ಯುಪಿಐ (UPI) ಮೂಲಕ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವವರಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆ ಬರಬಹುದಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಉಚಿತವಾಗಿರುವ ಯುಪಿಐ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವರ್ಗದ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುವ ಕುರಿತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ.
ಈಗ ಯುಪಿಐ ಮೂಲಕ ಎಷ್ಟೇ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡಿದರೂ ಯಾವುದೇ ಶುಲ್ಕ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಕಳೆದ ಐದು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಯುಪಿಐ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಮರ್ಚೆಂಟ್ ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್ ರೇಟ್ (MDR) ಅನ್ನು ಶೂನ್ಯವಾಗಿಯೇ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಕಂಪನಿಗಳ ಯುಪಿಐ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಮರ್ಚೆಂಟ್ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಸರ್ಕಾರದ ಪರಿಗಣನೆಯಲ್ಲಿದೆ.
ಶೀಘ್ರವೇ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರ
ಈ ಸಂಬಂಧದ ಕರಡು ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಈಗ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಅನುಮೋದನೆಗಾಗಿ ಬಾಕಿಯಿದೆ. ಅನುಮೋದನೆ ದೊರೆತ ಬಳಿಕ ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳು ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿವೆ. ಈ ಕುರಿತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಅಂತಿಮ ಹಂತದ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದು, ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ನಿರ್ಧಾರ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಹಾಗೂ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗಷ್ಟೇ ಮರ್ಚೆಂಟ್ ಶುಲ್ಕ ಅನ್ವಯವಾಗಲಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಯುಪಿಐ ಪಾವತಿ ಸೇವೆ ನೀಡುವ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ಹಾಗೂ ಪಾವತಿ ಆ್ಯಪ್ಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆದಾಯ ದೊರೆಯಲಿದೆ.
ಎಷ್ಟು ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಬಹುದು?
ವಾರ್ಷಿಕ ₹40 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಹಿವಾಟು (ಟರ್ನ್ಓವರ್) ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ 5ರಿಂದ 7 ಬೇಸಿಸ್ ಪಾಯಿಂಟ್ಗಳವರೆಗೆ MDR ವಿಧಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಇದೆ. ₹10,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಯುಪಿಐ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಸುಮಾರು ₹5ರಿಂದ ₹7ರವರೆಗೆ ಮರ್ಚೆಂಟ್ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಆತಂಕ ಬೇಡ
ವಾರ್ಷಿಕ ₹40 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಟರ್ನ್ಓವರ್ ಹೊಂದಿರುವ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಯುಪಿಐ ಬಳಕೆದಾರರು ಹಿಂದಿನಂತೆ ಉಚಿತವಾಗಿಯೇ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಈ ಶುಲ್ಕವು ಕೇವಲ ದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ವಸೂಲಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಈ ನಿರ್ಧಾರದ ಹಿಂದಿನ ಕಾರಣವೇನು?
ಪ್ರಸ್ತುತ ಜೀರೋ MDR ನೀತಿಯಿಂದ PhonePe, Google Pay, Paytm ಸೇರಿದಂತೆ ಯುಪಿಐ ಪಾವತಿ ಆ್ಯಪ್ಗಳಿಗೆ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಂದ ನೇರ ಆದಾಯ ದೊರೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ. ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಸಿಗುವ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಧನವೂ ಯುಪಿಐ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸಾಕಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕಂಪನಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಯುಪಿಐ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಲು ಹಾಗೂ ಪಾವತಿ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಿರ ಆದಾಯ ಒದಗಿಸಲು ದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಂದ ಮರ್ಚೆಂಟ್ ಶುಲ್ಕ ವಸೂಲು ಮಾಡುವತ್ತ ಸರ್ಕಾರ ಮುಂದಾಗಿದೆ.
