ಕಾಬೂಲ್: ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಹಿಂದೂ ಕುಶ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 5.3 ತೀವ್ರತೆಯ ಪ್ರಬಲ ಭೂಕಂಪ ಸಂಭವಿಸಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂಕಂಪನ ಕೇಂದ್ರದ (NCS) ಪ್ರಕಾರ, ಗುರುವಾರ ಮುಂಜಾನೆ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ 5.3 ತೀವ್ರತೆಯ ಭೂಕಂಪ ಸಂಭವಿಸಿದೆ.
ಭಾರತೀಯ ಕಾಲಮಾನದ (IST) ಪ್ರಕಾರ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 6:59:20 ಕ್ಕೆ ಈ ಕಂಪನ ದಾಖಲಾಗಿದೆ; ಭೂಕಂಪವು ದೇಶದ ಹಿಂದೂ ಕುಶ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 126 ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಆಳದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದೆ. ಭೂಕಂಪದ ನಿರ್ದೇಶಾಂಕಗಳು ಮತ್ತು ಆಳದ ವಿವರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು NCS ತನ್ನ ‘X’ (ಟ್ವಿಟರ್) ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ. ಭೂಕಂಪವು 35.981 ಡಿಗ್ರಿ ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು 68.700 ಡಿಗ್ರಿ ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದೆ.
NCS ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಭೂಕಂಪವು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ 126 ಕಿಮೀ ಆಳದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದೆ. ಇದರ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವನ್ನು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ರಾಜಧಾನಿ ಕಾಬೂಲ್‌ನಿಂದ ಸುಮಾರು 165 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉತ್ತರ-ವಾಯುವ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭೂಕಂಪನ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ನಿರ್ದೇಶಾಂಕಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವು 35.981 ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು 68.700 ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿದೆ. NCS ತನ್ನ ಅಪ್‌ಡೇಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ತಿಳಿಸಿದೆ: “ಭೂಕಂಪದ ತೀವ್ರತೆ (M): 5.3, ಸಮಯ: 01/10/2026 06:59:20 IST, ಅಕ್ಷಾಂಶ: 35.981 N, ರೇಖಾಂಶ: 68.700 E, ಆಳ: 126 ಕಿಮೀ, ಸ್ಥಳ: ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ.”
ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನವು ಭೂಕಂಪ ಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶವಾಗಲು ಕಾರಣವೇನು?
ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನವು ಭೂಕಂಪಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಒಳಗಾಗುವ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಇದು ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು ಯುರೇಷಿಯನ್ ಟೆಕ್ಟೋನಿಕ್ ಫಲಕಗಳು(tectonic plates) ಸಂಧಿಸುವ, ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಸಕ್ರಿಯ ಭೂಕಂಪನ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಫಲಕಗಳ ಡಿಕ್ಕಿಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಅಪಾರ ಒತ್ತಡವು ಭೂಮಿಯ ಹೊರಪದರದಲ್ಲಿ ಬಿರುಕುಗಳು ಮತ್ತು ಮಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೂ ಕುಶ್ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ, ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಶಿಲಾಗೋಳದ (lithosphere) ಭಾಗಗಳನ್ನು ಭೂಮಿಯ ಮ್ಯಾಂಟಲ್‌ನ (mantle) ಆಳಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ, ಉತ್ತರ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಪಾಮಿರ್-ಹಿಂದೂ ಕುಶ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಪ್ರಬಲ ಭೂಕಂಪಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು 200 ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಆಳದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ – ಇದು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಅಪರೂಪದ ವಿದ್ಯಮಾನವಾಗಿದೆ.
2026ರ ಮುಂಗಾರು-ನಂತರದ (Post-Monsoon) ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಹಾಗೂ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026ರಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಮತ್ತು ತಾಪಮಾನದ ಮುನ್ಸೂಚನೆ
a) ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಿಂದ ಡಿಸೆಂಬರ್ (OND) ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ ಭಾರತದ ಐದು ಹವಾಮಾನ ಉಪ-ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ (ತಮಿಳುನಾಡು, ಪುದುಚೇರಿ ಮತ್ತು ಕಾರೈಕಲ್; ಕರಾವಳಿ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಯಾನಂ; ರಾಯలಸೀಮೆ; ಕೇರಳ ಮತ್ತು ಮಾಹೆ; ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಒಳನಾಡು ಕರ್ನಾಟಕ) ಮಳೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ (ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಸರಾಸರಿಯ (LPA) 88-112% ರಷ್ಟು) ಇರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ವಾಯುವ್ಯ ಭಾರತದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ ಭಾರತದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ದೇಶದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಾಡಿಕೆಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಳೆಯಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ; ಈ ಹೊರತುಪಡಿಸಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಥವಾ ವಾಡಿಕೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರಬಹುದು.
b) ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026ರಲ್ಲಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಮಾಸಿಕ ಮಳೆಯು ವಾಡಿಕೆಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿರುವ (LPAಯ 85% ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ) ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026ರಲ್ಲಿ, ವಾಯುವ್ಯ ಭಾರತದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ ಭಾರತದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಭಾರತದ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ದೇಶದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಾಡಿಕೆಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಳೆಯಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ; ಈ ಹೊರತುಪಡಿಸಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಥವಾ ವಾಡಿಕೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಳೆಯಾಗಬಹುದು.
c) ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ವಾಯುವ್ಯ ಭಾರತದ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿನ ಭಾಗಗಳನ್ನು (ಇಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗರಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ) ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ದೇಶದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನವು ವಾಡಿಕೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗಗಳನ್ನು (ಇಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಥವಾ ವಾಡಿಕೆಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ) ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ದೇಶದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನವು ವಾಡಿಕೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
d) ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಮಭಾಜಕ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಸಾಗರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಬಲ ‘ಎಲ್ ನಿನೋ’ (El Niño) ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ನೆಲೆಗೊಂಡಿದ್ದು, ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈ ತಾಪಮಾನವು ಸರಾಸರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದೆ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪೂರ್ವ-ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಸಮಭಾಜಕ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ). ‘ಮಾನ್ಸೂನ್ ಮಿಷನ್ ಕಪಲ್ಡ್ ಫೋರ್‌ಕಾಸ್ಟ್ ಸಿಸ್ಟಮ್’ (MMCFS) ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಹವಾಮಾನ ಮಾದರಿಗಳ ಮುನ್ಸೂಚನೆಗಳು, ವರ್ಷದ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೂ ಎಲ್ ನಿನೋ ಪ್ರಬಲಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.
e) ಪ್ರಸ್ತುತ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದ ಮೇಲೆ ತಟಸ್ಥ ‘ಇಂಡಿಯನ್ ಓಷನ್ ಡೈಪೋಲ್’ (IOD) ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ MMCFS ಮುನ್ಸೂಚನೆಯು, ಈಶಾನ್ಯ ಮಾನ್ಸೂನ್ (NE Monsoon) ಅವಧಿಯಲ್ಲಿಯೂ ತಟಸ್ಥ IOD ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಮುಂದುವರಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಐಎಂಡಿ (IMD)ಯು 2026ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, 2026ರ ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳ ಮಳೆ ಮತ್ತು ತಾಪಮಾನದ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಿದೆ.
