ಹಲವರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ‘ರೈಲ್ವೇ ರಿಯಾಯಿತಿ’ ಪಾಸ್‌ಗಳು.. ಒಮ್ಮೆ ಪಡೆದರೆ ಕಡಿಮೆ ದರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣ.. ಹಣವೂ ಉಳಿತಾಯ!

ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಕೆಲವು ವಿಶೇಷ ವರ್ಗದ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಟಿಕೆಟ್ ದರದಲ್ಲಿ ರಿಯಾಯಿತಿ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಈ ಸೌಲಭ್ಯ ಲಭ್ಯವಿದ್ದರೂ, ಈಗ ಸೀಮಿತ ವರ್ಗದವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಈ ಪ್ರಯೋಜನ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ದಿವ್ಯಾಂಗರು, ಕೆಲವು ಗಂಭೀರ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ರೋಗಿಗಳು ಹಾಗೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಈ ರಿಯಾಯಿತಿಗೆ ಅರ್ಹರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಗದ ದಿವ್ಯಾಂಗರಿಗೆ, 11 ವಿಧದ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಎಂಟು ವರ್ಗದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಟಿಕೆಟ್ ದರದಲ್ಲಿ ರಿಯಾಯಿತಿ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಹಾಜರಾಗುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಅಧ್ಯಯನ ಪ್ರವಾಸ (Study Tour) ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೂ ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ದೃಷ್ಟಿ ದೋಷ ಹೊಂದಿರುವವರು, ದೈಹಿಕ ಅಂಗವೈಕಲ್ಯ ಹೊಂದಿರುವವರು, ಕ್ಯಾನ್ಸರ್, ಕ್ಷಯರೋಗ (ಟಿಬಿ), ಮೂತ್ರಪಿಂಡದ ಕಾಯಿಲೆ, ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕವಲ್ಲದ ಕುಷ್ಠರೋಗ, ಥಲಸೇಮಿಯಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಗಂಭೀರ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ರೋಗಿಗಳಿಗೂ ರೈಲ್ವೆ ಟಿಕೆಟ್ ದರದಲ್ಲಿ ರಿಯಾಯಿತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ರೈಲ್ವೆ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಈ ರಿಯಾಯಿತಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೂಲ ಪ್ರಯಾಣ ದರಕ್ಕೆ (Basic Fare) ಮಾತ್ರ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ. ಬಹುತೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 300 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಈ ಸೌಲಭ್ಯ ಲಭ್ಯ. ಆದರೆ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಹೋಗುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಅಥವಾ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ತೆರಳುವ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ರೋಗಿಗಳಂತಹ ಕೆಲವು ವಿಶೇಷ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಈ ದೂರದ ಮಿತಿ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ರಿಯಾಯಿತಿ ಟಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವವರು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.ಆದರೆ ಈ ಸೌಲಭ್ಯ ಎಲ್ಲಾ ರೈಲುಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ರಾಜಧಾನಿ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್, ಶತಾಬ್ದಿ, ದುರಂತೋ, ವಂದೇ ಭಾರತ್, ಗತಿಮಾನ್, ಗರೀಬ್ ರಥ್, ಹಮ್‌ಸಫರ್, ವಿಶೇಷ ರೈಲುಗಳು, ಸೀಸನ್ ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಸರ್ಕ್ಯುಲರ್ ಜರ್ನಿ ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ರಿಯಾಯಿತಿಗಳು ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಟಿಕೆಟ್ ಬುಕ್ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಸಂಬಂಧಿತ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ.

ದಿವ್ಯಾಂಗರು ರಿಯಾಯಿತಿ ಪಡೆಯಲು ಮೊದಲು ವಿಶೇಷ ಗುರುತಿನ ಪಾಸ್ ಪಡೆಯಬೇಕು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ರೂಪಿಸಿರುವ Divyangjan ID ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಬೇಕು. ರೈಲ್ವೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಅನುಮೋದಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ಐಡಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಐಡಿ ಬಳಸಿ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ರಿಯಾಯಿತಿ ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಬುಕ್ ಮಾಡಬಹುದು. ವೈದ್ಯಕೀಯ ರಿಯಾಯಿತಿ ಪಡೆಯುವ ರೋಗಿಗಳು ಸಂಬಂಧಿತ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಅಥವಾ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ವೈದ್ಯಾಧಿಕಾರಿಯಿಂದ ನೀಡಲಾದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು.