ಮೇಕೆದಾಟು ಅಣೆಕಟ್ಟು ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ಒಳಿತೇ: ಕಾವೇರಿ ವಿವಾದದ ಕುರಿತು ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ

ಬೆಂಗಳೂರು- ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಮೇಕೆದಾಟು ಅಣೆಕಟ್ಟು ಯೋಜನೆಯು ಕೇವಲ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಪೂರೈಸುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನೂ ಕಾಪಾಡಲಿದೆ ಎಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಇಂಡಿಯಾ ಟುಡೇ ರೌಂಡ್‌ಟೇಬಲ್ ಕರ್ನಾಟಕ’ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅವರು ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.

ಮೇಕೆದಾಟು ಯೋಜನೆ ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ಹಿತಕಾರಿ?

ಮಹಾಬಲಿಪುರಂನಲ್ಲಿ ನಡೆದ 31ನೇ ದಕ್ಷಿಣ ವಲಯ ಮಂಡಳಿಯ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದರು. ಜೂನ್ 3ರಂದು ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ ನೀಡಿದ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಾವೇರಿ ವಿವಾದದ ಕುರಿತು ಮಹತ್ವದ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬೇಕಾದ 177.25 ಟಿಎಂಸಿ ಕಾವೇರಿ ನೀರಿನ ಕುರಿತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿರುವ ನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗೌರವಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಿಎಂ ಪುನರುಚ್ಛರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟಗಳ ಬದಲು ಪರಸ್ಪರ ಮಾತುಕತೆ ಮತ್ತು ಸಂವಾದದ ಮೂಲಕ ಅಂತರರಾಜ್ಯ ಜಲ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿ ನೀರಿನ ಹಂಚಿಕೆ ಸಂಬಂಧ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಹಾಗೂ ತೆಲಂಗಾಣ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸಿರುವ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಚರ್ಚೆಗಳ ಮಾದರಿಯನ್ನೇ ಇಲ್ಲೂ ಅನುಸರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾ

ಮೇಕೆದಾಟು ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುವ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಶೇ. 95ರಷ್ಟು ಪಾಲನ್ನು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಬಳಕೆಗೇ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕವು ಕೇವಲ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿಗಾಗಿ ಮೀಸಲಾದ 10 ಟಿಎಂಸಿ (ಅಥವಾ 4.75 ಟಿಎಂಸಿ) ನೀರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಿದೆ.

ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒಳಹರಿವಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಹರಿದುಹೋಗುವ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕಾವೇರಿ ನೀರನ್ನು ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ತುರ್ತು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಇದು ನೆರೆಯ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಜೀವರಕ್ಷಕವಾಗಲಿದೆ ಎಂಬುದು ಕರ್ನಾಟಕದ ವಾದ.

ಶಿವಕುಮಾರ್‌ನ ಹೊಸ ನಿಲುವು

‘ಜಲ ಸಹಕಾರ’

ಮೇಕೆದಾಟು ಕುರಿತು ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರ ಇತ್ತೀಚಿನ ನಿಲುವಿನಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಬದಲಾವಣೆ ಎಂದರೆ, ವಿವಾದವನ್ನು ಕೇವಲ ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ನೀರಿನ ಪಾಲಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿ ನೋಡದೆ ‘water cooperation’ ಅಥವಾ ಜಲ ಸಹಕಾರದ ಮೂಲಕ ಪರಿಹರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ.

ದಕ್ಷಿಣ ವಲಯ ಮಂಡಳಿ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಾವೇರಿ, ಕೃಷ್ಣಾ, ತುಂಗಭದ್ರಾ, ಪೆನ್ನಾರ್ ಮತ್ತು ಪಾಲಾರ್ ನದಿಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಜೀವನಾಡಿಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ನೀರು ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಸಹಕಾರದ ಸೇತುವೆಯಾಗಬೇಕು ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದರು. ಮೇಕೆದಾಟು ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹನಿ ನೀರೂ ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಪುದುಚೇರಿಯ ರೈತರಿಗೆ ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಲಿದೆ ಎಂಬ ವಾದವನ್ನೂ ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದರು.

ಆದರೆ ಈ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಭಾಷೆಗೆ ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಡಿಎಂಕೆ ಸಂಸದ ದಯಾನಿಧಿ ಮಾರನ್, ಮೇಕೆದಾಟು ಕುರಿತು ಶಿವಕುಮಾರ್ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದಾಗ ತಮಿಳುನಾಡು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ವಿಜಯ್ ಸ್ಪಷ್ಟ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸದೆ ಮೌನವಾಗಿದ್ದರು ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ವಿಜಯ್ ತಮ್ಮ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಮೇಕೆದಾಟು ಹೆಸರನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸದೆ, ಮೇಲ್ದಂಡೆ ರಾಜ್ಯದ ಯಾವುದೇ ಕ್ರಮವು ಕೆಳದಂಡೆ ರಾಜ್ಯದ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ನೀರಿನ ಪಾಲಿಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರಬಾರದು ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೆ ನಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ನಿಲುವು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು.

ಕಾವೇರಿಯ ಹಳೆಯ ವ್ಯವಹಾರ

ಕಾವೇರಿ ವಿವಾದದ ಹಳೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ

ಮೇಕೆದಾಟು ವಿವಾದವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇದು ಹಲವು ದಶಕಗಳಿಂದ ಮುಂದುವರಿದ ಕರ್ನಾಟಕ–ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕಾವೇರಿ ನೀರು ಹಂಚಿಕೆ ವಿವಾದದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

2007ರಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ನೀರು ವಿವಾದ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ ತನ್ನ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು. 2018ರಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ನೀರು ಹಂಚಿಕೆ ಕುರಿತು ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು. ಅದರ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕಾಗಿ ಕಾವೇರಿ ನೀರು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (CWMA) ಮತ್ತು ಕಾವೇರಿ ನೀರು ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಮಿತಿ (CWRC) ರಚನೆಯಾದವು.

ಮೇಕೆದಾಟು ಯೋಜನೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, 2018ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಜಲ ಆಯೋಗವು ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ವಿವರವಾದ ಯೋಜನಾ ವರದಿ (DPR) ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅದು ಯೋಜನೆಗೆ ಅಂತಿಮ ಅನುಮೋದನೆ ಎಂದಲ್ಲ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ 2025ರ ನವೆಂಬರ್ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತ್ತು. DPR ಅನ್ನು ಸಂಬಂಧಿತ ಕಾವೇರಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕೆಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸೂಚಿಸಿತ್ತು.

2026ರ ಮೇನಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಮರುಪರಿಶೀಲನಾ ಅರ್ಜಿಯನ್ನೂ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ DPR ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮುಂದುವರಿಸಲು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಅವಕಾಶ ಉಳಿದರೂ, ಮೇಕೆದಾಟು ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅಂತಿಮ ಅನುಮೋದನೆ ದೊರೆತಿದೆ ಎಂಬ ಅರ್ಥವಿಲ್ಲ.

ಕರ್ನಾಟಕದ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆಯ ಮಹತ್ವ

ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಯೋಜನೆಯ ಮಹತ್ವವೇನು?

ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಕಾರ ಮೇಕೆದಾಟು ಯೋಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶ ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಅಗತ್ಯ ಪೂರೈಸುವುದು, ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಕಾವೇರಿ ನೀರನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿತವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು.

ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಸುಮಾರು 4.75 ಟಿಎಂಸಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಒದಗಿಸುವ ಹಾಗೂ ಸುಮಾರು 400 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವಿದೆ ಎಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಹೇಳಿದೆ. ಯೋಜನೆಯ ಅಂದಾಜು ವೆಚ್ಚ 2019ರ ದರಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ₹9,000 ಕೋಟಿ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಜಲಾಶಯದ ಒಟ್ಟು ಸಂಗ್ರಹ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಸುಮಾರು 67 ಟಿಎಂಸಿ ಎಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ನಿಲುವಿನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಒಳಹರಿವಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಒಣಹವಾಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಿತವಾಗಿ ನೀರು ಹರಿಸುವುದರಿಂದ ತಮಿಳುನಾಡಿಗೂ ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಲಿದೆ ಎಂಬುದು ಕರ್ನಾಟಕದ ವಾದ.

ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಆತಂಕಗಳು

ಆದರೆ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಆಕ್ಷೇಪವೇನು?

ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಪ್ರಮುಖ ಆತಂಕ, ಮೇಕೆದಾಟುವಿನಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೀರನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರೆ ಕೆಳಭಾಗಕ್ಕೆ ಬರುವ ಕಾವೇರಿ ನೀರಿನ ಹರಿವಿನ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀಳಬಹುದು ಎಂಬುದು.

2026ರ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡು ವಿಧಾನಸಭೆ ಮೇಕೆದಾಟು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಏಕಮತದಿಂದ ಅಂಗೀಕರಿಸಿತ್ತು. ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ವಿಜಯ್ ಅವರು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೂ ಪತ್ರ ಬರೆದು ಕರ್ನಾಟಕದ DPR ಅನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವಂತೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದರು. ತಮಿಳುನಾಡಿನ ವಾದದ ಪ್ರಕಾರ, ಯೋಜನೆಯು ಕಾವೇರಿ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ ತೀರ್ಪು ಮತ್ತು 2018ರ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪಿನ ಆಶಯಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಬಹುದು.

ಆದರೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ 2026ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ನೀಡಿದ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣದಲ್ಲಿ, 2018ರ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ಮೇಲ್ದಂಡೆ ರಾಜ್ಯವಾದ ಕರ್ನಾಟಕವು ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಪೂರ್ವಾನುಮತಿ ಪಡೆಯಲೇಬೇಕು ಎಂಬ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಿರ್ದೇಶನವಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ ಕಾನೂನು ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಆಯಾಮ ಸಿಕ್ಕಿದೆ.

DPRಗೆ ಮತ್ತೆ ತಡೆ — ಯೋಜನೆ ಇನ್ನೂ ಅಂತಿಮ ಹಂತದಲ್ಲಿಲ್ಲ

ಮೇಕೆದಾಟು ಯೋಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ 2026ರ ಜೂನ್ 29ರಂದು ಕೇಂದ್ರ ಜಲ ಆಯೋಗವು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಪರಿಷ್ಕೃತ DPR ಅನ್ನು ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿರುವುದು ಈ ವಿವಾದದ ಪ್ರಮುಖ ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆ.

CWC ಪ್ರಕಾರ, ಪರಿಷ್ಕೃತ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಅಂಶ, ಹಳೆಯ ದತ್ತಾಂಶದ ಬಳಕೆ ಹಾಗೂ ಕಾವೇರಿ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ ಮತ್ತು 2018ರ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪಿನೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಕುರಿತ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಎದುರಾಗಿದ್ದವು. ಹೀಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕವು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿದ DPR ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ.

ಅಂದರೆ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ DPR ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಡೆದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಸಂಗತಿ; ಆದರೆ ಮೇಕೆದಾಟು ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅಂತಿಮ ಅನುಮತಿ ಸಿಕ್ಕಿದೆ ಎಂಬುದು ಮತ್ತೊಂದು ಸಂಗತಿ — ಈ ಎರಡನ್ನೂ ಒಂದೇ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗದು.

ಮೇಕೆದಾಟು ಮತ್ತು ನೀರು ಬಿಡುಗಡೆ ಸಂಘರ್ಷ

ನೀರು ಬಿಡುಗಡೆ ವಿಚಾರವೂ ಬಿಸಿಯಾಗಿದೆ

ಮೇಕೆದಾಟು ಕುರಿತ ರಾಜಕೀಯ ಮಾತುಕತೆಗಳ ನಡುವೆಯೇ, ಕಾವೇರಿ ನೀರು ಬಿಡುಗಡೆ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲೂ ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ನಡುವೆ ಸಂಘರ್ಷ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.

ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ನೀರು ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಮಿತಿ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ 12,000 ಕ್ಯೂಸೆಕ್ ನೀರನ್ನು 15 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿತ್ತು. CWMA ಕೂಡ ಈ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿತ್ತು. ನೀರಿನ ಬಿಡುಗಡೆ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಠಾನದ ಕುರಿತು ತಮಿಳುನಾಡು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿತ್ತು.

ಆಗಸ್ಟ್ 24ರಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ತಮಿಳುನಾಡು ತನ್ನ ‘ಪ್ರಮಾಣಾನುಗತ ನೀರಿನ ಪಾಲು’ ಕುರಿತ ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನು ಮೊದಲು ಕಾವೇರಿ ನೀರು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಮುಂದೆ ಮಂಡಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿತು. ಈ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಆಗಸ್ಟ್ 31ಕ್ಕೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲೂ ನೀರು ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ವಿರೋಧದ ಧ್ವನಿಗಳು ಕೇಳಿಬಂದಿವೆ. ಆಗಸ್ಟ್ 25ರಂದು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ರೈತರು ಕಬಿನಿ ಜಲಾಶಯದಿಂದ ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ನೀರು ಬಿಡುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಿರುವುದು, ರಾಜ್ಯದೊಳಗಿನ ನೀರಿನ ಒತ್ತಡವನ್ನೂ ತೋರಿಸಿದೆ.

