ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನೂ ಮರಣಿಸುವುದು ಖಚಿತ. ಆದರೆ ಸಾವಿನ ಅಂತಿಮ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಏನಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಇಂದಿಗೂ ದೊಡ್ಡ ರಹಸ್ಯವೇ. ಮರಣಶಯ್ಯೆಯಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಕೊನೆಯ ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಏನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ? ಆತನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಏನು ನಡೆಯುತ್ತದೆ? ಎಂಬುದು ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಯದು. ಆದರೆ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ನ ಹಾಸ್ಪೈಸ್ ನರ್ಸ್ (ತೀವ್ರ ಅನಾರೋಗ್ಯ ಇರುವ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವವರು) ಒಬ್ಬರು ‘ರೆಡ್ಡಿಟ್’ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿರುವ ವಿಚಾರಗಳು ಈಗ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಸಂಚಲನ ಮೂಡಿಸಿವೆ.
ಮರಣಿಸುವ ಮುನ್ನ ಯಾರನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾರೆ? ತಮ್ಮ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಮಂದಿಯ ಸಾವನ್ನು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಕಂಡಿರುವ ಈ ನರ್ಸ್, ಸಾವಿಗೆ ಮುನ್ನ ರೋಗಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮೃತ ಸಂಬಂಧಿಕರು, ಸ್ನೇಹಿತರು ಅಥವಾ ತಮಗೆ ಅತಿಯಾದ ಪ್ರೀತಿಯಿದ್ದ ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರೋಗಿಗಳು ಅವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕರೆದು, ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಮರಣಶಯ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ವಿಚಿತ್ರ ಜಗತ್ತು ಈ ನರ್ಸ್ ಹೇಳಿದ ಕೆಲವು ಸತ್ಯಗಳು ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾಗಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಬ್ಬ ವೃದ್ಧೆ ಮರಣಿಸುವ ಮುನ್ನ ತನ್ನ ಸಾಕು ಬೆಕ್ಕು ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಓಡಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ, ಇನ್ನೊಬ್ಬ ರೋಗಿ ಕೋಣೆಯ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೃತ ಪತ್ನಿಯ ದರ್ಶನವಾದ ನಂತರ ಸ್ತಬ್ಧರಾಗಿದ್ದರಂತೆ. ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ‘ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಲೈಫ್ ಎಕ್ಸ್ಪೀರಿಯನ್ಸ್’ (End of Life Experience) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಭಯ ಮಾಯವಾಗಿ.. ತುಟಿಗಳ ಮೇಲೆ ನಗು
ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮರಣಶಯ್ಯೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸುಮಾರು 50 ರಿಂದ 60 ಶೇಕಡಾ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಇಂತಹ ಅನುಭವಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಇವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಶಾಂತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅಷ್ಟು ಸಮಯ ಸಾವಿನ ಭಯದಲ್ಲಿದ್ದ ರೋಗಿಗಳು, ಆ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಕಂಡ ನಂತರ ಭಯವನ್ನು ಮರೆತು ಶಾಂತಚಿತ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ. “ಅಮ್ಮ ಇಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ, ನನ್ನನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯಲು ನಾನ್ನ (ತಂದೆ) ಬಂದಿದ್ದಾರೆ, ಅಥವಾ ನನ್ನ ನಾಯಿ ಇಲ್ಲಿದೆ” ಎಂದು ಅವರು ಗುಣುಗುಟ್ಟುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನರ್ಸ್ಗಳು ಗಮನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇನ್ನೊಬ್ಬ ನರ್ಸ್ ಪೆನ್ನಿ ಸ್ಮಿತ್ ಅವರು, ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ತಮ್ಮ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಸಾಕು ನಾಯಿ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಇದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಸವರುತ್ತಾ ಅಪಾರ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ್ದನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ವಿಜ್ಞಾನ ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ?
ವೈದ್ಯಕೀಯವಾಗಿ ಇದನ್ನು ‘ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಲೈಫ್ ಡ್ರೀಮ್ಸ್’ (End of Life Dreams) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿನ ರಾಸಾಯನಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳು, ದೇಹದಲ್ಲಿನ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಕೊರತೆ ಅಥವಾ ಸೇವಿಸುತ್ತಿರುವ ಔಷಧಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಹೀಗಾಗಬಹುದು ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಅನೇಕ ನರ್ಸ್ಗಳು ಮತ್ತು ವೈದ್ಯರು ಇವು ಕೇವಲ ಭ್ರಮೆಗಳಲ್ಲ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಇವು ರೋಗಿಗೆ ಮಾನಸಿಕ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವ ರೋಗಿಗಳು ಕಡಿಮೆ ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ನೋವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಬಹಳ ಪ್ರಶಾಂತವಾಗಿ ಮರಣಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.
“ಅವರು ನನ್ನನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.. ನಾನು ಹೋಗಬೇಕು” ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ರೋಗಿಗಳು “ನಾನು ಹೋಗಬೇಕು, ಅವರು ನನ್ನನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ನಂತರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಾಂತ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದು ಮರಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಏನೇ ಆಗಲಿ, ಸಾವಿನ ಭಯವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಿ, ಮನುಷ್ಯ ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವಯುತವಾಗಿ ಈ ಲೋಕವನ್ನು ತೊರೆಯಲು, ಈ ಅಂತಿಮ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ವಿಚಿತ್ರ ದೃಶ್ಯಗಳು ಪ್ರಕೃತಿ ನೀಡಿದ ವರವೇ ಎಂದು ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ.