ನವದೆಹಲಿ- ಪದಚ್ಯುತ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಪ್ರಧಾನಿ ಶೇಖ್ ಹಸೀನಾ ಅವರು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಕ್ಕೆ ಮರಳಲು ಭಾರತ ಸಮ್ಮತಿಸಿದ್ದು, ಆದರೆ ಅವರ ವಾಪಸಾತಿಗೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಬೇಕು ಎಂದು ನವದೆಹಲಿ ಬಯಸಿದೆ ಎಂದು ಬಿಬಿಸಿ ಬಾಂಗ್ಲಾ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ಹಸೀನಾ ಅವರು ಡಿಸೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಕ್ಕೆ ಮರಳುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಯುತ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಭಾರತ ಖಾತರಿ ಬಯಸಿದೆ.
ಬಿಬಿಸಿ ಬಾಂಗ್ಲಾ ವರದಿ ಪ್ರಕಾರ, ಹಸೀನಾ ಅವರ ವಾಪಸಾತಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಸೇನೆಯು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಷರತ್ತು. 2024ರ ಆಗಸ್ಟ್ 5ರಂದು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಸೇನೆಯ ಮಿಲಿಟರಿ ವಿಮಾನದ ಮೂಲಕ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದ ಹಸೀನಾ ಅವರನ್ನು ಇದೇ ಸೇನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಮರಳಿ ಕರೆತರಬೇಕು ಎಂದು ಭಾರತ ಬಯಸಿದೆ. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಮಿಲಿಟರಿ ವಿಮಾನದ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ಭೂ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೇನೆಯ ಮೂಲಕ ಅವರನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ವರದಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಎರಡನೇ ಪ್ರಮುಖ ಷರತ್ತು ಹಸೀನಾ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಅವರಿಗೆ ವಿಧಿಸಲಾಗಿರುವ ಮರಣದಂಡನೆ ವಿರುದ್ಧ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಬೇಕು ಮತ್ತು 2024ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಹಾಗೂ ಹತ್ಯೆಗಳ ಆರೋಪಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹೊಸ ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯಯುತ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಯಬೇಕು ಎಂದು ಭಾರತ ಬಯಸಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಹೇಳಿದೆ.
ಹಸೀನಾ ಅವರನ್ನು ತಿಳಿದೂ ಮರಣದಂಡನೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಭಾರತ ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಅವರಿಗೆ ಹೊಸ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಯುತ ವಿಚಾರಣೆಯ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯಬೇಕು ಹಾಗೂ ವಿಚಾರಣೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮುದಾಯ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿರಬೇಕು ಎಂಬುದು ಭಾರತದ ನಿಲುವು ಎಂದು ಹೆಸರು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸದ ಭಾರತೀಯ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಬಿಬಿಸಿ ಬಾಂಗ್ಲಾ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.
ಹಲವು ತಿಂಗಳಿಂದ ತೆರೆಮರೆಯ ಮಾತುಕತೆ?
ಹಸೀನಾ ಅವರ ವಾಪಸಾತಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸಲು ಭಾರತವು ಹಲವು ತಿಂಗಳುಗಳಿಂದ ಢಾಕಾ ಜತೆ ತೆರೆಮರೆಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಹೇಳಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಹೈಕಮಿಷನರ್ ದಿನೇಶ್ ತ್ರಿವೇದಿ ಅವರು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 6ರಂದು ಭಾರತೀಯ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಜನರಲ್ ಧೀರಜ್ ಸೇಠ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿರುವುದನ್ನೂ ವರದಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ.
ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಾಹಿತಿ ವಿಭಾಗದ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ-ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಕ್ರಮಗಳ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆ ನಡೆದಿತ್ತು. ಆದರೆ ಬಿಬಿಸಿ ಬಾಂಗ್ಲಾ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವ ಮೂಲಗಳು, ಹಸೀನಾ ಅವರ ವಾಪಸಾತಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಸೇನೆಯ ಸಕ್ರಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನದ ಭಾಗವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಿವೆ.
ಭಾರತದಿಂದ ಅಧಿಕೃತ ದೃಢೀಕರಣ ಇಲ್ಲ
ಹಸೀನಾ ಅವರ ವಾಪಸಾತಿ ಕುರಿತು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಇದುವರೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ದೃಢೀಕರಣ ಬಂದಿಲ್ಲ. ನವೆಂಬರ್ 13ರಂದು ಸುದ್ದಿಗಾರರು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯದ ವಕ್ತಾರ ರಣಧೀರ್ ಜೈಸ್ವಾಲ್ ಅವರು ಈ ವರದಿಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಇದೇ ವೇಳೆ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಸರ್ಕಾರವೂ ಬಿಬಿಸಿ ಬಾಂಗ್ಲಾ ವರದಿಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ದೃಢಪಡಿಸಿಲ್ಲ. ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಪ್ರಧಾನಿಯ ಸಹಾಯಕ ಪತ್ರಿಕಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಕೆ.ಎಂ. ನಜ್ಮುಲ್ ಹಕ್ ಅವರು ಹಸೀನಾ ಅವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ದೇಶ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಲು ಮುಂದಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಡಿಸೆಂಬರ್ ವಾಪಸಾತಿ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆ?
ಬಿಬಿಸಿ ಬಾಂಗ್ಲಾ ಪ್ರಕಾರ, ಹಸೀನಾ ಡಿಸೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಕ್ಕೆ ಮರಳುವ ಇಂಗಿತವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಅವರ ವಾಪಸಾತಿ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆ ಇರಬಹುದು ಎಂದು ವರದಿ ಹೇಳಿದೆ. ಹಸೀನಾ ಮರಳುವುದರಿಂದ ಈಗಾಗಲೇ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಢಾಕಾಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಎದುರಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.
2024ರಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದ ಬಳಿಕ ಹಸೀನಾ ಅವರಿಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ದೊರೆತಿತ್ತು. ಅವರನ್ನು ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವಂತೆ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಹಲವು ಬಾರಿ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದರೂ, ಭಾರತ ಇದುವರೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿಲ್ಲ. ಇದೀಗ ಅವರ ವಾಪಸಾತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಯುತ ವಿಚಾರಣೆಯ ಖಾತರಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ನವದೆಹಲಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ವರದಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆ, ಹಸೀನಾ ಅವರ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ವಾಪಸಾತಿ ಕುರಿತು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಢಾಕಾ ನಡುವೆ ತೆರೆಮರೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ವರದಿ ಇದ್ದರೂ, ಅವರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ವಾಪಸಾತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಒಪ್ಪಂದ ಅಥವಾ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿಲ್ಲ.