ಶಿವಕುಮಾರ್ ಹೇಳಿಕೆಯ ರಾಜಕೀಯ ಅರ್ಥ

ಶಿವಕುಮಾರ್ ಹೇಳಿಕೆಯ ರಾಜಕೀಯ ಅರ್ಥ

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೇಕೆದಾಟು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಹಿತಕ್ಕೂ ಪೂರಕ ಎಂದು ಶಿವಕುಮಾರ್ ಹೇಳಿರುವುದು ಕೇವಲ ನೀರಾವರಿ ಅಥವಾ ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಹೇಳಿಕೆಯಾಗಿರದೆ, ಎರಡೂ ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಧಾನದ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿಯೂ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕವು ತನ್ನ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ನೀರಿನ ಪಾಲನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ; ಅದೇ ವೇಳೆ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನೂ ರಕ್ಷಿಸುವುದಾಗಿ ಶಿವಕುಮಾರ್ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ‘ನೀರಿನ ಹಂಚಿಕೆ’ಗಿಂತ ‘ಜಲ ಸಹಕಾರ’ದ ನಿಲುವಿನ ಹಿಂದೆ ಇದೇ ಸಮತೋಲನದ ಪ್ರಯತ್ನವಿದೆ.

ಆದರೆ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇನ್ನೂ ಬೇರೆ: ಮೇಕೆದಾಟುವಿನಲ್ಲಿ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ನಂತರ, ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗಬೇಕಾದ ನೀರಿನ ಹರಿವು ಖಚಿತವಾಗುತ್ತದೆಯೇ? ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರ ‘ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಹಿತ’ ಎಂಬ ಭರವಸೆ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ‘ನಮ್ಮ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಪಾಲಿಗೆ ಧಕ್ಕೆ ಬಾರದಿರಲಿ’ ಎಂಬ ಆತಂಕಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ಅಂತರವೇ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಚರ್ಚೆಯಾಗಲಿದೆ.

ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಆಗಸ್ಟ್ 31ರಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ನೀರು ಬಿಡುಗಡೆ ಕುರಿತ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಯಲಿರುವುದರಿಂದ, ತಕ್ಷಣದ ನೀರು ಹಂಚಿಕೆ ವಿವಾದ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಮೇಕೆದಾಟು ಯೋಜನೆ — ಎರಡೂ ವಿಷಯಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರಾಜಕೀಯ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಮೇಕೆದಾಟು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ‘ಹಿತಕರ’ ಎಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ನೀಡಿರುವ ಹೊಸ ವಿವರಣೆ ಕಾವೇರಿ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ಸಂಧಾನದ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ವಿರೋಧ, ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು, DPRಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಆಕ್ಷೇಪಗಳು ಮತ್ತು ಎರಡೂ ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಮುಂದುವರಿದ ನೀರು ಬಿಡುಗಡೆ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಈ ಭರವಸೆ ತಕ್ಷಣವೇ ರಾಜಕೀಯ ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುವ ಸ್ಥಿತಿ ಇನ್ನೂ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿಲ್ಲ.

ಮೇಕೆದಾಟು ಯೋಜನೆ ಹಿನ್ನೆಲೆ

ಮೇಕೆದಾಟು ಯೋಜನೆ ಹಿನ್ನೆಲೆ:

ರಾಮನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕನಕಪುರ ಬಳಿ ಕಾವೇರಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಸಮತೋಲನ ಜಲಾಶಯ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಬಹುಪಯೋಗಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ. ಅಂದಾಜು 9,000 ಕೋಟಿ ರೂ. ವೆಚ್ಚದ ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರಕ್ಕೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಪೂರೈಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ 400 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಕಾವೇರಿ ನೀರಿನ ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪಾಲು ಕಡಿಮೆಯಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸುತ್ತ ಬಂದಿದೆ.

ಸೌಹಾರ್ದಯುತ ಮಾತುಕತೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಒಳಗೆ ನೆರೆಯ ರಾಜ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಸಿದ್ಧವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಸಮಾರಂಭದ ಮೂಲಕ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