ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್-ಭಾರತ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ನಡುವಿನ ಬಹುನಿರೀಕ್ಷಿತ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದವು ಅಂತಿಮ ಹಂತದತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗಿಂತ ಗಣನೀಯ ಸುಂಕದ ಪ್ರಯೋಜನ ಒದಗಿಸುವ ಭರವಸೆಯನ್ನು ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ನೀಡಿದೆ ಎಂದು ಹಿರಿಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸಕ್ತ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದ ಅಂತ್ಯದೊಳಗೆ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೊದಲ ಹಂತವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಭಾರತ ಉದ್ದೇಶಿಸಿದೆ.
ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಮೂಡಿಸಿದ್ದು, ಉಭಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮ ನೀಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗಿಂತ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸುಂಕದ ಲಾಭ
ಭಾರತ–ಅಮೆರಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾತುಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೆಂದರೆ, ಅಮೆರಿಕವು ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಪರ್ಧಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲಕರ ಸುಂಕದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಭರವಸೆ ನೀಡಿರುವುದು.
ಈ ಕುರಿತು ANI ಸುದ್ದಿಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿರುವ ಹಿರಿಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತಕ್ಕೆ ತುಲನಾತ್ಮಕ ಸುಂಕದ ಪ್ರಯೋಜನ ದೊರೆಯಲಿದೆ. ಆದರೆ ಅಂತಿಮ ಸುಂಕದ ರಚನೆ ಹೇಗಿರಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮಾತುಕತೆಗಳ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಕಾದು ನೋಡಬೇಕಿದೆ.
ಇದರಿಂದ ಅಮೆರಿಕದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆ ಹೆಚ್ಚುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಫ್ತು ವಲಯದ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಇದು ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಬಹುದು.
ಮೊದಲ ಹಂತದ ಒಪ್ಪಂದ ಯಾವಾಗ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲಿದೆ?
ಭಾರತವು ಪ್ರಸಕ್ತ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಅಂದರೆ 2027ರ ಮಾರ್ಚ್ ಅಂತ್ಯದೊಳಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೊದಲ ಹಂತವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ.
ಈಗಾಗಲೇ ಉಭಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಹಲವು ಸುತ್ತಿನ ಮಾತುಕತೆಗಳು ನಡೆದಿದ್ದು, ಆರಂಭಿಕ ಒಪ್ಪಂದದ ಜೊತೆಗೆ ಸಮಗ್ರ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದದ (Bilateral Trade Agreement – BTA) ಕುರಿತ ಚರ್ಚೆಯೂ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.
ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸೇವಾ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸ್ಥಾನವಿಲ್ಲ
ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸೇವಾ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ ಅಂಶ.
ಮೊದಲ ಹಂತ: ಸರಕು ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ.
ಎರಡನೇ ಹಂತ: ಸೇವಾ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಮಾತುಕತೆ.ಅಂತಿಮ ಹಂತ: ಸಮಗ್ರ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದದ ರೂಪುರೇಷೆ.ಅಂತಿಮ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಪಠ್ಯ, ವಿವಿಧ ಅನುಬಂಧಗಳು ಹಾಗೂ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಸುಗಮಗೊಳಿಸುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಧ್ಯಾಯವೂ ಇರಲಿದೆ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾರತದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ ಡಾ. ಎಸ್. ಜೈಶಂಕರ್ ಅವರು ಕೂಡ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಗತಿಯ ಕುರಿತು ವಿಶ್ವಾಸ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
HT ನಾಯಕತ್ವ ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಅವರು, ಮಾತುಕತೆಗಳಲ್ಲಿನ ಬಹುತೇಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಬಗೆಹರಿದಿದ್ದು, ಒಪ್ಪಂದವು ಅಂತಿಮ ಹಂತಕ್ಕೆ ತಲುಪುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಅಮೆರಿಕದ ಕಡೆಯಿಂದ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸುವುದು ಭಾರತದ ಆಶಯವಾಗಿದ್ದು, ಕೊನೆಯ ಹಂತದ ಮಾತುಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ತಾಳ್ಮೆ ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾರತಕ್ಕೆ ಈ ಒಪ್ಪಂದ ಏಕೆ ಮಹತ್ವದ್ದು?
ಭಾರತ–ಅಮೆರಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದವು ಕೇವಲ ಸುಂಕ ಕಡಿತಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಇದು ಭಾರತದ ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ವಿಸ್ತರಣೆಗೂ ಮಹತ್ವದ ಅವಕಾಶವಾಗಬಹುದು.
ರಫ್ತು ವೃದ್ಧಿ: ಅಮೆರಿಕದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯಬಹುದು.
ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲ: ಅನುಕೂಲಕರ ಸುಂಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಉತ್ಪಾದನಾ ವಲಯಕ್ಕೆ ಲಾಭವಾಗಬಹುದು.
ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ: ರಫ್ತು ಆಧಾರಿತ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆಯಿಂದ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು ಹೆಚ್ಚುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಜಾಗತಿಕ ಸ್ಪರ್ಧೆ: ಚೀನಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ಸ್ಪರ್ಧಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಎದುರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಲು ನೆರವಾಗಬಹುದು.
ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧ: ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತ–ಅಮೆರಿಕ ಸಹಕಾರ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಗೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಮುಂದಿರುವ ಸವಾಲುಗಳೇನು?
ಒಪ್ಪಂದ ಅಂತಿಮ ಹಂತಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದರೂ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಬರಬೇಕಿದೆ. ಸುಂಕದ ನಿಖರ ಪ್ರಮಾಣ, ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶದ ಷರತ್ತುಗಳು, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಸೇವಾ ವಲಯದ ಬೇಡಿಕೆಗಳು ಮುಂದಿನ ಮಾತುಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಲಿವೆ.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭಾರತ ತನ್ನ ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದಕರು ಮತ್ತು ರೈತರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗದಂತೆ ಒಪ್ಪಂದ ರೂಪಿಸುವ ಸವಾಲನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ
ಭಾರತ–ಅಮೆರಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದವು ಅಂತಿಮ ಹಂತದತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗಿಂತ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಸುಂಕದ ಪ್ರಯೋಜನ ನೀಡುವ ಅಮೆರಿಕದ ಭರವಸೆ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೇಲಿನ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.
ಆದರೆ ಈ ಭರವಸೆ ನಿಜವಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಲಾಭವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುವುದು ಅಂತಿಮ ಸುಂಕದ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಒಪ್ಪಂದದ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಪ್ರಸಕ್ತ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದ ಅಂತ್ಯದೊಳಗೆ ಮೊದಲ ಹಂತದ ಒಪ್ಪಂದ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡರೆ, ಭಾರತ–ಅಮೆರಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಾಯ ಆರಂಭವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.