ಗೈರಾಂಗ್ ಪ್ರವಾಹ ದುರಂತ: ಕೈಲಾಸ ಯಾತ್ರಿಕರಿಗಾಗಿ ಸತ್ಗುರುವಿನ ಮನವಿ; ಭಾರತ-ನೇಪಾಳ-ಟಿಬೆಟ್ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ತೀವ್ರ

ನವದೆಹಲಿ/ಕಠ್ಮಂಡು- ನೇಪಾಳ–ಟಿಬೆಟ್ ಗಡಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬುಧವಾರ ಸಂಭವಿಸಿದ ಭೀಕರ ಹಠಾತ್ ಪ್ರವಾಹ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣು-ಬಂಡೆಗಳ ಪ್ರವಾಹವು ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಮಾನವೀಯ ದುರಂತ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ.

ಚೀನಾದ ಟಿಬೆಟ್ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಪ್ರದೇಶದ ಗೈರಾಂಗ್ (Gyirong) ಮತ್ತು ನೇಪಾಳದ ರಸುುವಾ ಜಿಲ್ಲೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಜನರು ಕಾಣೆಯಾಗಿದ್ದು, ಹಲವು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಮತ್ತು ಕೈಲಾಸ ಮಾನಸ ಸರೋವರ ಯಾತ್ರಿಕರು ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದ್ದಾರೆ. ಆಗಸ್ಟ್ 27ರ ಬೆಳಗಿನವರೆಗಿನ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ನೇಪಾಳ ಮತ್ತು ಟಿಬೆಟ್ ಎರಡೂ ಕಡೆ ಸೇರಿ ಸಾವಿನ ಸಂಖ್ಯೆ 160ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕವಾಗಿದೆ; ನಾಪತ್ತೆಯಾದವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಇನ್ನೂ ಬದಲಾಗುತ್ತಲೇ ಇದೆ.

ಈ ದುರಂತದ ಮಧ್ಯೆ ಇಶಾ ಫೌಂಡೇಶನ್‌ನ ಕೈಲಾಸ ಮಾನಸ ಸರೋವರ ಯಾತ್ರಾ ತಂಡದ 77 ಯಾತ್ರಿಕರು ಹಾಗೂ ಮೂವರು ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು ಸೇರಿ ಸುಮಾರು 80 ಮಂದಿ ಗೈರಾಂಗ್‌ನ ವಲಸೆ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಹದ ವೇಳೆ ಇದ್ದರು ಎಂದು ಸತ್ಗುರು ಜಗ್ಗಿ ವಾಸುದೇವ್ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಕೈಲಾಸ ಯಾತ್ರೆಯಿಂದ ವಾಪಸಾಗುತ್ತಿದ್ದ ತಂಡವು ಗೈರಾಂಗ್‌ನ ಇಮಿಗ್ರೇಷನ್ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಏಕಾಏಕಿ ಪ್ರವಾಹದ ನೀರು ಕಟ್ಟಡದೊಳಗೆ ನುಗ್ಗಿದೆ. ಬಳಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಕಡಿತಗೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಅವರ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ ಕುರಿತು ತಕ್ಷಣದ ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿ ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಆತಂಕ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

ಸತ್ಗುರು ಅವರು ಚೀನಾದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಗೈರಾಂಗ್‌ಗೆ ತಮಗೂ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂಸೇವಕರ ಸಣ್ಣ ತಂಡಕ್ಕೂ ತೆರಳಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವಂತೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಕಾಣೆಯಾದವರನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಹಾಗೂ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ನೆರವಾಗಲು ಬಯಸುವುದಾಗಿ ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಯಾತ್ರಿಕರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಸತ್ಗುರುವಿನ ಮನವಿ

“ನಮ್ಮವರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರುವ ನೋವಿನಲ್ಲಿದ್ದೇವೆ”

ಸತ್ಗುರುವಿನ ಹೇಳಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಯಾತ್ರಾ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರ ಕುರಿತು ಯಾವುದೇ ಖಚಿತ ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯವಾಗದಿರುವುದು ಅತ್ಯಂತ ನೋವಿನ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಗಂಭೀರತೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿರುವ ಅವರು, ರಕ್ಷಣಾ ತಂಡಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಗೌರವ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಸಿದ್ಧರಿರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಇಶಾ ಫೌಂಡೇಶನ್‌ನ ಒಟ್ಟು ಯಾತ್ರಾ ತಂಡಗಳ ಕುರಿತು ಲಭ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯಂತೆ, 21 ಗುಂಪುಗಳ ಪೈಕಿ 495 ಮಂದಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಹಿಂದಿರುಗಿದ್ದಾರೆ. ಇನ್ನೂ 743 ಮಂದಿ ಟಿಬೆಟ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದು, 148 ಮಂದಿ ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಗೈರಾಂಗ್‌ನ ಇಮಿಗ್ರೇಷನ್ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿದ್ದ 77 ಯಾತ್ರಿಕರ ಬಗ್ಗೆ ತಕ್ಷಣದ ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.

ಪ್ರವಾಹದ ಪರಿಣಾಮ ಮತ್ತು ಸಾವಿನ ಸಂಖ್ಯೆ

ದುರಂತದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ನೇಪಾಳದಲ್ಲೂ ಭಾರೀ ನಷ್ಟ

ಪ್ರವಾಹದ ಪರಿಣಾಮ ಕೇವಲ ಗೈರಾಂಗ್‌ಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಟಿಬೆಟ್‌ನಿಂದ ಹರಿದು ಬಂದ ಭಾರೀ ನೀರು ನೇಪಾಳದ ರಸುುವಾ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಭೋಟೆ ಕೋಶಿ ನದಿಯ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಉಗ್ರಗೊಳಿಸಿತು. ಗ್ರಾಮಗಳು, ಸೇತುವೆಗಳು, ರಸ್ತೆಗಳು, ಭದ್ರತಾ ಕಚೇರಿಗಳು ಮತ್ತು ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳು ಹಾನಿಗೊಳಗಾದವು.

ಆಗಸ್ಟ್ 27ರ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 157 ಮಂದಿ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದು, ನೂರಾರು ಮಂದಿ ಇನ್ನೂ ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ನಾಪತ್ತೆಯಾದವರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯರು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ದೇಶಗಳ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಮತ್ತು ಕೈಲಾಸ ಯಾತ್ರಿಕರು ಇದ್ದಾರೆ.

ಭಾರತೀಯರ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಆತಂಕಕಾರಿ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದೆ. ಲಭ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಕನಿಷ್ಠ 133 ಭಾರತೀಯರು ನಾಪತ್ತೆಯಾದವರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಇವರಲ್ಲಿ ಕೈಲಾಸ ಮಾನಸ ಸರೋವರ ಯಾತ್ರಿಕರೂ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.

ಹಠಾತ್ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳು

ದುರಂತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು?

ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ ಘಟನೆಗೆ ಭೂಕಂಪವೇ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಅನುಮಾನ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ನಂತರದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಮನದಿಯ ಕುಸಿತದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಭಾರೀ ಮಣ್ಣು-ಬಂಡೆಗಳ ಹರಿವು (glacial collapse/debris flow) ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಈ ಭಾರೀ ನೀರು ಮತ್ತು ಅವಶೇಷಗಳ ಹರಿವು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನದಿಯ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಏರಿಸಿದೆ.

ಹಿಮಾಲಯದ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಮನದಿಗಳ ಬದಲಾವಣೆ, ಭಾರೀ ಮಳೆ ಮತ್ತು ಅಸ್ಥಿರ ಪರ್ವತ ಇಳಿಜಾರುಗಳು ಇಂತಹ ಆಕಸ್ಮಿಕ ಪ್ರವಾಹಗಳ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಘಟನೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ನೆನಪಿಸಿದೆ.

ನೇಪಾಳ–ಟಿಬೆಟ್ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಕಿರಿದಾದ ಕಣಿವೆಗಳು, ವೇಗವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರ್ವತ ಇಳಿಜಾರುಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಹ ಅಥವಾ ಭೂಕುಸಿತ ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ ಕೆಲವೇ ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು.

ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಹ, ಭೂಕುಸಿತ ಮತ್ತು ಹಿಮನದಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಘಟನೆಗಳು ಯಾತ್ರಾ ಮಾರ್ಗಗಳು ಹಾಗೂ ಗಡಿ ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿವೆ. 2023ರಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ಗಡಿ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಹಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಬಗ್ಗೆ ವರದಿಗಳಿದ್ದವು.

ಈ ಹಿಂದಿನ ಅನುಭವಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಯಾತ್ರಿಕರ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಮುಂಚಿತ ಹವಾಮಾನ ಎಚ್ಚರಿಕೆ, ತುರ್ತು ಸಂವಹನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಸುರಕ್ಷಿತ ನಿರ್ಗಮನ ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುವ ಅಗತ್ಯ ಈ ದುರಂತದಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ.

ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸವಾಲುಗಳು

ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಸವಾಲಿನದ್ದು

ಪ್ರವಾಹದ ಹೊಡೆತಕ್ಕೆ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಸೇತುವೆಗಳು ಕೊಚ್ಚಿಹೋಗಿರುವುದು, ವಿದ್ಯುತ್ ಹಾಗೂ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿರುವುದು ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿದೆ. ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಸೇನೆ, ಪೊಲೀಸ್ ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ಗಳು, ದೋಣಿಗಳು, ಡ್ರೋನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಮಾರ್ಗದ ತಂಡಗಳ ಮೂಲಕ ಶೋಧ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ. ಟಿಬೆಟ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಚೀನಾದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಚೀನಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಷಿ ಜಿನ್‌ಪಿಂಗ್ ಕೂಡ ನಾಪತ್ತೆಯಾದವರಿಗಾಗಿ “ಸರ್ವತೋಮುಖ” ಶೋಧ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.

ಕೂಟುಲುಮಗಳ ಆತಂಕ ಮತ್ತು ಯಾತ್ರೆಯ ಮಹತ್ವ

ಕುಟುಂಬಗಳ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಆತಂಕ

ಕೈಲಾಸ ಮಾನಸ ಸರೋವರ ಯಾತ್ರೆ ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಸಾವಿರಾರು ಯಾತ್ರಿಕರು ನೇಪಾಳದ ಮೂಲಕ ಟಿಬೆಟ್ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅಬ್ಬರವು ಯಾತ್ರೆಯ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಆತಂಕ ಮತ್ತು ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದೆ.

ಗೈರಾಂಗ್‌ನ ಇಮಿಗ್ರೇಷನ್ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿದ್ದ 77 ಯಾತ್ರಿಕರ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಅವರ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರರ ಕುರಿತು ಖಚಿತ ಮಾಹಿತಿ ಸಿಗದಿರುವುದು ಸಂಕಷ್ಟವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಂಭೀರಗೊಳಿಸಿದೆ. ಸತ್ಗುರುವಿನ ಗೈರಾಂಗ್ ಪ್ರವೇಶ ಮನವಿ ಕೂಡ ಇದೇ ಮಾನವೀಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.

ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ “80 ಮಂದಿ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ” ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಲಭ್ಯವಿರುವ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಸುಮಾರು 80 ಮಂದಿ ಇಶಾ ಯಾತ್ರಾ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರು ಕಾಣೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಅಥವಾ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ; ಅವರಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಮಂದಿ ಸುರಕ್ಷಿತರಿದ್ದಾರೆ, ಎಷ್ಟು ಮಂದಿ ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಅಥವಾ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ರಕ್ಷಣಾ ತಂಡಗಳಿಂದ ದೃಢೀಕರಣ ಬರುವವರೆಗೆ ಸಾವಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಊಹಿಸುವುದು ತಪ್ಪಾಗುತ್ತದೆ.

ಈಗ ಎಲ್ಲರ ಗಮನವೂ ಒಂದೇ ಕಡೆ—ಗೈರಾಂಗ್ ಮತ್ತು ರಸುುವಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿರುವವರನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಬೇಗ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಹೊರತೆಗೆದು, ಅವರ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ನಿಖರ ಮಾಹಿತಿ ತಲುಪಿಸುವುದರತ್ತ. ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಈ ದುರಂತದ ಮಾನವೀಯ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲಿದೆ.