ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಗೌರವಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಕಲಾವಿದರ ಜೀವಮಾನದ ಕನಸಾಗಿರುತ್ತವೆ. 72 ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಸಂಭ್ರಮದ ಈ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ದೇಶದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಹಾಗೂ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಮುಡಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡ ಪ್ರತಿಭಾನ್ವಿತ ತಾರೆಯರು ಯಾರು ಎಂಬ ಕುತೂಹಲ ಮೂಡುವುದು ಸಹಜ. ಭಾರತೀಯ ಸಿನಿರಂಗದ ಇಬ್ಬರು ದಂತಕಥೆಗಳಾದ ಬೆಂಗಾಲಿ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಮಹಾನಾಯಕ ಉತ್ತಮ್ ಕುಮಾರ್ ಹಾಗೂ ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಹಿರಿಯ ನಟಿ ನರ್ಗಿಸ್ ದತ್ ಅವರು ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರಾದ ಮೊದಲ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಆರಂಭಗೊಂಡಿದ್ದು 1954 ರಲ್ಲಿ. ಆದರೆ ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಟನೆ ಅಥವಾ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಭಾಗಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಪದ್ಧತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು, ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷಾ ಸಿನಿಮಾಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನಂತರ ಕಲಾವಿದರು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. 1967 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, 1968 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನಟ-ನಟಿಯರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು.
ಬೆಂಗಾಲಿ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಮಹಾನ್ ನಟ ಉತ್ತಮ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರು ದೇಶದ ಮೊದಲ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾದರು. ಸುನಿಲ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ನಿರ್ದೇಶನದ ಆಂಟನಿ ಫಿರಿಂಗಿ ಹಾಗೂ ಸತ್ಯಜಿತ್ ರೇ ನಿರ್ದೇಶನದ ಚಿರಿಯಾಖಾನಾ ಎಂಬ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಅದ್ಭುತ ನಟನೆಗಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಈ ಗೌರವ ಒಲಿಯಿತು. ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಬದಲು ಭರತ್ ಅವಾರ್ಡ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷಾ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಒಬ್ಬ ಮಹಾನ್ ನಟನಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ಮೊದಲ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದಕ್ಕಿದ್ದು ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಬಹುಮುಖ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಸಂದ ಗೌರವವಾಗಿತ್ತು.
ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಟಿ ನರ್ಗಿಸ್ ದತ್ ಅವರು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ಪ್ರಮುಖ ನಟಿಯಾಗಿ ಅವರು ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಕೊನೆಯ ಚಿತ್ರವಾದ ರಾತ್ ಔರ್ ದಿನ್ ಚಿತ್ರದ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿತು. ಮಾನಸಿಕ ತೊಳಲಾಟದ ಸಂಕೀರ್ಣ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ನಿಭಾಯಿಸಿದ್ದ ನರ್ಗಿಸ್ ಅವರ ಅಭಿನಯ ಎಲ್ಲರ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಆ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಊರ್ವಶಿ ಅವಾರ್ಡ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಈ ಗೌರವಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೂ ವಿಸ್ತಾರಗೊಂಡಿತು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದ 72 ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಮ್ಮುಟ್ಟಿ ಅವರು ಭ್ರಮಯುಗಂ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ತಿಕ್ ಆರ್ಯನ್ ಅವರು ಚಂದು ಚಾಂಪಿಯನ್ ಚಿತ್ರದ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಆರ್ಟಿಕಲ್ 370 ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಯಾಮಿ ಗೌತಮ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತೀಯ ಸಿನಿಮಾ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೇ ಹೊಸ ತಾರೆಯರು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆದ್ದರೂ, ಈ ಗೌರವದ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತಾಗಿ ಉತ್ತಮ್ ಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ನರ್ಗಿಸ್ ದತ್ ಅವರ ಹೆಸರು ಸುವರ್ಣಾಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿದೆ.