ಮೇಕೆದಾಟು ವಿವಾದ ಮತ್ತೆ ತೀವ್ರ: ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಕ್ಕಿನ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗೆ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ತೀವ್ರ ವಿರೋಧ; ಎಐಎಡಿಎಂಕೆಯ ಕೋವೈ ಸತ್ಯನ್ ಎಚ್ಚರಿಕೆ

ಚೆನ್ನೈ/ಬೆಂಗಳೂರು-: ಕಾವೇರಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೇಕೆದಾಟು ಬಳಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿರುವ ಸಮತೋಲನ ಜಲಾಶಯ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತೆ ರಾಜಕೀಯ ಹಾಗೂ ಕಾನೂನು ಸಂಘರ್ಷದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ತನ್ನ ನಿಲುವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ತೀವ್ರ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಎಐಎಡಿಎಂಕೆ ನಾಯಕ ಕೋವೈ ಸತ್ಯನ್, ಮೇಕೆದಾಟು ಕುರಿತು ಕರ್ನಾಟಕದ ನಾಯಕರು ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಜನರನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ, ಯಾವುದೇ ಏಕಪಕ್ಷೀಯ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡರೆ ಅದು ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಆದೇಶಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಕರ್ನಾಟಕ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಹಾಗೂ ಸಚಿವ ಎನ್. ಚೆಲುವರಾಯಸ್ವಾಮಿ ಅವರು ಮೇಕೆದಾಟು ಯೋಜನೆ ಕುರಿತು ನಿರಂತರವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಕೋವೈ ಸತ್ಯನ್ ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಕಾವೇರಿ ನೀರು ಹಂಚಿಕೆ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪು ಮತ್ತು ಅದರ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕಾಗಿ ರೂಪಿಸಲಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿರುವುದರಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕವು ಏಕಪಕ್ಷೀಯವಾಗಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಅವರ ವಾದ. ಮೇಕೆದಾಟು ಕುರಿತು ಯಾವುದೇ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡರೂ ಅದು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅವಮಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಅವರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸತ್ಯನ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಮೇಕೆದಾಟು ವಿಷಯವನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬದಲು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಬಗೆಹರಿಸಬೇಕು. ಕರ್ನಾಟಕದ ನಾಯಕರು ನೀಡುತ್ತಿರುವ “ಅರ್ಧಬೇಯಿಸಿದ” ಹೇಳಿಕೆಗಳಿಂದ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು புரிதல் ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪವನ್ನೂ ಅವರು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಕಾನೂನು ಮೂಲಗಳು

ಆದರೆ ವಾಸ್ತವ ಕಾನೂನು ಸ್ಥಿತಿ ಏನು?

ಮೇಕೆದಾಟು ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ “ಕರ್ನಾಟಕ ಒಂದು ಕಲ್ಲನ್ನೂ ಅಲುಗಾಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ” ಎಂಬ ರಾಜಕೀಯ ಹೇಳಿಕೆ ಮತ್ತು “ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಯೋಜನೆ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಹಕ್ಕಿದೆ” ಎಂಬ ಕರ್ನಾಟಕದ ವಾದ—ಇವೆರಡನ್ನೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನೋಡುವುದು ಅಗತ್ಯ.

2018ರಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕಾವೇರಿ ನೀರು ಹಂಚಿಕೆ ವಿವಾದದ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದ ಬಳಿಕ, ಕಾವೇರಿ ನೀರು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (CWMA) ಮತ್ತು ಕಾವೇರಿ ನೀರು ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಮಿತಿ (CWRC) ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಮೇಕೆದಾಟು ಯೋಜನೆಯ ಕುರಿತು ಕೇಂದ್ರ ಜಲ ಆಯೋಗ (CWC) 2018ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ವಿವರವಾದ ಯೋಜನಾ ವರದಿ (DPR) ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ತಾತ್ವಿಕ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆ ಅನುಮತಿ ಯೋಜನೆ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅಂತಿಮ ಅನುಮತಿ ಅಲ್ಲ. ಯೋಜನೆಯ DPR ಅನ್ನು CWMA ಸೇರಿದಂತೆ ಸಂಬಂಧಿತ ತಾಂತ್ರಿಕ ಹಾಗೂ ಕಾನೂನು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕೆಂಬ ಷರತ್ತು ಇತ್ತು.

2019ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ತನ್ನ DPR ಅನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕಾವೇರಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಒಮ್ಮತದ ಕೊರತೆಯಿಂದ CWMA ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯದೆ ಉಳಿಯಿತು.

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ

2025ರ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮಹತ್ವದ್ದು

ಮೇಕೆದಾಟು ಕುರಿತ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಆಕ್ಷೇಪವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ 2025ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, CWC ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ DPR ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ನೀಡಿದ್ದ ಅನುಮತಿ ಅಂತಿಮ ಯೋಜನಾ ಅನುಮೋದನೆಗೆ ಸಮನಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು.

