ಢಾಕಾ/ನವದೆಹಲಿ- ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಪ್ರಧಾನಿ ತಾರಿಕ್ ರೆಹಮಾನ್ ಅವರು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಶೃಂಗಸಭೆಗೆ ಗೈರುಹಾಜರಾದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಜಾರ್ಖಂಡ್ನ ಅದಾನಿ ಪವರ್ನ ಗೊಡ್ಡಾ ಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರದ ಒಂದು ಘಟಕ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿರುವುದು ಭಾರತ–ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಸಂಬಂಧಗಳ ನಡುವೆ ಹೊಸ ರಾಜಕೀಯ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಆಡಳಿತಾರೂಢ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ನ್ಯಾಷನಲಿಸ್ಟ್ ಪಾರ್ಟಿ (ಬಿಎನ್ಪಿ)ಯ ಹಂಗಾಮಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ರುಹುಲ್ ಕಬೀರ್ ರಿಜ್ವಿ, ಈ ಎರಡೂ ಘಟನೆಗಳ ಸಮಯವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಭಾರತ ವಿರುದ್ಧ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಲಭ್ಯವಿರುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಇಲಾಖೆಯ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಗೊಡ್ಡಾ ಘಟಕದ ಸ್ಥಗಿತಕ್ಕೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ದೋಷವೇ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದು, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 13ರಂದು ಘಟಕವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಗ್ರಿಡ್ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 10ರ ತಡರಾತ್ರಿ ಗೊಡ್ಡಾ ಸ್ಥಾವರದ ಒಂದು ಘಟಕದಲ್ಲಿ ಬಾಯ್ಲರ್ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಮಸ್ಯೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಕ್ಕೆ ಅದಾನಿ ಸ್ಥಾವರದಿಂದ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕುಸಿದಿತ್ತು. ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ವಿದ್ಯುತ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಂಡಳಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮುಖ್ಯ ನೀರು ಪೂರೈಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಫೀಡ್ ಯುನಿಟ್ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಘಟಕವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ದುರಸ್ತಿ ಕಾರ್ಯದ ಬಳಿಕ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 13ರಂದು ಘಟಕವನ್ನು ಪುನಃ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ತರಲಾಯಿತು.
ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ನಡುವೆಯೇ ಢಾಕಾದ ಜತಿಯಾ ಪ್ರೆಸ್ ಕ್ಲಬ್ ಎದುರು ನಡೆದ ಮಾನವ ಸರಪಳಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಟನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ರಿಜ್ವಿ, ಪ್ರಧಾನಿ ತಾರಿಕ್ ರೆಹಮಾನ್ ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಸಭೆಗೆ ತೆರಳದ ನಿರ್ಧಾರ ಮತ್ತು ಗೊಡ್ಡಾ ಘಟಕ ಸ್ಥಗಿತದ ನಡುವಿನ ಸಮಯಸಂಬಂಧವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು.
“ಅವರು ಹೋಗದಿರಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು, ಮರುದಿನ ಅದು ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿತು” ಎಂದು ಹೇಳಿದ ಅವರು, ಇದರ ಹಿಂದೆ ಕಾರಣವೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ವಿರುದ್ಧ ಪಿತೂರಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪವನ್ನೂ ಅವರು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ಆರೋಪಗಳಿಗೆ ಅವರು ಯಾವುದೇ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಮುಂದಿಟ್ಟಿಲ್ಲ.
ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಆಹ್ವಾನದ ಕುರಿತು ವಿವಾದ
ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಆಹ್ವಾನದ ವಿಚಾರದಲ್ಲೂ ವಿವಾದ
ತಾರಿಕ್ ರೆಹಮಾನ್ ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಶೃಂಗಸಭೆಗೆ ಹಾಜರಾಗದಿರುವುದರ ಹಿಂದೆ ಆಹ್ವಾನದ ಸ್ವರೂಪವೂ ಪ್ರಮುಖ ವಿಚಾರವಾಗಿದೆ. ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ರೆಹಮಾನ್ ಅವರನ್ನು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಬಿಮ್ಸ್ಟೆಕ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿರುವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ವಾದಿಸಿದ್ದರು. ಇದೇ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಢಾಕಾ ಸರ್ಕಾರ ಶೃಂಗಸಭೆಗೆ ತೆರಳದ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡಿತ್ತು.
ಆದರೆ ಭಾರತದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 15ರಂದು ಈ ಕುರಿತು ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಿದ್ದು, ತಾರಿಕ್ ರೆಹಮಾನ್ ಅವರಿಗೆ ಎರಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಆಹ್ವಾನಗಳು ಬಂದಿದ್ದವು ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಒಂದು ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಭಾರತ ಭೇಟಿಗೆ ಮತ್ತು ಮತ್ತೊಂದು ಬಿಮ್ಸ್ಟೆಕ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಔಟ್ರೀಚ್ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯದ ವಕ್ತಾರ ರಣಧೀರ್ ಜೈಸ್ವಾಲ್ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಬ್ರಿಕ್ಸ್ನ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರ ಅಥವಾ ಪಾಲುದಾರ ರಾಷ್ಟ್ರವಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನೂ ವರದಿಗಳು ಸೂಚಿಸಿವೆ.
ವಿದ್ಯುತ್ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ನಡುವೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಗಿತ
ವಿದ್ಯುತ್ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ನಡುವೆ ಸ್ಥಾವರ ಸ್ಥಗಿತ
ಗೊಡ್ಡಾ ಘಟಕದ ಸ್ಥಗಿತವು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಈಗಾಗಲೇ ವಿದ್ಯುತ್ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದೆ. ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 2,500 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಕೊರತೆ ಇದ್ದು, ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದಿನಕ್ಕೆ 3ರಿಂದ 10 ಗಂಟೆಗಳವರೆಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಡಿತ ಉಂಟಾಗಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ಗೊಡ್ಡಾ ಸ್ಥಾವರದ ಒಂದು ಘಟಕ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿದ್ದು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ತಕ್ಷಣದ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಿಸಿತ್ತು.
ಗೊಡ್ಡಾ ಸ್ಥಾವರವು ಒಟ್ಟು 1,600 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಕ್ಕೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಘಟಕ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಕ್ಕೆ ಸ್ಥಾವರದಿಂದ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಪೂರೈಕೆ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧಕ್ಕಿಳಿದಿತ್ತು. ನಂತರ ದುರಸ್ತಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡು ಎರಡೂ ಘಟಕಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
ಗೊಡ್ಡಾ ಘಟನೆಯೊಂದರಲ್ಲೇ ಅನುಮಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸದೆ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಮಹೇಶ್ಖಾಲಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಎನ್ಜಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹಿಂದಿನ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನೂ ರಿಜ್ವಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಎಲ್ಎನ್ಜಿ ಟರ್ಮಿನಲ್ನಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ದೋಷ ಉಂಟಾದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಅನಿಲ ಪೂರೈಕೆಯ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತ್ತು. ಈ ಎರಡೂ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ರಿಜ್ವಿ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಇಂಧನ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸತತ ತಾಂತ್ರಿಕ ವೈಫಲ್ಯಗಳ ಹಿಂದೆ ಯಾವುದಾದರೂ ವಿಧ್ವಂಸಕ ಕೃತ್ಯವಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಆದರೆ, ಸದ್ಯ ಲಭ್ಯವಿರುವ ವರದಿಗಳಲ್ಲಿ ಗೊಡ್ಡಾ ಮತ್ತು ಮಹೇಶ್ಖಾಲಿ ಎರಡೂ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರಣಗಳೇ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಅಥವಾ ವಿಧ್ವಂಸಕ ಕೃತ್ಯಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲು ಪ್ರಸ್ತುತ ಯಾವುದೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪುರಾವೆ ವರದಿಯಾಗಿಲ್ಲ.
ಹಳೆಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ನೆರಳು
ಹಳೆಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ನೆರಳು
ಈ ವಿವಾದವು ಭಾರತ–ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಸಂಬಂಧಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದಿದೆ. 2024ರ ಆಗಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಶೇಖ್ ಹಸೀನಾ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ತೊರೆದು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಮುಂದುವರಿದಿವೆ. ಹಸೀನಾ ಅವರನ್ನು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಕ್ಕೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವಂತೆ ಢಾಕಾ ಹಲವು ಬಾರಿ ಒತ್ತಾಯಿಸಿರುವುದೂ ಸಂಬಂಧಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ವಿಚಾರವಾಗಿದೆ.
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲೇ ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಆಹ್ವಾನ, ತಾರಿಕ್ ರೆಹಮಾನ್ ಅವರ ಗೈರುಹಾಜರಿ ಮತ್ತು ಗೊಡ್ಡಾ ವಿದ್ಯುತ್ ಘಟಕದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸ್ಥಗಿತ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬಂದಿರುವುದು ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ. ಬಿಎನ್ಪಿ ನಾಯಕರು ಇದನ್ನು ಭಾರತದ ವಿರುದ್ಧದ ರಾಜಕೀಯ ಆರೋಪಕ್ಕೆ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಭಾರತದ ಅಧಿಕೃತ ನಿಲುವು ಆಹ್ವಾನದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಗೊಡ್ಡಾ ಘಟಕದ ಸ್ಥಗಿತ ಮತ್ತು ತಾರಿಕ್ ರೆಹಮಾನ್ ಅವರ ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಗೈರುಹಾಜರಿಯ ನಡುವಿನ ನೇರ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಸದ್ಯ ಯಾವುದೇ ದೃಢ ಪುರಾವೆ ಹೊರಬಂದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಘಟನೆಗಳ ಸಮಯಸಂಬಂಧವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಬಿಎನ್ಪಿ ನಾಯಕರು ಭಾರತವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಭಾರತ–ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿನ ರಾಜಕೀಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತಂದಿದೆ. ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ, ವಿದ್ಯುತ್ ಘಟಕವನ್ನು ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡಿ ಪುನಃ ಗ್ರಿಡ್ಗೆ ಜೋಡಿಸಿರುವುದರಿಂದ ತಕ್ಷಣದ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆ ಸಮಸ್ಯೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರಗೊಂಡಿದೆ.
