ನವದೆಹಲಿ- 2025ರ ನವೆಂಬರ್ 10ರಂದು ರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜಧಾನಿಯ ಕೆಂಪುಕೋಟೆ ಸಮೀಪ ನಡೆದ ಕಾರ್ಬಾಂಬ್ ಸ್ಫೋಟದ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಹೊಸ ಮಾಹಿತಿ ಹೊರಬಿದ್ದಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆ (NIA) ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ಚಾರ್ಜ್ಶೀಟ್ ಪ್ರಕಾರ, ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ದಾಳಿಕೋರ ಉಮರ್ ಉನ್ ನಬಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಕೆಂಪುಕೋಟೆಯನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಚಾಂದಿನಿ ಚೌಕ್ನ ಜೈನ ದೇವಾಲಯವಾದ ಲಾಲ್ ಮಂದಿರದ ಬಳಿ ಸ್ಫೋಟಕಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದ ಹ್ಯುಂಡೈ i20 ಕಾರನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದು ಆತನ ಆರಂಭಿಕ ಯೋಜನೆಯಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಆರೋಪಿಸಿದೆ.
ಸಂಜೆ ಸುಮಾರು 6.37ಕ್ಕೆ ನಬಿ ಲಾಲ್ ಮಂದಿರದ ಬಳಿ ಕಾರು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಆದರೆ ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದ ಭಾರೀ ಸಂಚಾರ ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸರ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ, ಆತ ಯು-ಟರ್ನ್ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಕೆಂಪುಕೋಟೆ ಕಡೆಗೆ ತೆರಳಿದನು ಎಂದು CCTV ದೃಶ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ತನಿಖಾ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ NIA ಹೇಳಿದೆ. ಸುಮಾರು 13 ನಿಮಿಷಗಳ ಬಳಿಕ, 6.50ರ ವೇಳೆಗೆ, ಕೆಂಪುಕೋಟೆ ಸಮೀಪ ಕಾರಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಸ್ಫೋಟ ಸಂಭವಿಸಿತು.
ಸ್ಫೋಟದ ಪರಿಣಾಮಗಳು
11 ಮಂದಿ ಸಾವು, 29 ಮಂದಿ ಗಾಯ
2025ರ ನವೆಂಬರ್ 10ರಂದು ನಡೆದ ಈ ಸ್ಫೋಟದಲ್ಲಿ 11 ಮಂದಿ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದು, 29 ಮಂದಿ ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದರು ಎಂದು NIA ಪ್ರಕರಣದ ಹಿಂದಿನ ಚಾರ್ಜ್ಶೀಟ್ ವರದಿಗಳಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿತ್ತು. ಸ್ಫೋಟದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ i20 ಕಾರನ್ನು ವಾಹನಾಧಾರಿತ ಸುಧಾರಿತ ಸ್ಫೋಟಕ ಸಾಧನ (VBIED) ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಆರೋಪಿಸಿದೆ.
ತನಿಖೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕಾರಿನೊಳಗಿದ್ದ ನಬಿಯೇ ಸ್ಫೋಟವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪ್ರಚೋದಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಸ್ಫೋಟದ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾದ DNA ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳು ನಬಿ ಸ್ಫೋಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಾಹನದಲ್ಲಿದ್ದುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಚಾರ್ಜ್ಶೀಟ್ ಹೇಳಿದೆ.
ಸ್ಫೋಟದ ಗುರಿ
ಕೆಂಪುಕೋಟೆ ಏಕೆ?
ಲಾಲ್ ಮಂದಿರದ ಬಳಿ ಯೋಜನೆ ವಿಫಲವಾದ ನಂತರ ಕೆಂಪುಕೋಟೆಯನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಆಕಸ್ಮಿಕ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಎಂದು NIA ತನಿಖೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ನಬಿ 2023ರಿಂದ 2025ರ ನಡುವೆ ಕೆಂಪುಕೋಟೆಗೆ ಸುಮಾರು 12 ಬಾರಿ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದನು. ಸ್ಫೋಟಕ್ಕೂ ಸುಮಾರು ಆರು ತಿಂಗಳ ಮೊದಲು, ಮೇ 1ರಂದು ಆತ ಕೊನೆಯ ಬಾರಿ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದನು. ಈ ಭೇಟಿಗಳು ಪ್ರವಾಸ ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ಭೇಟಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ದಾಳಿಗೆ ಮುನ್ನ ನಡೆಸಿದ ಪರಿಶೀಲನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಭೇಟಿಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ಗಳನ್ನು ಸ್ವಿಚ್ಆಫ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬ ಅಂಶವೂ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಚಲನವಲನದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿರಬಹುದು ಎಂದು NIA ಶಂಕಿಸಿದೆ.
ದಾಳಿಯ ಸಿದ್ಧತೆ
ಕೊಠಡಿಯಿಂದ ದಾಳಿಯ ಸಿದ್ಧತೆ
ದಾಳಿಗೂ ಮುನ್ನ ನಬಿ ಹರಿಯಾಣದ ನೂಹ್ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 11 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಬಾಡಿಗೆ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದ್ದನು ಎಂದು ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ NIA ಆರೋಪಿಸಿದೆ. ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಫೋಟಕಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ನಡೆದಿದ್ದವು ಎಂದು ತನಿಖೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಚಾರ್ಜ್ಶೀಟ್ನಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಸ್ಫೋಟಕ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಪರ್ಯಾಯ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಲು ನಬಿ ಹಾಗೂ ಇತರ ಆರೋಪಿಗಳು ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದರು ಎಂಬ ಆರೋಪ.
ಕೆಲವು ಡಿಜಿಟಲ್ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಪೆನ್ಡ್ರೈವ್ಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಫೋಟಕ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ ಎಂದು NIA ಹೇಳಿದೆ. ಇಂತಹ ವಿವರಗಳು ತನಿಖೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರೂ, ಸ್ಫೋಟಕ ತಯಾರಿಕೆಯ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಮರುಪ್ರಕಟಿಸುವುದು ಭದ್ರತಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ.
‘ಮೂತ್ರದಿಂದ ಯೂರಿಯಾ’ ಆರೋಪ
ಚಾರ್ಜ್ಶೀಟ್ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವ ಆರೋಪವೆಂದರೆ, ನಬಿ ಸ್ಫೋಟಕ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಬಳಸಬಹುದಾದ ಯೂರಿಯಾವನ್ನು ಮೂತ್ರದಿಂದ ಪಡೆಯುವ ಪರ್ಯಾಯ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದನು ಎಂಬುದು.
ನಬಿಯ ಬಾಡಿಗೆ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೂತ್ರದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಪಾಲಿಥಿನ್ ಚೀಲಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದಾಗಿ ಸಾಕ್ಷಿಯೊಬ್ಬರು ಹೇಳಿರುವುದನ್ನೂ NIA ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಅಂಶವು NIAಯ ತನಿಖಾ ಆರೋಪ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು; ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಆರೋಪಗಳು ಸಾಬೀತಾಗಿವೆ ಎಂದು ಇದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಜಾಲದ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೇ ರೂಪುಗೊಂಡಿತ್ತೇ ಜಾಲ?
ಮೇ 2026ರಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ಸುಮಾರು 7,500 ಪುಟಗಳ ಚಾರ್ಜ್ಶೀಟ್ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಆಯಾಮ ನೀಡಿತ್ತು. NIA ಪ್ರಕಾರ, ನಬಿ 2022ರ ಆರಂಭದಿಂದಲೇ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದ Ansar Ghazwat-ul-Hind (AGuH) ಜಾಲವನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿದ್ದನು. ಸಂಸ್ಥೆ ಇದನ್ನು ಅಲ್-ಖೈದಾ ಇನ್ ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಸಬ್ಕಾಂಟಿನೆಂಟ್ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಘಟನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿರುವ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದೆ.
NIA ಆರೋಪದ ಪ್ರಕಾರ, ನಬಿ ಈ ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತಿದ್ದನು. ನೇಮಕಾತಿ, ಸಭೆಗಳ ಆಯೋಜನೆ, ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ದಾಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಸಿದ್ಧತೆಗಳಲ್ಲಿ ಆತ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಸಂಸ್ಥೆ ಹೇಳಿದೆ.
ಜೂನ್ 2026ರಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ಪೂರಕ ಚಾರ್ಜ್ಶೀಟ್ನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಜ್ಶೀಟ್ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಆರೋಪಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 13ಕ್ಕೆ ಏರಿತು.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾಥೆನ್ಗಳ ಬಳಕೆ
ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಗತ್ತೂ ತನಿಖೆಯ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ
ಪ್ರಕರಣದ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗತಿ ಹೊರಬಂದಿದೆ. ಆರೋಪಿಗಳು ಆನ್ಲೈನ್ ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು AI ಸೇರಿದಂತೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸ್ಫೋಟಕ ಹಾಗೂ ದಾಳಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು NIA ಆರೋಪಿಸಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಚಾರ್ಜ್ಶೀಟ್ನಲ್ಲಿ ChatGPT ಸೇರಿದಂತೆ AI ಸಾಧನಗಳ ಬಳಕೆಯ ಆರೋಪವೂ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿದೆ.
ಇದು ಭದ್ರತಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮುಂದೆ ಹೊಸ ಸವಾಲನ್ನು ಎತ್ತುತ್ತದೆ: ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ಜಾಲಗಳು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಅಥವಾ ತರಬೇತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಇಂಟರ್ನೆಟ್, ಎನ್ಕ್ರಿಪ್ಟೆಡ್ ಸಂವಹನ ಮತ್ತು AI ಆಧಾರಿತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನೂ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ.
ಕರಣಿಕ ಘಟನೆಗಳು
ಹಿಂದಿನ ತನಿಖೆಯಿಂದ ಇಂದಿನ ಬಹಿರಂಗದವರೆಗೆ
ಸ್ಫೋಟ ಸಂಭವಿಸಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ದೆಹಲಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಭದ್ರತಾ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು. NIA, NSG ಮತ್ತು ವಿಧಿವಿಜ್ಞಾನ ತಂಡಗಳು ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ತನಿಖೆ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದವು. ನಂತರದ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ವಾಹನದ ಚಲನವಲನ, CCTV ದೃಶ್ಯಗಳು, ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳು, ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಆರೋಪಿಗಳ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಯಿತು.
ಮೇ 2026ರ ಚಾರ್ಜ್ಶೀಟ್ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಕೇವಲ ಕೆಂಪುಕೋಟೆ ಸಮೀಪ ನಡೆದ ಒಂದೇ ಸ್ಫೋಟವಾಗಿ ನೋಡದೆ, ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದ ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ಜಾಲದ ಭಾಗವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿತು. ಜೂನ್ನ ಪೂರಕ ಚಾರ್ಜ್ಶೀಟ್ ಮತ್ತು ಇದೀಗ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದಿರುವ ಹೊಸ ವಿವರಗಳು ದಾಳಿಯ ಅಂತಿಮ ಹಂತದ ಚಲನವಲನವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿವೆ.
‘ಪ್ಲಾನ್ ಎ’ ಬದಲಿಸಿದ ಸಂಚಾರ — ಆದರೆ ದಾಳಿ ತಪ್ಪಲಿಲ್ಲ
ಈ ಪ್ರಕರಣದ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ಅಂಶವೆಂದರೆ ದಾಳಿಯ ಗುರಿ ಕೊನೆಯ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗಿರುವುದು. NIA ಆರೋಪದ ಪ್ರಕಾರ, ಲಾಲ್ ಮಂದಿರದ ಬಳಿ ಕಾರು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಕಾರಣ ನಬಿ ಕೆಂಪುಕೋಟೆ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿದನು. ಅಂದರೆ, ದಾಳಿಯ ಸ್ಥಳ ಬದಲಾಗಿದ್ದರೂ, ದಾಳಿ ನಡೆಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಬದಲಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ತನಿಖೆಯಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ.
ಇದರಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಗಂಭೀರ ಭದ್ರತಾ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ: ಜನನಿಬಿಡ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಪೊಲೀಸ್ ನಿಯೋಜನೆ ಮತ್ತು CCTV ಜಾಲವು ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಬಹುದಾದರೂ, ದಾಳಿಕೋರನ ಗುರಿ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಗುರುತಿಸಿ ತಡೆಯಲು ಸಮಗ್ರ ಗುಪ್ತಚರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಗತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಕರಣ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದು, NIA ಚಾರ್ಜ್ಶೀಟ್ನಲ್ಲಿರುವ ಆರೋಪಗಳು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಒಳಪಡಲಿವೆ. ಆದರೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026ರ ಹೊಸ ವಿವರಗಳು ಒಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತವೆ — ಕೆಂಪುಕೋಟೆ ಸ್ಫೋಟವು ಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿ ನಡೆದ ಅಪರಾಧವಲ್ಲ; ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಅದರ ಹಿಂದೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಸಿದ್ಧತೆ, ಜಾಲ ನಿರ್ಮಾಣ, ಸ್ಥಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಕ್ಷಣದ ಗುರಿ ಬದಲಾವಣೆಯ ಸರಣಿ ಇತ್ತು.