DPR ಅನ್ನು CWMA ಸೇರಿದಂತೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕೆಂಬ ಅಂಶಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಒತ್ತು ನೀಡಿತು. ಹೀಗಾಗಿ, “ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮೇಕೆದಾಟು ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಸಿರು ನಿಶಾನೆ ನೀಡಿದೆ” ಎಂಬ ಸರಳೀಕೃತ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವೂ ಸರಿಯಲ್ಲ; ಅದೇ ರೀತಿ “ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಯೋಜನೆ ನಿರ್ಮಿಸುವುದನ್ನೇ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಿದೆ” ಎನ್ನುವುದೂ ನಿಖರವಾದ ಕಾನೂನು ಚಿತ್ರಣವಲ್ಲ.

ವಿವಾದದ ಪ್ರಗತಿ

2026ರಲ್ಲಿ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಹೊಸ ತಿರುವು

2026ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಮೇಕೆದಾಟು DPR ಕುರಿತಂತೆ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ನಡೆಯಿತು. ಕೇಂದ್ರ ಜಲ ಆಯೋಗವು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ DPR ಅನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿ, ಕಾವೇರಿ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯ ತೀರ್ಪು ಹಾಗೂ 2018ರ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿತು ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.

ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ 2.2 TMC ನೀರನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿರುವುದು ಕಾವೇರಿ ನೀರು ಹಂಚಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಯೋಜನೆ ತಿರಸ್ಕೃತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುವುದಕ್ಕಿಂತ, DPRಗೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮತ್ತು ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣಗಳನ್ನು ಕೇಳಲಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರ.

ಕರ್ನಾಟಕ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಕೂಡ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕೆಲವು ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದಾರೆ, ಯೋಜನೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು. ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲೇ ಮುಂದುವರಿಸುವುದಾಗಿ ಅವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದರು.

ಯೋಜನೆಯ ಲಾಭಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶ

“ಮೇಕೆದಾಟು ತಮಿಳುನಾಡಿಗೂ ಲಾಭ”

ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ವಾದವೆಂದರೆ ಮೇಕೆದಾಟು ಯೋಜನೆಯು ಹೊಸ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಾಗಿ ಕಾವೇರಿ ನೀರನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಇದು ಸಮತೋಲನ ಜಲಾಶಯವಾಗಿದ್ದು, ನೀರಿನ ಹರಿವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು.

ಜುಲೈ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಿವಕುಮಾರ್, ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಲಾಭ ದೊರೆಯಲಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 400 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು. ಯೋಜನೆಯ ನೀರನ್ನು ಹೊಸ ಕರ್ನಾಟಕ ನೀರಾವರಿ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಬಳಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಅವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದರು.

ಆಗಸ್ಟ್ 20ರಂದು ದಕ್ಷಿಣ ವಲಯ ಮಂಡಳಿ ಸಭೆಯ ನಂತರವೂ ಶಿವಕುಮಾರ್ ಇದೇ ನಿಲುವನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದರು. ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಜಲಾಶಯದಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿಗಾಗಿ ಸುಮಾರು 5 TMC ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಉಳಿದ ನೀರಿನ ಬಹುಪಾಲು ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸಿದರು. ಕಾವೇರಿ ಸೇರಿದಂತೆ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ನದಿಗಳನ್ನು “ನೀರು ಹಂಚಿಕೆ”ಗಿಂತ “ನೀರಿನ ಸಹಕಾರ”ದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಬೇಕು ಎಂದೂ ಅವರು ಕರೆ ನೀಡಿದರು.

ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಅಂತರ್‌ರಾಜ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳು

ಯೋಜನೆಯ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶ

ಮೇಕೆದಾಟು ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 4.75 TMC ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಒದಗಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 400 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳಾಗಿವೆ. ಪರಿಸರ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮುಳುಗಡೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಪರಿಸರ ಪರಿಣಾಮಗಳೂ ಉಂಟಾಗಬಹುದು.ಇದರಿಂದ ಮೇಕೆದಾಟು ಕೇವಲ ಕಾವೇರಿ ನೀರು ಹಂಚಿಕೆ ವಿಚಾರವಲ್ಲ; ನೀರಿನ ಹಕ್ಕು, ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ಅಂತರ್‌ರಾಜ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಬಹುಮಟ್ಟದ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.

ತಮಿಳುನಾಡಿನ ನಿಲುವು ಇನ್ನೂ ಕಠಿಣ

ತಮಿಳುನಾಡು ಮೇಕೆದಾಟು ಯೋಜನೆಯಿಂದ ತನ್ನ ಪಾಲಿನ ಕಾವೇರಿ ನೀರಿನ ಹರಿವು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗಬಹುದು ಎಂದು ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಿದೆ.

2026ರ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡು ವಿಧಾನಸಭೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೇಕೆದಾಟು ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ನಿರ್ಣಯ ಅಂಗೀಕರಿಸಿತ್ತು. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು DPRಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಬಾರದು ಎಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿತ್ತು.

ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲೂ ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರ ತನ್ನ ನಿಲುವನ್ನು ಮೃದುಗೊಳಿಸಿಲ್ಲ. ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿ. ಜೋಸೆಫ್ ವಿಜಯ್ ಅವರು ಕಾವೇರಿ ನೀರಿನ ಹಕ್ಕು ಅಥವಾ ಮೇಕೆದಾಟು ತಡೆಯುವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ರಾಜಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದರು. ಅದೇ ವೇಳೆ, ಮಾತುಕತೆಯ ಮೂಲಕ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಳ್ಳಿಹಾಕುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದಿದ್ದರು.

ತಕ್ಷಣದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳು

ಕಾವೇರಿ ನೀರಿನ ತಕ್ಷಣದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಇಂಧನ

ಮೇಕೆದಾಟು ವಿವಾದದ ಜತೆಗೆ 2026ರ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ನೀರು ಬಿಡುಗಡೆ ವಿಚಾರವೂ ಕರ್ನಾಟಕ–ತಮಿಳುನಾಡು ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಿಗಿಗೊಳಿಸಿದೆ.

ಆಗಸ್ಟ್ 24ರಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ಕಾವೇರಿ ನೀರಿನ ಹಂಚಿಕೆ ಕುರಿತ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಅಹವಾಲನ್ನು ಮೊದಲು ಕಾವೇರಿ ನೀರು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಮುಂದೆ ಮಂಡಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ ಕಾವೇರಿ ಸಂಬಂಧಿತ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಸಂಬಂಧಿತ ಶಾಸನಬದ್ಧ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಬಗೆಹರಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಯಿತು.ಇದೇ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೇಕೆದಾಟು ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಉಲ್ಬಣಗೊಂಡಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ.

ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಮುಂದಿನ ಹಂತದ ಅನುಮತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ಸಚಿವ ಎನ್. ಚೆಲುವರಾಯಸ್ವಾಮಿ ಅವರು 2027ರ ಆಗಸ್ಟ್ ವೇಳೆಗೆ ಮೇಕೆದಾಟು ಯೋಜನೆಗೆ ಶಂಕುಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಹೇಳಿದ್ದರು. DPR ಅನ್ನು ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಮತ್ತೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದೂ ಅವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ತಮಿಳುನಾಡು ಯಾವುದೇ ಅಂತಿಮ ಅನುಮೋದನೆಗೂ ಮುನ್ನ ತನ್ನ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ. ತಮಿಳುನಾಡಿನ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳೂ ಮೇಕೆದಾಟು ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ನಿಲುವು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಹೀಗಾಗಿ, ಮೇಕೆದಾಟು ಯೋಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು “ಕರ್ನಾಟಕ ಗೆದ್ದಿದೆ” ಅಥವಾ “ತಮಿಳುನಾಡು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಡೆದಿದೆ” ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಸರಳೀಕರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ DPR, ಕೇಂದ್ರ ಜಲ ಆಯೋಗ, CWMA, ಪರಿಸರ–ಅರಣ್ಯ ಅನುಮತಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಇನ್ನೂ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿವೆ.

ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಸತ್ಯತೆ

ರಾಜಕೀಯ ಮಾತಿನಾಚೆಗಿನ ವಾಸ್ತವ

ಕೋವೈ ಸತ್ಯನ್ ಅವರ “ಒಂದು ಕಲ್ಲನ್ನೂ ಅಲುಗಾಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ” ಎಂಬ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ರಾಜಕೀಯ ನಿಲುವಿನ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮೇಕೆದಾಟು ಕುರಿತ ಕಾನೂನು ಸ್ಥಿತಿ ಅಷ್ಟು ಸರಳವಲ್ಲ. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕರ್ನಾಟಕದ DPR ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿಲ್ಲ; ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ DPR ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಮಾಣ ಅನುಮತಿಯಾಗಿಯೂ ಪರಿಗಣಿಸಿಲ್ಲ.

ಮುಂದಿನ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಹಂತವು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿದ DPR ಅನ್ನು ಕೇಂದ್ರದ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಾವೇರಿ ನೀರು ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಪರಿಸರ–ಅರಣ್ಯ ಅನುಮತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಆಗಲಿದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ನಡುವೆ ಕರ್ನಾಟಕವು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ತನ್ನ ನೀರಿನ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವೆಂದು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ತಮಿಳುನಾಡು ತನ್ನ ಕಾವೇರಿ ಪಾಲಿನ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಒತ್ತಡ ಮುಂದುವರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ, 2026ರ ಆಗಸ್ಟ್ 27ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮೇಕೆದಾಟು ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಯೋಜನೆಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು, ಕಾನೂನು–ತಾಂತ್ರಿಕ ಅನುಮೋದನೆ ಮತ್ತು ಎರಡು ರಾಜ್ಯಗಳ ರಾಜಕೀಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳ ನಡುವಿನ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವ ಅಂತರ್‌ರಾಜ್ಯ ಜಲವಿವಾದದ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.