ನೇಪಾಳದ ಭೀಕರ ಪ್ರವಾಹದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟೆಚ್ಚರ

ಪಾಟ್ನಾ/ಲಖನೌ/ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್ -ನೇಪಾಳ–ಟಿಬೆಟ್ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಭೀಕರ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್ ಫ್ಲಡ್‌ನ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಗಡಿ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಹದ ಆತಂಕ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಜನರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದು, ನೂರಾರು ಮಂದಿ ಇನ್ನೂ ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಸಾವಿನ ಸಂಖ್ಯೆ ಕನಿಷ್ಠ 160–165ರ ಮಟ್ಟ ತಲುಪಿದ್ದು, ನಾಪತ್ತೆಯಾದವರ ಸಂಖ್ಯೆ 750ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ನಾಪತ್ತೆಯಾದವರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯರು, ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಹಾಗೂ ಕೈಲಾಸ–ಮಾನಸಸರೋವರ ಯಾತ್ರಿಕರೂ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ದುರಂತದ ನೇರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಬಿಹಾರ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಗಂಡಕ್–ನಾರಾಯಣಿ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ವಿಶೇಷ ನಿಗಾ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉತ್ತರಾಖಂಡದಲ್ಲಿಯೂ ನೇಪಾಳ ಗಡಿಯ ಶಾರದಾ ನದಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರವಾಹದ ಕಾರಣಗಳು

ಆಗಸ್ಟ್ 26ರಂದು ನೇಪಾಳ–ಟಿಬೆಟ್ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಭೀಕರ ಪ್ರವಾಹದ ಆರಂಭಿಕ ಕಾರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಭೂಕಂಪದ ಅನುಮಾನ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ನಂತರದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಮನದಿ/ಹಿಮ–ಬಂಡೆ ಕುಸಿತ ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಉಂಟಾದ ಆಕಸ್ಮಿಕ ನೀರಿನ ಹರಿವು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರವಾಹದ ಅಬ್ಬರದಲ್ಲಿ ಮನೆಗಳು, ಸೇತುವೆಗಳು, ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳು ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿವೆ.

ನೇಪಾಳದ ಭೋಟೆಕೋಶಿ ನದಿಯ ಪ್ರವಾಹವು ತ್ರಿಶೂಲಿ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಮುಂದೆ ನಾರಾಯಣಿ ನದಿಯಾಗಿ ಹರಿದು ಭಾರತ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ನಂತರ ಗಂಡಕ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ನೇಪಾಳದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ನೀರಿನ ಹರಿವು ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಬಿಹಾರ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಬಿಹಾರದ ಪಶ್ಚಿಮ ಚಂಪಾರಣ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಾಲ್ಮೀಕಿನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಗಂಡಕ್ ಬ್ಯಾರೇಜ್‌ಗೆ ನೇಪಾಳದಿಂದ ಬಂದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೀರಿನ ಹರಿವು ತಲುಪಿದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಬ್ಯಾರೇಜ್‌ನ ಎಲ್ಲಾ 36 ಗೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ತೆರೆಯುವ ಮೂಲಕ ನೀರಿನ ಹರಿವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡರು.

ಆಗಸ್ಟ್ 26ರ ರಾತ್ರಿ ಸುಮಾರು 11 ಗಂಟೆಗೆ ಬ್ಯಾರೇಜ್‌ನಿಂದ ಸುಮಾರು 1.50 ಲಕ್ಷ ಕ್ಯೂಸೆಕ್ ನೀರು ಹರಿದುಹೋಗಿದ್ದು, ಆ ದಿನದ ಗರಿಷ್ಠ ಡಿಸ್ಚಾರ್ಜ್ ಆಗಿತ್ತು. ನಂತರ ಹರಿವು ಇಳಿಯುವ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಆಗಸ್ಟ್ 27ರ ಬೆಳಗ್ಗಿನ ವೇಳೆಗೆ ಗಂಡಕ್‌ನ ನೀರಿನ ಹರಿವು ಮತ್ತಷ್ಟು ಇಳಿಯುತ್ತಿರುವ ವರದಿಗಳು ಬಂದಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಬಿಹಾರದ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ನೆಮ್ಮದಿ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದರೂ, ಆಡಳಿತವು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದೆ.

ಜಿಲ್ಲಾವಾರು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ

ಒಂಬತ್ತು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟೆಚ್ಚರ

ನೇಪಾಳದಿಂದ ಹರಿದುಬರುವ ಗಂಡಕ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಏರಿಕೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಉತ್ತರ ಬಿಹಾರದ ಹಲವು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪಶ್ಚಿಮ ಚಂಪಾರಣ್

ಪೂರ್ವ ಚಂಪಾರಣ್

ಗೋಪಾಲಗಂಜ್

ಮುಜಫರ್‌ಪುರ

ಸಿವಾನ್

ಸರನ್

ಶಿಯೋಹರ್

ಸೀತಾಮರ್ಹಿ

ವೈಶಾಲಿ

ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತಗಳಿಗೆ ನದಿ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ, ಕಟ್ಟೆಗಳು, ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲ ಸ್ಥಳಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರಂತರ ನಿಗಾ ಇಡುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಜನರನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲು ದೋಣಿಗಳು, ಆಶ್ರಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಸಮುದಾಯ ಅಡುಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧವಾಗಿಡಲಾಗಿದೆ.

ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕಾ ಸ್ಥಳಾಂತರವೂ ನಡೆದಿದೆ. ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಬಿಹಾರದ ಗಡಿ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ಜನರನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಗಿದೆ.

ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಪರಿಣಿತ ಸ್ಥಿತಿ

ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲೂ ಎಚ್ಚರಿಕೆ

ನೇಪಾಳದ ಪ್ರವಾಹದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಗಡಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಾದ ಮಹಾರಾಜಗಂಜ್, ಕುಶಿನಗರ, ಪಿಲಿಭೀತ್, ಶ್ರಾವಸ್ತಿ, ಬಲರಾಮ್‌ಪುರ, ಸಿದ್ಧಾರ್ಥನಗರ ಮತ್ತು ಗೋರಖ್‌ಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ.

ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಹಾರಾಜಗಂಜ್ ಮತ್ತು ಕುಶಿನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಡಕ್–ನಾರಾಯಣಿ ನದಿಗಳ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟವನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಆದರೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದ ಪ್ರಕಾರ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರವಾಹದ ಅಪಾಯ ತಕ್ಷಣದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ; ಆದರೂ ಗಡಿ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕಾ ನಿಗಾ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.

ಶಾರದಾ ನದಿಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ನಿರ್ವಹಣೆ

ಶಾರದಾ ನದಿ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಗಾವಲು

ನೇಪಾಳದ ಪ್ರವಾಹದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ನೇಪಾಳ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೂ ಆಡಳಿತ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಿದೆ. ಚಂಪಾವತ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತನಕಪುರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶಾರದಾ ನದಿ, ಶಾರದಾ ಘಾಟ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾರೇಜ್ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ತಂಡಗಳು ನಿಗಾ ಇಡುತ್ತಿವೆ.

ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಜನರು, ಮೀನುಗಾರರು ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಅನಗತ್ಯವಾಗಿ ನೀರಿನ ಸಮೀಪ ಹೋಗದಂತೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ನೇಪಾಳದಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹರಿದುಬರುವ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳಾದ ಶಾರದಾ, ಘಾಘ್ರಾ, ಗಂಡಕ್, ಕೋಸಿ ಮತ್ತು ರಾಪ್ತಿ ನದಿಗಳು ಹಿಂದೆ ಕೂಡ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಹದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ದಾಖಲೆಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.

ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಕ್ರಮಗಳು

ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ನಿಗಾ

ಪ್ರವಾಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸುತ್ತಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಅವರು ಬಿಹಾರ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಮ್ರಾಟ್ ಚೌಧರಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಯೋಗಿ ಆದಿತ್ಯನಾಥ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಿ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ನೆರವು ಒದಗಿಸುವ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

NDRF ಮತ್ತು SDRF ತಂಡಗಳನ್ನು ಗಡಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಹಲವು NDRF ತಂಡಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೂ ರಕ್ಷಣಾ ತಂಡಗಳು ಮತ್ತು ದೋಣಿಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧವಾಗಿಡಲಾಗಿದೆ.

ಬಿಹಾರದ ಪರಿಚಿತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು

ಏಕೆ ಬಿಹಾರಕ್ಕೆ ಈ ಅಪಾಯ ಹೊಸದಲ್ಲ?

ನೇಪಾಳದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಮಳೆ ಅಥವಾ ಹಿಮನದಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಘಟನೆ ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಬಿಹಾರದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಭೌಗೋಳಿಕ ಕಾರಣವೂ ಇದೆ.

ಬಿಹಾರ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಉತ್ತರ ಬಿಹಾರದ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳಾದ ಕೋಸಿ, ಗಂಡಕ್, ಬೂಢಿ ಗಂಡಕ್, ಬಾಗ್ಮತಿ, ಕಮಲಾ-ಬಾಲನ್ ಮತ್ತು ಮಹಾನಂದಾ ನದಿಗಳ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗ ನೇಪಾಳ ಅಥವಾ ಟಿಬೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಅಂದರೆ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ನೀರಿನ ಹರಿವಿನ ಬದಲಾವಣೆ ಕೆಳಭಾಗದ ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಹದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು.

ಉತ್ತರ ಬಿಹಾರವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಾಧಿಸಿತು?

2017ರ ಬಿಹಾರ ಪ್ರವಾಹ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆ. ಆ ವರ್ಷ ನೇಪಾಳ ಮತ್ತು ಹಿಮಾಲಯದ ಪಾದಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಮಳೆಯಾದ ನಂತರ ಗಂಡಕ್, ಕೋಸಿ, ಬಾಗ್ಮತಿ, ಮಹಾನಂದಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಹರಿವು ಏರಿತ್ತು. ಉತ್ತರ ಬಿಹಾರದ 19 ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಬಾಧಿತವಾಗಿದ್ದವು.

ಬಿಹಾರ ಸರ್ಕಾರದ ದಾಖಲೆಗಳೂ ನೇಪಾಳದ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಬರುವ ಅಧಿಕ ನೀರಿನ ಹರಿವು ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರವಾಹ ಅಪಾಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಿವೆ.

2020ರಲ್ಲಿ ಗಂಡಕ್, ಬಾಗ್ಮತಿ ಮತ್ತು ಕೋಸಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಮಳೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರವಾಹ ಉಂಟಾಗಿತ್ತು. 2020ರಲ್ಲಿ ಗೋಪಾಲಗಂಜ್‌ನ ಡುಮರಿಯಾಗಾಟ್ ಮತ್ತು ಮುಜಫರ್‌ಪುರದ ರೇವಾಘಾಟ್‌ನ ಗಂಡಕ್ ನದಿ ತಾಣಗಳು ಅತಿ ತೀವ್ರ ಪ್ರವಾಹದ ಮಟ್ಟ ತಲುಪಿದ್ದವು.

ಕೇಂದ್ರ ಜಲ ಆಯೋಗದ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ 2021ರಲ್ಲಿಯೂ ಬಿಹಾರದ ಹಲವು ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಪ್ರವಾಹದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ದಾಖಲಾಗಿತ್ತು.

ಇತ್ತೀಚಿನ ಪ್ರವಾಹದ ಅನುಭವಗಳು

2024ರ ಅನುಭವವೂ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಸಂದೇಶ

2024ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ನೇಪಾಳ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಿಹಾರದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಭಾರಿ ಮಳೆಯ ನಂತರ ಗಂಡಕ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಪ್ರವಾಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿತ್ತು. ಕೇಂದ್ರ ಜಲ ಆಯೋಗವು ಗಂಡಕ್, ಬಾಗ್ಮತಿ, ಕೋಸಿ ಮತ್ತು ಇತರ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ 48 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ತೀವ್ರ ಪ್ರವಾಹದ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿತ್ತು.

ವಾಲ್ಮೀಕಿನಗರ ಗಂಡಕ್ ಬ್ಯಾರೇಜ್‌ನಲ್ಲಿ 2024ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 28ರಂದು ಸುಮಾರು 5.625 ಲಕ್ಷ ಕ್ಯೂಸೆಕ್ ನೀರಿನ ಹರಿವು ದಾಖಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಹರಿವುಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಬಿಹಾರದ ನೀರಾವರಿ ಇಲಾಖೆಯ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಹಿಂದಿನ ಘಟನೆಗಳು ಒಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತವೆ: ನೇಪಾಳದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಅತಿವೃಷ್ಟಿ, ಹಿಮನದಿ ಕುಸಿತ ಅಥವಾ ಆಕಸ್ಮಿಕ ನೀರಿನ ಬಿಡುಗಡೆಯಂತಹ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಬಿಹಾರ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ

ಆತಂಕ ಕಡಿಮೆಯಾದರೂ ಎಚ್ಚರಿಕೆ

ಆಗಸ್ಟ್ 27ರ ಬೆಳಗ್ಗಿನ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರದಿಗಳು ಗಂಡಕ್ ಬ್ಯಾರೇಜ್‌ನ ನೀರಿನ ಹರಿವು ರಾತ್ರಿ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟ ತಲುಪಿದ ನಂತರ ಇಳಿಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿವೆ. ಕೆಲವು ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ರಾತ್ರೋರಾತ್ರಿ ಹರಿವಿನಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಇಳಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದು, ಬಿಹಾರದ ಕಟ್ಟೆಗಳು ಕೂಡ ಒತ್ತಡವನ್ನು ತಡೆದುಕೊಂಡಿವೆ.

ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಪಾಯ ನಿವಾರಣೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನೇಪಾಳದ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ನೀರಿನ ಹರಿವು ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಅಥವಾ ಹೊಸ ಭೂಕುಸಿತ/ಹಿಮನದಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಘಟನೆ ಸಂಭವಿಸಿದರೆ ಕೆಳಭಾಗದ ನದಿಗಳ ಸ್ಥಿತಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು.

ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿನ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರವಾಹ ಮುನ್ಸೂಚನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಇತ್ತೀಚಿನ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಗೋಪಾಲಗಂಜ್‌ನ ಡುಮರಿಯಾಗಾಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಗಂಡಕ್ ನದಿ ಅಪಾಯದ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿದ್ದುದೂ, ಮುಜಫರ್‌ಪುರದ ರೇವಾಘಾಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿದ್ದುದೂ ದಾಖಲಾಗಿತ್ತು.

ಮುಂದಿನ ಅಣಿಯಾದ 24 ಗಂಟೆಗಳು

ಮುಂದಿನ 24 ಗಂಟೆಗಳು ಏಕೆ ಮುಖ್ಯ?

ಮುಂದಿನ 24 ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಅಂಶಗಳು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಲಿವೆ:

ಮೊದಲನೆಯದು — ನೇಪಾಳದಿಂದ ಕೆಳಮುಖವಾಗಿ ಬರುವ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣ.

ಎರಡನೆಯದು — ಗಂಡಕ್ ಮತ್ತು ನಾರಾಯಣಿ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟದ ಬದಲಾವಣೆ.

ಮೂರನೆಯದು — ಬ್ಯಾರೇಜ್‌ಗಳು, ಕಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾಗುವ ಒತ್ತಡ.

ಈ ಮೂರು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿಯೇ ಬಿಹಾರ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳಾಂತರದ ಅಗತ್ಯ ಎಷ್ಟಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಆಡಳಿತ ನಿರ್ಧರಿಸಲಿದೆ.

ಜನರಿಗೆ ಆಡಳಿತದ ಮನವಿ

ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಜನರು ಆತಂಕಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬಾರದು, ಆದರೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ನದಿ ದಡ, ಬ್ಯಾರೇಜ್ ಮತ್ತು ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಅನಗತ್ಯವಾಗಿ ತೆರಳದಂತೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅಧಿಕೃತ ಆಡಳಿತ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ನಂಬಬೇಕು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡುವ ಪರಿಶೀಲಿಸದ ಪ್ರವಾಹದ ವಿಡಿಯೊಗಳು, ನೀರಿನ ಮಟ್ಟದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಅಥವಾ ವದಂತಿಗಳನ್ನು ನಂಬಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳ್ಳುವುದಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಅಪಾಯದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಮರಳುವುದಾಗಲಿ ಮಾಡಬಾರದು.

ಒಟ್ಟಾರೆ ಚಿತ್ರ

ನೇಪಾಳದ ದುರಂತವು ಹಿಮಾಲಯದ ಮೇಲ್ಭಾಗ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಗಂಗಾ ಸಮತಟ್ಟಿನ ಕೆಳಭಾಗಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ಜಲವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನೇರ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ನೆನಪಿಸಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಗಂಡಕ್‌ನ ಹರಿವು ಇಳಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಬಿಹಾರಕ್ಕೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ನೆಮ್ಮದಿ ನೀಡಿದರೂ, ಹಿಂದಿನ 2017, 2020, 2021 ಮತ್ತು 2024ರ ಅನುಭವಗಳು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತವೆ.

ಹೀಗಾಗಿ “ತಕ್ಷಣದ ದೊಡ್ಡ ಅಪಾಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ” ಎನ್ನುವ ಸೂಚನೆಗಳಿದ್ದರೂ, “ಅಪಾಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮುಗಿದಿದೆ” ಎಂದು ಹೇಳಲು ಇನ್ನೂ ಸಮಯವಾಗಿಲ್ಲ. ನೇಪಾಳದ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ಗಂಡಕ್–ನಾರಾಯಣಿ ನದಿಗಳ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾರೇಜ್‌ನ ಹರಿವುಗಳ ಮೇಲೆ ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳ ನಿಗಾವೇ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ.