ನವದೆಹಲಿ: Reserve Bank of India (RBI) ಶುಕ್ರವಾರ ₹1 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಹರಾಜು (Auction) ನಡೆಸಲಿದ್ದು, ಈ ಹಣವನ್ನು ದೇಶದ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಪೂರೈಸಲಿದೆ.ಇದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ RBI ಈಗಾಗಲೇ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ₹1.89 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಹಣವನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸೇರಿಸಿದೆ.
ಈ ಹಣವನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಏನು ಮಾಡುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಹಲವರಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದೆ. RBI ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಕಾರ, ಇಂದು ಬೆಳಗ್ಗೆ 9:30 ರಿಂದ 10:00 ಗಂಟೆಯವರೆಗೆ ಹರಾಜು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯಲಿದೆ. ಇದರ ಉದ್ದೇಶ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುವ ನಗದು ಕೊರತೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸಿ, ಲಿಕ್ವಿಡಿಟಿ (ನಗದು ಲಭ್ಯತೆ) ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಾಗಿದೆ.
ಮೂರು ದಿನಗಳ VRR ಹರಾಜು
RBI ಜೂನ್ 19ರಿಂದ ಮೂರು ದಿನಗಳ ಅವಧಿಯ ವೇರಿಯಬಲ್ ರೇಟ್ ರೆಪೋ (VRR – Variable Rate Repo) ಹರಾಜು ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಹಣವನ್ನು ಜೂನ್ 22ರಂದು ಮರುಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹಾಗೂ ನಗದು ಲಭ್ಯತೆಯ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ಬಳಿಕವೇ ಈ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತಿಳಿಸಿದೆ.VRR ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ವಿವಿಧ ಬಡ್ಡಿದರಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡ್ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತವೆ. ಬಳಿಕ RBI ಆ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸಾಲದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹಣ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣದ ಅಗತ್ಯ ಏಕೆ ಬಂತು?
ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನಗದು (Surplus Liquidity) ಜೂನ್ 17ರಂದು ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕುಸಿದು ₹4,772.21 ಕೋಟಿಗೆ ಇಳಿದಿದೆ. ಅದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಜೂನ್ 16ರಂದು ಇದು ₹23,881.21 ಕೋಟಿ ಇತ್ತು.ಆರ್ಥಿಕ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಮುಂಗಡ ತೆರಿಗೆ (Advance Tax) ಪಾವತಿಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಣ ಹೊರಹೋಗಿರುವುದು ಈ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
RBI ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಜೂನ್ 17ರ ನಗದು ಮಟ್ಟವು ಮಾರ್ಚ್ 22, 2026ರ ನಂತರದ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟವಾಗಿದೆ. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ₹65,395.64 ಕೋಟಿ ನಗದು ಕೊರತೆ ದಾಖಲಾಗಿತ್ತು.
ಈಗಾಗಲೇ ₹1.89 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಬಿಡುಗಡೆ
ನಗದು ಲಭ್ಯತೆಯ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಹಾಗೂ ಓವರ್ನೈಟ್ ಮನಿ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ದರಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಡಲು RBI ಕಳೆದ ಕೆಲ ದಿನಗಳಿಂದ ವಿವಿಧ ಅವಧಿಯ VRR ಹರಾಜುಗಳ ಮೂಲಕ ಸುಮಾರು ₹1.89 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಹಣವನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ.
ಅದರಲ್ಲೂ:
- ಜೂನ್ 18ರ ಎರಡು ಹರಾಜುಗಳ ಮೂಲಕ – ₹72,300 ಕೋಟಿ
- ಜೂನ್ 16ರ ಏಳು ದಿನಗಳ VRR ಹರಾಜಿನ ಮೂಲಕ – ₹89,440 ಕೋಟಿ
- ಜೂನ್ 15ರ ಓವರ್ನೈಟ್ ಹರಾಜಿನ ಮೂಲಕ – ₹28,220 ಕೋಟಿ
ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದೆ.
ಈ ಹರಾಜಿನ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವೇನು?
ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ನಗದು ಕೊರತೆ ಉಂಟಾದಾಗ, ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ಜನರು ಹಾಗೂ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಸಾಲ ನೀಡಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಹಣ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ RBI ತನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಹಣವನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಲಿಕ್ವಿಡಿಟಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಈ ಹಣವನ್ನು ತಮ್ಮ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಬಳಸುತ್ತವೆ.ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು RBIಗೆ ನಿಗದಿತ ಬಡ್ಡಿ ಪಾವತಿಸುತ್ತವೆ. ನಂತರ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಲ್ಲಿನ ಠೇವಣಿಗಳು ಹಾಗೂ ನಗದು ಸಂಗ್ರಹ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ, ಈ ಹಣವನ್ನು ಮತ್ತೆ RBIಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸುತ್ತವೆ.
