ಜಿಮ್, ಉದ್ಯೋಗ ಅಥವಾ ಪ್ರಯಾಣದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ನೀರು ಬಾಟಲಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತೀರಾ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳು ಹಗುರ, ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಒಯ್ಯಲು ಸುಲಭ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಇವುಗಳನ್ನು ಆದ್ಯತೆಯಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಈ ಸುಲಭ ಲಭ್ಯತೆಯ ಹಿಂದೆ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯುಂಟುಮಾಡುವ ಗಂಭೀರ ಮತ್ತು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸತ್ಯಗಳು ಅಡಗಿವೆ ಎಂಬುದು ಬಹುತೇಕರಿಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬಾಟಲಿಗಳ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಐದು ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ ಆಧಾರಿತ ಅಪಾಯಗಳ ವಿವರ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ಹಳೆಯ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬಾಟಲಿಗಳಿಂದ ಹಾನಿಕಾರಕ ಕಣಗಳ ಬಿಡುಗಡೆ: ನಾವು ಬಳಸುವ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬಾಟಲಿಗಳಿಗೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆಯುಷ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಬಾಟಲಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಬಳಸಿದಾಗ ಅಥವಾ ತೊಳೆಯುವಾಗ ಅದರಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣಿಸದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಬಿರುಕುಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ತಾಪಮಾನ, ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ನ ಮಾಲಿಕ್ಯೂಲ್ ರಚನೆಯು ಶಿಥಿಲಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅಲ್ಡಿಹೈಡ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅಸಿಟೋನ್ ಮಾದರಿಯ ಕಣಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದಲ್ಲದೆ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಬಿರುಕುಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳು ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
ಬಿಪಿಎ ಫ್ರೀ (BPA-Free) ಎಂಬುದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸುರಕ್ಷಿತವಲ್ಲ: ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ “ಬಿಪಿಎ ಫ್ರೀ” ಎಂದು ನಮೂದಿಸಲಾದ ಬಾಟಲಿಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಖರೀದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಬಿಪಿಎ ಬದಲಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುವ ಬಿಪಿಎಸ್ (BPS) ಮತ್ತು ಬಿಪಿಎಫ್ (BPF) ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಸಹ ಮಾನವನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಹಾರ್ಮೋನ್ ಏರುಪೇರು, ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಹಾಗೂ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಮೆದುಳಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಲ್ಲವು. ತಾಪಮಾನಕ್ಕೆ ಒಡ್ಡಿಕೊಂಡಾಗ ಬಿಪಿಎಸ್ ರಾಸಾಯನಿಕವು ಬಿಪಿಎ ನಷ್ಟೇ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನೀರಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.
ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿಟ್ಟ ಬಾಟಲಿಗಳಲ್ಲಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ರೂಪಾಂತರ: ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬಾಟಲಿಗಳನ್ನು ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ 50 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದಾಗ, ಅದರ ಒಳಗಿನ ಪಾಲಿಮರ್‌ಗಳು ಕರಗಿ ಫಾರ್ಮಾಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಮತ್ತು ಅಸಿಟಾಲ್ಡಿಹೈಡ್‌ನಂತಹ ಹಾನಿಕಾರಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇವು ನೀರಿನ ಪಿಎಚ್ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ ಅದನ್ನು ಆಮ್ಲೀಯವಾಗಿಸುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಫಾರ್ಮಾಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಲ್ಲ ರಾಸಾಯನಿಕವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಬಾಟಲಿಗಳ ಉತ್ಪಾದನಾ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಉಂಟಾಗುವ ಮಾಲಿನ್ಯ: ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬಾಟಲಿಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ತುಂಬುವ ಮುನ್ನವೇ, ಉತ್ಪಾದನಾ ಯಂತ್ರಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕಣಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಧೂಳು ಬಾಟಲಿಯ ಒಳಗೆ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ ಮರುಬಳಕೆಯ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬಳಸಿ ತಯಾರಿಸುವ ಬಾಟಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಡಿಟರ್ಜೆಂಟ್ ಅಥವಾ ಕೈಗಾರಿಕಾ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಕುರುಹುಗಳು ಅಣು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ನೀರು ಕೂಡ ಬಾಟಲಿಗೆ ಸೇರಿದ ನಂತರ ಕಲುಷಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳ ತಾಣವಾಗುವ ಬಯೋಫಿಲ್ಮ್ (Biofilm) ಸಮಸ್ಯೆ: ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬಾಟಲಿಯಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ನೀರು ಕುಡಿಯುವಾಗ ಬಾಯಿಯ ಲಾಲಾರಸ ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳು ಬಾಟಲಿಯ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ದಿನಕಳೆದಂತೆ ಇವು ‘ಬಯೋಫಿಲ್ಮ್’ ಎಂಬ ತೆಳುವಾದ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಪದರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬಾಟಲಿಗಳನ್ನು ತೊಳೆದರೂ ಈ ಪದರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಒಂದು ವಾರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಿದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬಾಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಶೌಚಾಲಯದ ಸೀಟ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇ-ಕೋಲೈ ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ಯಾಫಿಲೋಕೊಕಸ್ ತಳಿಯ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ.
ಸುರಕ್ಷಿತ ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗ: ಈ ಎಲ್ಲಾ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಬಂಧಿ ಅಪಾಯಗಳಿಂದ ಪಾರಾಗಲು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬಾಟಲಿಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ. ಇದಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಬೋರೋಸಿಲಿಕೇಟ್ ಗ್ಲಾಸ್ (Borosilicate Glass) ಬಾಟಲಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯಕರ. ಇವು ತಾಪಮಾನಕ್ಕೆ ಒಡ್ಡಿಕೊಂಡರೂ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಅಥವಾ ಬಯೋಫಿಲ್ಮ್‌ಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ನೈಜ ರುಚಿ ಹಾಗೂ ಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
