನ್ವಯದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು RBIಯ ಅಧಿಕೃತ ಅಧಿಸೂಚನೆಯೊಂದಿಗೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.